ذرت Cornیا جواری یکی از غلات مهم بوده که منشأ آن قاره آمریکا بوده و پس از گندم، بیشترین اراضی کشاورزی جهان به ذرت اختصاص داده شده و گیاه ذرت سرشار از مواد مغذی مورد نیاز برای بدن و منبع خوبی از فیبر محسوب شده و سرشار از کالری است.
در هنگام تبدیل به آرد، عملکرد ذرت نسبت به گندم بسیار بالاتر بوده ولی سبوس بسیار کمتری دارد. این آرد پروتئین گلوتن گندم را نداشته، بنابراین انواع نانها را با خاصیت پف کردگی کم درست میکند، یک واریته ژنتیکی که قند بیشتر و نشاسته کمتری را در بلالها ذخیره کرده به عنوان سبزی مصرف شده و و ذرت شیرین نامیده میشود.
انواع ذرت
بهترین نوع ذرت، بخارپز آن بوده و ذرتهای کبابی یا همان ذرت بلال معمولی نسبت به ذرت مکزیکی بسیار سالمتر میباشد و بلال موقع کباب شدن نباید بسوزد زیرا سوختن هر ماده غذایی احتمال سرطانزایی آن را افزایش داده و این را هم بدانید که اگر ذرت بعد از بلال شدن در آب نمک قرار داده شود کمی از خاصیت خود را از دست خواهد داد
اشکال بسیاری از ذرت به عنوان غذا استفاده شده و گاهی اوقات دستهبندیهای مختلف نسبت به مقدار نشاسته را انجام میدهد:
ذرت آردی (Zea mays var. amyalcea)
ذرت پاپ کورن (Zea mays var. everta)
ذرت دندان اسبی (Zea mays var. indentata)
ذرت بلوری (Zea mays var. indurata)
ذرت شیرین (Zea mays var. saccharata)
ذرت مومی (Zea mays var. ceratina)
ذرت غلاف دار (Zea mays ver. tunicate)
ذرت راه راه (Zea mays var. japonica)
گونه های ذرت : اصولاً ذرت دارای یک گونهاست ولی از ارقام و واریتههای متفاوتی را تشکیل شده :
ذرت دندان اسبی ،ذرت بلوری ،ذرت آردی ،ذرت پاپ کورن ،ذرت غلاف دار ،ذرت مومی، ذرت شیرین
ارزش غذایی ذرت :مواد مغذی موجود در یک فنجان یا ۱۲۲ گرم آرد ذرت کامل:
کالری ۴۴۰ ، کربوهیدرات ۹۴ گرم ، پروتئین ۱۰ گرم ، کلسیم ۷ میلی گرم ، چربی ۴ گرم ، اشباع ۰ ، فسفر ۲۹۴ میلی گرم ، کلسترول ۰ میلی گرم ، آهن ۴٫۲ میلی گرم ، سدیم ۴۳ میلی گرم ، تیامین ۰٫۴۷ میلی گرم ، پتاسیم ۳۵۰ میلی گرم ، ریبو فلاوین ۰٫۲۵ میلی گرم ، الیاف غذایی ۱۳ گرم ، نیاسین ۴٫۴ میلی گرم ، ویتامینA ۵۷ RE و ویتامین C ۰ میلی گرم
گیاهشناسی
ذرت بطور وسیعی در همه دنیا کشت میگردد و از خانواده poaceae ، دگرگشن مخصوص نواحی گرم و معتدل بوده و میزان ذرت تولیدی هرساله بیش از سایر غلات بوده و دانههای ذرت شامل پریکارپ بوده و میوه به علاوه پوشش بذر که به آن کاریوپسیس گفته شده که در گیاهان علفی معمول بوده و کل دانه به نام بذر خوانده شده و چوب وسط بلال در ساختار، شبیه میوه چندتایی (میوه مجتمع) میباشد،ولی تک تک میوهها (دانهها) هرگز با یک توده نیامیختهاند. دانهها به اندازه نخود بوده و به صورت ردیفهای منظم بر روی یک جسم سفید مغز مانند قرار گرفتهاند که بلال را تشکیل داده و در یک بلال بطور معمول ۶۰۰ دانه قرار دارد و طول آن میتواند ۷ اینچ (۱۷۸ میلیمتر) باشد
ذرت به علت وجود ریشههای سطحی به خشکی حساس بوده و در مقابل کمبود عناصر خاک مقاوم نبوده و در صورت وجود بادهای شدید، ریشههای آن از خاک بیرون خواهد امد. رنگ زرد ذرت مربوط به موادی به نام زئین Zeine و زیازانتین Zeaxanthine بوده است
چون ذرت به سرما مقاوم نبوده باید در نواحی گرمسیری در بهار کشت شود. سیستم ریشه آن معمولاً سطحی بوده و بنابراین گیاه به رطوبت خاک وابسته است و ذرت به عنوان یک گیاه C4 بشمار امده و ذرت در زمان ظهور کلالههای ابریشم مانند یعنی زمانی که گلها آماده گرده افشانی میباشند به خشکی بیشتر حساس بوده است.
ذرتی که برای علوفه استفاده شده به نام ذرت علوفه ای وقتی برداشت میگردد که گیاه سبز و میوه نارس است. ذرت شیرین در حالت شیری برداشت خواهد شد یعنی پس از گرده افشانی و قبل از تشکیل نشاسته که این زمان بین اواخر تابستان تا اوایل پاییز بوده و ذرت زراعی تا اواخر پاییز در مزرعه رها شده و تا دانههای آن کاملاً خشک شود و گاهی ممکن است حتی تا زمستان و یا حتی اوایل بهار برداشت نگردد و اهمیت رطوبت کافی خاک در بخشهای زیادی از آفریقا نشان داده شده و جائیکه خشکی دورهای سبب نابودی محصول ذرت و متعاقب آن قحطی میگردد و با وجودیکه اساساً ذرت در اقلیمهای گرم و مرطوب پرورش یافته اما گفته میشود که در آب و هوای سرد، گرم، خشک یا مرطوب نیز میتواند پرورش پیدا نماید و این به این معنی است که این محصول با شرایط مختلف به میزان زیادی سازگاری داشته است.
محصولات ذرت
آرد ذرت از آرد کردن ذرت زرد یا سفید به دست امده و در صورتی که پوست و نطفه آن جدا گردد، باید آرد را با مواد مغذی مثل آهن، کلسیم، تیامین، ریبو فلاوین، و نیاسین تقویت کرد و در ضمن آرد ذرت کامل را نمیتوان برای مدت طولانی نگهداری نمود، زیرا روغن موجود در نطفه به سرعت فاسد میگردد
شربت ذرت : مادهای است که از نشاستهٔ ذرت تهیه شدهو بهعنوان حجمدهنده و شیرینکننده در مواد غذایی تجاری و بسیاری از صنایع از جمله، صنعت نفت کاربردهای فراوانی داشته و به گفتهٔ پژوهشگران مصرف آن در انسان ممکن است با عوارض جانبی همراه گردد
خواص ذرت
این گیاه دارویی از نظر طب قدیم ایران سرد و خشک بوده ، پماد ذرت خشک کننده زخمها بوده ، ذرت غذای خوبی برای پیشگیری سرطان مناسب بوده، استفاده مداوم از ذرت از کرم خوردگی دندان جلوگیری کرده، روغن ذرت کلسترول خون را پائین آورده و برای درمان اگزما و بیماریهای پوستی مفید است.
ذرت یک منبع غنی از ویتامین1 B بوده که در سوخت و ساز کربوهیدراتها استفاده میگردد و سرشار از ویتامین 5B است که به فعالیتهای فیزیولوژیکی در بدن کمک خواهد کرد و حاوی فولیت بوده که در تولید سلول های جدید نقش قابل ملاحظهای را داشته است و حاوی مقادیر قابل توجهی ویتامین C بوده که برای مقابله با بیماری ها مفید میباشد و به دلیل این مزایای تغذیهای، متخصصان تاکید داشته اند که ذرت را در رژیم غذایی روزانه خود بصورت های مختلفی چون سالاد ،کبابی و اب پز بگنجانند.
ذرت سرشار از فیبر خوراکی بوده که به افراد کمک میکند با مشکلات هاضمه و دستگاه گوارش مثل یبوست مقابله نماید و فیبر خوراکی ذرت به پایین آوردن سطح کلسترول خون کمک کرده و احتمال ابتلا به سرطان روده را کاهش خواهد داد
کارتنوئید نارنجی یا قرمز رنگی که به وفور در ذرت، کدو حلوایی، پاپایا، فلفل دلمهای قرمز، نارنگی، پرتقال و هلو یافت میگردد و میتواند به مقدار قابل توجهی و احتمال ابتلای فرد به بیماری سرطان ریه را کاهش بدهد
برای کمک به کاهش میزان قند خون در افراد مبتلا به دیابت مفید بوده و همچنین این مواد (فیبر)، موجب کاهش کلسترول شده و در حقیقت روغن موجود در دانه و پوست ذرت باعث پائین آمدن کلسترول توسط پلاسمای خون به ویژه در میان افراد میانسال و سالمند خواهد شد
توجه داشته باشید که مصرف روزانه یک فنجان دانه های ذرت در میان وعده های غذایی، می تواند احتمال ابتلا به سرطان روده بزرگ (ناشی از بیماری یبوست) را کاهش دهد و همچنین مصرف میزان کافی از فیبر گیاهی به بهبود عملکرد روده ها کمک و مانع از ابتلا به یبوست و هموروئید(بواسیر) می شود.
زنان مبتلا به کم خونی بویژه کم خونی ناشی از کمبود ویتامین می توانند با مصرف ذرت به بهبود این نوع از اختلال کمک کرده و اسید فولیک موجود در ذرت نیز در پیشگیری از نارسایی مادرزادی لوله عصبی موثر بوده است و از قند و نشاسته سرشار ان غذاى خوبى براى تقویت ناخن و مو وجود دارد و برای جلوگیری از شکستگی ناخن با مصرف ذرت خود داری کنید و همچنین از ریزش مو چلوگیری کرده
برخی از املاح موجود در ذرت مثل منیزیم میتوانند گرفتگیهای عضلانی را بهبود بدهد و همچنین کلسیم و فسفر موجود در آن تاثیر چشمگیری بر استخوانسازی داشته و بنابراین مصرف آن برای کودکان درحال رشد و نوجوانان بسیار مفید و ضروری است و ویتامینها و آنتیاکسیدانها علاوه براینکه جلوی بیماریها را میگیرند و میتوانند در شادابی پوست، مو و ناخن نیز موثر واقع شود
اگر ذرت مکزیکی بدون نمک تهیه کنید و به جای کره و روغن جامد به آن مقدار کمی روغن مایع افزوده کنید و از سس های چرب نیز استفاده نشود یک میان وعده مناسب برای افراد است و چنانچه به شکل صحیح تهیه و مصرف گرددو می تواند جای مواد غذایی مضر مانند چیپس و پفک را نیز به خوبی بگیرد.
خواص ذرت بو داده ذرت بو داده یا پاپ کورن یکی از بهترین انتخابها در میان وعده های غذایی بوده و یک فنجان پاپ کورن تقریبا به اندازه یک عدد سیب پلیفنل داشته و به عنوان یک میانوعده سالم تلقی شده و ذرت بو داده خواص حبوبات کامل را داشته و از فیبر بالایی برخوردار بوده و یکی از ویژگیهای ذرت بو داده ایجاد احساس سیری برای مدت زیاد داشته زیرا ۲۵ گرم از این میان وعده فضای بیشتری را در قیاس با دیگر اسنکها در معده اشغال کرده.
از سوی دیگر این میان وعده در قیاس با دیگر میان وعدهها از چربی کمتری برخوردار بوده و بهتر است که نوع ساده این میان وعده استفاده میگردد و از مصرف نوع روغنی، کرهای یا نمکی آن پرهیز کنید و به طور کلی ذرت بو داده با چاشنی فلفل یکی از بهترین میان وعدهها برای ایجاد احساس سیری و کنترل وزن بوده و از آنجایی که ذرت و پاپ کورن خوشخوراک بوده متاسفانه بعضی ها در مصرف آن زیادهروی میکنند و اگر این زیادهروی سبب شود بیشتر از نیاز روزانهمان کالری دریافت کنیم اضافهوزن و چاقی پیدا خواهیم کرد، ولی در حد کم و بهعنوان میانوعده مصرف کنید هیچ مشکلی ایجاد نمیشود و استفاده طبی از ذرت پماد ذرت خشک کننده زخم ها بوده و استفاده مداوم از ذرت ازپوسیدگی دندان جلوگیری کرده است
خواص کاکل ذرت
کاکل را قبل از رسیدن کامل میوه یعنی قبل از پژمرده شدن آن چیده و به سرعت خشک می کنند و کاکل ذرت پس از خشک شدن رنگ قهوه ای پیدا کرده
ارزش غذایی کاکل ذرت: در صد گرم کاکل ذرت گوگرد۲/۸ میلی گرم ، کلر۳/۶ میلی گرم، فسفر۵/۲ میلی گرم ، سیلیسیم۴ گرم آهن، ۰/۰۶ میلی گرم ، کلسیم۱/۷ میلی گرم ، منیزیم۱/۴ میلی گرم ،سدیم۰/۲ میلی گرم ، پتاسیم ۲۶/۵ میلی گرم
طرز تهیه دم کرده کاکل ذرت :مقدار ۳۰ گرم از آ ن را در یک لیتر آب جوش بریزید و به مدت 5 دقیقه دم نمایید و کاکل ذرت دارای مقدار زیادی پتاسیم بوده و به همین دلیل دم کرده آن ادرار آور بوده و آرام کننده دستگاه ادراری میباشد و درد و ناراحتی های دستگاه ادراری را تسکین داده و سنگ مثانه ،التهاب و درد مثانه را از بین خواهد برد و بطور کلی دستگاه ادراری را تمیز می کند ،به غیر از کاکل ذرت از برگ ، ریشه وساقه بلال نیز استفاده طبی به عمل می آید
جوشانده ساقه وسط بلال خونریزی بینی را به راحتی بند می آرود. برای دفع سنگ مثانه از جوشانده برگ های ذرت استفاده نمایید و جوشانده ریشه ذرت برای سوزش مجاری ادراری مفید بوده و جوشانده وسط ذرت درد شکم و معده را از بین برده و در قدیم برای معالجه سوزاک از جوشانده ساقه بلال استفاده می کردند .
مضرات ذرت
مصرف انحصاری ذرت باعث کمبود ویتامین های Bو برص شده هم چنین موجب عدم جذب ویتامین B3 می شود و افراد مبتلا به سرماخوردگی نباید از ذرت سرخ شده استفاده کنند و نیز اشخاص مبتلا به واریس باید در مصرف ذرت احتیاط کنند و زیاده روی و مصرف بی رویه ذرت موجب سوء هاضمه و ناراحتی می شود.
مرحله داشت ،کاشت و برداشت ذرت
كاشت ذرت
در ابتدا زمينی را انتخاب کرده كه امكان آبياری به راحتی فراهم شود و در كشت بهاره از اواسط فروردين ماه تا اواسط ارديبهشت و در كشت تابستانه از اول تا 15 تير ماه می توان به كشت اين گياه اقدام شود و ترجيحاٌ برای جلوگيری از خسارت گرما در مرحله ی گرده افشاني از كاشت ذرت دانه اي sc70 وقتی كه گرده افشانی ذرت در مرداد ماه صورت می پذيرد اجتناب کرد و فاصله زمانی كاشت تا گرده افشانی در حدود 60 روز بوده .
از بذر هيبريد ضد عفونی شده برای كاشت استفاده کرده و كاشت میتوانيد از رديف كارهای مكانيكي و ترجيحاً رديفكار پنوماتيک استفاده شود و میزان 20 كيلوگرم بذر را با فاصله خطوط 75 سانتيمتر از يكديگر و فاصله بوته های روی رديف 18 تا 20 سانتيمتر كشت کرده و برای دسترسی به سبز يكنواخت حتماً قبل از كاشت بذر ذرت مزرعه را آب تخت کنید .
مرحله داشت ذرت
روزهای اول پس از سبز شدن مزرعه را مورد بازديد قرار داده و در صورت مشاهده بوته هاي خشك شده، خاك پاي بوته ی خشك شده را كنار بزنید به طور حتم لاروهای سيمي يا اگروتيس را مشاهده کرده و در صورت بالا بودن خسارت نسبت به محلول پاشی 3 كيلوگرم بر هكتار سوين و يا طعمه پاشی با سم فوق اقدام کرده .
كود مورد نياز ذرت:براي مصرف كود بهتر بوده که نسبت به تجزيه خاك مزرعه اقدام کرده و در صورت عدم دسترسي در توصيه عمومی سیصد كيلوگرم كود فسفات آمونيوم و 100 تا 200 كيلوگرم پتاس قبل از كاشت و 400 كيلوگرم اوره یعنی میزان 200 كيلوگرم قبل ا ز كاشت + 200 كيلوگرم در مرحله آبياری به صورت سرک به زمین داده شود و ميزان كود مصرفي به ميزان حاصلخيزي خاک و محصول قبلی بستگی داشته
مرحله برداشت ذرت
زمان برداشت ان زمانی است که لايه سياه اطراف نوك دانه ها ظاهر می شود و اين لايه نشان دهنده رسيدن فيزيولوژيك در ذرت بوده و عملكرد اين گياه در كشت بهاره 10 تا 12 تن و در كشت تابستانه 6 تا 8 تن در هكتار بوده است
منبع ملی کالا
نظرات