انبه  mangoبا نام علمی:Mangifera  از نوع میوه‌ای گرمسیری بوده و گیاه آن از سردههای تیرهٔ پسته‌ایان میباشد. خاستگاه انبه شبه جزیرهٔ هند، پاکستان، بنگلادش و آسیای جنوب‌شرقی بوده و این درخت امروزه در بسیاری از کشورهای گرمسیری پرورش داده که  در سراسر دنیا صادر می‌شود و میوهٔ انبه علاوه بر مصرف خوراکی، آشپزی و آب‌میوه‌گیری، به عنوان طعم‌دهنده، رنگ‌دهنده و عطر کاربرد بسیاری داشته و برگ‌های درخت انبه نیز مورد استفاده‌های زینتی قرار گرفته است.

هند بزرگ‌ترین تولیدکنندهٔ انبه در جهان محسوب میشود و کمتر از یک‌درصد از صادرات جهانی را به خود اختصاص داده و در سال ۲۰۰۴، تولید جهانی انبه ۲۶٫۳ میلیون تن بود، و به این ترتیب رتبهٔ ششم را در تولیدات جهانی میوه به خود اختصاص خواهد داد بعد از موز، انگور، پرتقال، سیب و موز سبز. و بطور کلی ۸۹ کشور تولیدکنندهٔ انبه هستند و همچنین در ایران استانهای هرمزگان و سیستان و بلوچستان از مناطق عمده کشت و تولید انبه به شمار امده اند و سطح زیرکشتی بالغ بر 1800 هکتار دارند

گیاهشناسی

درخت انبه قد بلندی داشته و ممکن است که به ۳۵ تا ۴۰ متر هم برسد. قطر قسمت شاخ و برگ‌دار آن نیز می‌تواند به ۱۰ متر رسیده و عمر این درخت طولانی بوده و بعضی از درخت‌های انبه با وجود ۳۰۰ سال سن هنوز هم قابلیت میوه دهی را دارند

رنگ برگ‌های درخت انبه در ابتدا و بعد از جوانه زدن نارنجی مایل به صورتی بوده که با گذشت زمان به رنگ قرمز تیره، و سپس سبز تیره در خواهد امد و شکوفه‌های انبه کوچک و سفیدرنگ به صورت خوشه‌های ۱۰ تا ۴۰ سانتی‌متری میباشد و دارای ۵ گلبرگ، ۵ کاسبرگ و ۵ پرچم دارد، و رایحه‌ای همچون موگهٔ بهار داشته.

رسیدن میوه‌ها در حدود ۳ تا ۶ ماه طول می‌کشد و وزن انبه‌ها می‌تواند بین ۵۰۰ گرم تا ۲٫۵ کیلوگرم باشدرنگ و اندازهٔ انبه‌های رسیده با توجه به محیط و نور متغیر بوده و میوهٔ رسیده می‌تواند زرد، نارنجی، قرمز یا سبز باشد و به هنگام رسیدن میوه‌ها بوی شیرهٔ ملایمی داشته و با فشار ملایمی فرو خواهد رفت. در وسط میوه هستهٔ درشتی وجود دارد که با توجه به نوع درخت می‌تواند صاف یا دارای رشته و فیبرهایی در گوشت میوه باشد و گوشت میوه به رنگ زرد تیره و شیرین بوده و طعم انبه‌ها با توجه به گونه‌شان بسیار متفاوت بوده و به علاوه، با توجه به نوع میوه یا این که بیش از حد رسیده باشند، گوشت آن می‌تواند صاف یا رشته‌رشته‌ای باشد.

ضماد برگ درخت انبه، پوست سر و مو را تقویت کرده و خاصیت رنگی (سیاه) نیز دارد و میتوان از ان به عنوان رنگ طبیعی برای مو استفاده کرد

افات و بیماری درخت انبه

بیماری سفیدک پودری انبه یکی از عوامل مهم و موثر در ریزش گل و میوه های جوان انبه میباشد.نوعی قارچ عامل بوجود آورنده، این بیماری بوده که به بافت های جوان همه اعضا گیاه مثل گل آذین، برگ و میوه آسیب رسانده و بر روی سطح نواحی آلوده را گرد سفیدی پوشانده و در زیر این پوشش سفید رنگ، اندام ها در نهایت قهوه ای شده و از بین میروند

محلولپاشی با گوگرد و ترکیبات آن از روشهای شیمیایی توصیه شده برای کنترل این بیماری بوده که استفاده از آن در شرایط آب و هوایی گرم و نور شدید سبب وارد آمدن خسارت به برگ و میوه های جوان و یا گل ها می گردد و همچنین استفاده از قارچ کش دینوکاپ به میزان یک گرم در هر لیتر آب و یا کالکسین به میزان یک سی سی در هر لیتر آب خواهد توانست به خوبی این بیماری را کنترل نمایند

مصارف خوراکی انبه

برای مصرف میوه پوست آن را جدا زیرا حاوی موادی تحریک‌کننده برای معده بوده و انبه در انواع سالادها، نوشیدنیها، آب میوهها، شربتها ،ترشیهاو بستنیها استفاده میگردد و از آن برای درست کردن مربا، انواع شیرینی، تارت، کیک و پورهٔ میوه نیز استفاده میگردد و در بعضی از کشورها از انبه برای پخت غذاهای اصلی نیز استفاده شده. انبه ابتدا گس و سپس ترش می شود و در اثر زیاد ماندن بر روی درخت، کم کم شیرین شده

ارزش غذایی انبه

مواد مغذی در ۱۰۰ گرم  انبه: انرژی ۲۵۰ کیلوژول ،کربوهیدرات‌ها ۱۵ g،قندها ۱۳٫۷،فیبر۱٫۶ g،چربی ۰٫۳۸ g،پروتئین   ۰٫۸۲ g،ویتامین آی معادل ۵۴ میکروگرم (۶٪)،بتاکاروتن ۶۴۰ میکروگرم (۶٪)،لوتئین و زآکسانتین ۲۳ μg ،تیامین (ویتامین B۱)    ۰٫۰۲۸ میلی‌گرم (۲٪)

ریبوفلاوین (ویتامین B۲) ۰٫۰۳۸ میلی‌گرم (۳٪)،نیاسین (ویتامین B۳) ۰٫۶۶۹ میلی‌گرم (۴٪)،پانتوتنیک اسید (ویتامین B۵) ۰٫۱۹۷ میلی‌گرم (۴٪)،ویتامین ب۶ ۰٫۱۱۹ میلی‌گرم (۹٪)،اسید فولیک (ویتامین B۹) ۴۳ میکروگرم (۱۱٪)،ویتامین C  ۳۶٫۴ میلی‌گرم (۶۱٪)،ویتامین E ۰٫۹ میلی‌گرم (۶٪)،ویتامین K   ۴٫۲ میکروگرم (۴٪)،کلسیم  ۱۱ میلی‌گرم (۱٪)،آهن    ۰٫۱۶ میلی‌گرم (۱٪)،منیزیم ۱۰ میلی‌گرم (۳٪)

منگنز   ۰٫۰۶۳ میلی‌گرم (۳٪)،فسفر ۱۴ میلی‌گرم (۲٪)،پتاسیم ۱۶۸ میلی‌گرم (۴٪)،سدیم ۱ میلی‌گرم (۰٪)،روی ۰٫۰۹ میلی‌گرم (۱٪)

خواص انبه

این میوه از منابع بسیار خوب پتاسیم به حساب امده برای رژیم غذایی تعیین جنسیت پسر مصرف زیادی میشود ، بطوری که مصرف آن به افراد مبتلا به فشارخون بالا توصیه  و این میوه اندیس گلایسمی بالایی نیز داشته، یعنی وقتی مصرف شود، قندخون به یکباره افزایش پیدا و سبب ترشح هورمون انسولین می شود. با ترشح این هورمون، قند به داخل سلول ها وارد شده و دوباره افت پیدا خواهد کرد

انبه میوه‌ای سرشار از فیبر، ویتامین C(آنتی اکسیدان و تقویت کننده سیستم ایمنی) ، ویتامین A (آنتی اکسیدان و تقویت کننده بینایی)، ویتامین های B (کمک کننده به عملکرد مغز و پیشگیری از بیماری های قلبی)،که این میوه سبب تقویت دستگاه گوارش و کلیه نیز می‌شود، و به علت آهن فراوانی که دارد از آنمی جلوگیری خواهد کرد و برای درمان بیماری کم خونی گزینه بسیار عالی بوده ، مس (این ماده معدنی کوفاکتور برای آنزیم های مهم جهت گلبول های قرمز خون بوده)

یک فنجان انبه خرد شده ۲۵ درصد از میزان موردنیاز روزانه از ویتامین A را فراهم خواهد کرد و به بهبود بینایی کمک میکند و از شب کوری و خشکی چشم جلوگیری کرده و گرفتن آب این میوه خنک کردن بدن و جلوگیری از آسیب رسیدن به آن کمک کرده و برای رفع گرمازدگی بسیار مناسب است

شربت انبه یا ازگیل ژاپنی در طب چینی برای درمان گلودرد و رفع سرفه استفاده میگردد وازترکیب برگ انبه و چند ماده دیگر برای ساخت اکسپکتورانت (داروی خلط آور) و مسکن برای درد سینه استفاده شده

این میوه خوراکی برای هضم غذا بسیار مفید و   آرام بخش است. برای تقويت دندان و لثه دم كرده برگ درخت انبه را مضمضه کرده و به دلیل داشتن ویتامین C و بتاکاروتن، یک سیستم ایمنی بسیار قوی در بدن شما ایجاد کرده وبرای بهبود عملکرد سیستم تنفسی مفید بوده.

از میوه و پوست انبه علاوه بر ترشی و مربا، عصاره ای درست کرده که دارای اثر قابض کننده بوده و همچنین غرغره این عصاره بصورت مخلوط با کمی آب، برای گلودرد مفید بوده و پوست آن دارای 15 تا 18 درصد تانن بوده  و یک قاشق چایخوری پوست کوبیده آن به میزان دو مرتبه در روز برای رفع اسهال مفید میباشد و همچنین مربا و ترشی انبه برای تقویت معده مفید است

میوه آن بوی خوشی مثل عنبر دارد دهان را خوشبو کرده و رنگ چهره را باز کرده وتقویت کننده جسم، روح و دستگاه گوارش بوده ، تقویت کننده کلیه و مثانه است برای چاق شدن افراد لاغر مفید بوده و خاصیت ادرار آور داشته

مصرف مرتب این میوه دارویی از بروز سرطان رحم پیش گیری کرده  زیرا خاصیت آنتی اکسیدانی داشته، این میوه به دلیل داشتن ویتامین C و بتاکاروتن، یک سیستم ایمنی بسیار قوی ایجاد کرده و به همین دلیل مصرف مرتب انبه در برنامه غذایی از بروز عفونت های ویروسی و رشد تومورهای بدخیم در بدن جلوگیری کرده، دریافت مقادیر بالای بتاکاروتن سبب فعالیت هرچه بیشتر سلول های سیستم ایمنی می گردد. به این دلیل متخصصان تغذیه، مصرف انبه را به گروه های سنی با سیستم ایمنی ضعیف تر مثل سالمندان، بچه ها و زنان باردار  توسط پزشکان و متخصصان تغذیه توصیه اکید شده

اسید تارتاریک، اسید مالیک و کمی اسید سیتریک موجود در این میوه به حفظ ذخیره قلیایی بدن کمک کرده و تقویت کننده قوای جنسی است

خطر پیشرفت آسم در کسانی که مقدار فراوانی از مواد مغذی ویژه‌ای مصرف میشود بسیار پایین بوده. یکی از این مواد مغذی بتاکاروتین میباشد که در انبه، پاپایا، زردآلو، بروکلی، طالبی، کدو حلوایی و هویج پیدا شده .بررای تمرکز حافظه و جلوگیری از الزایمر به ان اعتماد کنید

نتایج پژوهش هایی که در مجله بین المللی سرطان در ژوئن ۲۰۰۹ منتشر گردیده  نشان داده زنان یائسه ای که دو یا چند وعده غذاهای غنی ازکاروتنوئید در روز میل میکنند خطر ابتلا به سرطان سینه در آنها تا ۱۷ درصد کاهش پیدا میکند و مصرف این میزان کاروتنوئیدها سبب شده دوره ماهانه منظمی  داشته و همین منظم شدن دوره ماهانه از ابتلا به پوکی استخوان و بروز سرطانها بخصوص سرطان سینه  در زنانی که عات ماهانه شان منظم نیست پیشگیری نماید.

با عفونت های باکتریایی مقابله کرده و مانع از ریزش مو می شود. پوست صورت را روشن، نرم و شاداب خواهد کرد و خطر ایجاد سنگ کلیه را کاهش داده و بعد از ورزش سخت، نمک، ویتامین و انرژی از دست رفته را به بدن به راحتی بازمی گرداند.

خوردن مغز هسته اسهال را برطرف وبرای معالجه سرماخوردگی مصرف می شود و همچنین درمان کننده بواسیر خونی نیز میباشد .

مضرات انیه

خوردن مقدار زیاد انبه یا ازگیل ژاپنی باعث خواب آلودگی شده. اگر خوردن انبه برایتان  ایجاد نفخ میکند باید آنرا با زنجبیل مصرف کرد .

مصرف بیش از حد پتاسیم برای کسانی که کلیه‌هایشان عملکرد درستی نداشته، می‌تواند مضر واقع شود و در صورتی که کلیه‌های شما قادر به دفع پتاسیم مازاد در خون نباشد، این امر می‌تواند برای افراد امری کشنده باشد.

هضم انبه برای برخی  از افراد سخت بوده و ممکن است ایجاد خارش و دمل کند  و پوست انبه را قبل از خوردن جدا ، زیرا بعضی افراد نسبت به آن حساسیت  داشته.

زیاده روی در مصرف انبه برای افرادی که طبع گرم دارند، مضر بوده.

نکات خرید و نگهداری انبه

وقتی می خواهید میوه را خریداری کنید، اول خوب به انبه ها نگاه و توجه داشته باشید که پوست یکنواختی داشته و بخش های  روی این میوه وجود داشته که به رنگ سبز تیره، زرد و قرمز در آمده است. به علاوه، هنگامی که آن را فشار می دهید، باید پوست این میوه نرم  و اگر لکه های سبز تیره روی این میوه باشد، یعنی این میوه به خوبی نرسیده و می توان آن را در دمای اتاق قرار بدهید که با گذشت چند روز می رسد و به محض آن که کاملا رسید، می توان آن را به مدت دو هفته در یخچال نگهداری نمود و در ضمن، برای تسریع در رسیدن این میوه می توانید آن ها را داخل پاکت کاغذی و در دمای اتاق قرار بدهید که سرعت فرآیند رسیدن این میوه ها افزایش پیدا خواهد کرد

البته رنگ لزومأً نشان رسیدگی در انبه نبوده و حتی وقتی که آنها رسیده اند با برخی  تغییرات آنها سبز باقی می مانند، درحالیکه دیگر انبه ها طلایی یا قرمز روشن یا ترکیبی از این دو رنگ میباشند ومیوه هایی که خراب نشده یا علامت سیاه روی پوست آن نیست خریداری کنید و بهترین راه انتخاب (در خرید) سفت ومعطر بودن میوه بوده

اضافه کردن نظر