هویج یا گَزَر Carrot (زردک) گیاهی خوراکی و دوساله از خانواده چتریان میباشد و معمولاً به رنگ نارنجی یا سفید، یا مخلوطی از قرمز و سفید است و تازهٔ آن بافتی خشک و ترد را داراست. هویج یکی از سبزی های بسیار ارزشمندی دارویی است که خواص بی شماری دارد و هویج مصرفی در ایران از نوع هویج فرنگی بوده
این گیاه دارویی یک سبزی ریشهدار و یا غده ای خوراکی بوده که میتوان آن را خام یا خردشده یا رندهشده در سالاد خورد و بیشتر در پخت سوپها و خورشها کاربرد داشته و بتاکاروتن و ویتامین A، در هویج بهفراوانی یافت میشود و رنگ نارنجی خاص این سبزی نیز به همین خاطر بوده.
بادام زمینی یا پستهشامی (همچنین بادامکوهی یا پستهزمینی) ، نام بوته و میوهای با نام علمی Arachis hypogaea بوده و گیاهی علفی و یک ساله بوده که دارای ارتفاعی به میزان 30 تا 50 سانتیمتر رسیده، برگ های آن متقابل بوده و پرمانند با چهار برگچه که دو به دو روبروی هم قرار گرفته اند و برگ انتهایی نداشته اند.
گل هایی به رنگ زرد- قرمز داشته و بعد از گرده افشانی، ساقه گلدهنده کشیده می شود به طوریکه خم شده تا به زمین برسد و تخمدان با زمین تماس پیدا نمایدو پس از آن، رشد ساقه گلدهنده باعث می گردد که تخمدان به درون زمین رفته و میوه آن در درون غلاف هایی در داخل زمین تشکیل گرددو هر غلاف معمولا بین 1 تا 4 دانه را داشته و گل های بادام زمینی به صورت جانبی و در گل آذین های خوشه ای رشد می نمایند و در نتیجه خودگرده افشانی گل ها پژمرده گردیده و از بین می روند، میوه درون پوسته های چروکیده و خشکی تشکیل شده و غلاف ها 120 تا 150 روز پس از کاشت دانه می رسند و اگر برداشت زود هنگام صورت گیرد دانه های درون غلاف نرسیده باقی می مانند و در صورت برداشت دیرهنگام غلاف ها از ساقه جدا گردیده و در هنگام برداشت در داخل خاک باقی می مانند
جعفری Parsleyبا نام علمی PETROSELINUM CRISPUM از خانواده چتریان APIACEAE نوعی سبزی خوراکی بوده که در انواع غذا و سوپ مورد استفاده قرار و معمولاً بصورت تر و خشک مصرف میشود
بومی منطقه مناطق مدیترانه و اروپا بوده و نام های دیگرش garden parsley,Acheمیباشد و در گذشته های دور گیاه جعفری با نام های خطاسالیون و مغدانوس معروف بوده و این گیاه معطر در 4 فصل سال موجود بوده و بهترین نوع جعفری در کشور ما در شاهرود رویش میکند.
گیاه جعفری به دلیل داشتن برگ های خوراکی امروزه به صورت گسترده در خاورمیانه ، اروپا و آمریکا کشت میشود و به عنوان چاشنی در سوپ ها ، خورش ها و سالاد مورد استفاه قرار گرفته میشود.
هلو انجیری یا هلو دیسکی SATURN PEACH بانام علمی PRUNUS PERSICA DONUTاز خانواده گل سرخیان ROSACEAE بومی منطقه چین بوده و نام دیگرش Peento peachاست و از واریته donut، نوعی از هلو بشمار امده که به دلیل ظاهرش به این نام نامیده می شود.
هلو انجیری در چین از حدود 3000 سال پیش از میلاد مسیح کشت می شده و در حال حاضر جنگل های گسترده ای از گونه های وحشی هلو در چین وجود دارد.
حنا Henna با نام علمی: Lawsonia inermis از خانواده موردسانان LYTRACEAE گیاهی دولپهایها که خود سرده مشخصی را به نام حنا (Lawsonia) ساخته و این گیاه به صورت درختچهای بوده که بومی آفریقای شمالی، آسیای جنوبی و غربی، و شمال استرالیامیباشد که بومی منطقه مناطق نیمه خشک: شمال آفریقا، غرب و جنوب آسیا و شمال استرالیا است
ناه های دیگر حنا: hina, the henna tree, the mignonette tree, the
گیاه حنا به عنوان مادهای آرایشی در مصر باستان، بخشهایی از آفریقای شمالی، آفریقای غربی، شاخ آفریقا، شبه جزیره عربستان، خاور نزدیک، شبهقاره هند و آسیای جنوبی استفاده شده. همچنین بین زنان شبهجزیره ایبری و اروپای قرن ۱۹ رایج میباشد. در کل برای حنا گذاشتن، نقش انداختن بر بدن و خالکوبی موقت، و مراسم حنابندان استفاده میگردد.
ازگیل MEDLAR با نام علمی MESPILUS GERMANICA از خانواده گل سرخیان ROSACEAE
هم خانواده با سیب، گلابی، به، زالزالک و گلابی وحشی میباشد
نام های دیگر ازگیل:
common medlar، کونوس ، کُندسو، خرمای گیلان، کُندُس
ازگیل ده هزار سال پیش در جنوب دریای خزر در مناطق گیلان و مازندران در ایران کشت شده و ۷۰۰ سال قبل از میلاد به یونان و در ۲۰۰ پ. م به روم رسید. کاشت این میوه از طریق رومیها در بقیه اروپا گسترش پیدا کرده و در حال حاضر ازگیل در همهٔ جنگلهای شمال ایران از ارسباران تا چناران (بجنورد) ودر همهٔ بلندیهای کرانههای دریا در دامنه جنوبی البرز و مناطق استپی قابل رویش است و زادگاه اولیه ازگیل ایران و نواحی معتدل آسیا و اروپا بوده
قسمت های مورد استفاده درخت ازگیل، برگ و میوه آن بوده. اسم فارسی ازگیل «اردف» و «گیل»بوده است.
میوه ی بـه یا بهی Quinceبا نام علمی: Cydonia oblonga میوه ای با گوشت خشک و کرکی است که طعمی ترش و تقریباً گس داشته. اما با این حال وقتی به پخته شده و بو و طعمی بسیار خوش را دراست.
ارقام مهم به در ايران شامل : مظاهری، حاجى رفيعی، گورتون شمس و به نيشابور بوده
گیاهشناسی
درخت به درختی از تیره گل سرخیان، جزو دسته سیب ها که پشت برگهایش کرک دار میباشد و آن را در سراب و میانه : هیوا، در رامیان و کتول: شغال، در لاهیجان و دلیجان و رودسر: توچ و در رامسر و شهسوار: سنگه مینامند.
پسته PISTACHIO با نام علمی PISTACIA VERA از خانواده سماق ANACARDIACEAE و بومی آسیای مرکزی و خاورمیانه و نام های دیگر پسته : فُستَق ، پیستکه ، پیستاکیوم میباشد و واژه پسته پارسی است و از طریق زبان لاتین از پارسی وارد زبانهای اروپایی شدهاست.
گیاه پسته در کشورهایی مثل ایران، سوریه، ترکمنستان و غرب افغانستان رشد میکند و تولید پسته در ایران اغلب در شهرستان سیرجان، شهرستان رفسنجان،كاشان شهرستان انار، شهرستان دامغان، قزوین، یزد شهربابک و شهرستان زرند صورت میگیرد.
گیاه دارویی اسفرزه یا همان اسپرزه به زبان فارسی و با نام های دیگر اسفرزه عربی: بذر قطونا، حشیشه، البراغیث، اسپغول و نام فرانسه: Psylle انگلیسی: Psylliom نام لاتین: Plantago pslliom، Plantago ovataبا نام علمی: Plantago psyllium یا Plantago ovata forsk در ایران از جمله در بلندیهای بالای ۲۵۰۰ متر در استان کهگیلویه و بویراحمد روییده میشود.در زبان بلوچی به آن دانیچک گویند و این گیاه در بلوچستان ایران و پاکستان به وفور رشد کرده که بلوچها تخم این گیاه را جهت رفع اسهال با ماست مخلوط نموده و به خورد بیمار می دهند که بسیار موثر بوده ودر خانواده بارهنگ Plantaginaceae قرار دارد.
آناناس Pineapple با نام علمی ANANAS COMOSUS نوعی میوه است که ریشه آن از جنوب برزیل و پاراگوئه بوده و بزرگی آن ۱–۱٫۵ متر و بزرگی برجستگی روی آن تا ۳۰–۱۰۰ سانتیمتر میباشد که این میوه نوعی میوه چندگانه میباشد که این گیاه بومی دائمی ناحیه گرمسیری قارهای آمریکا میباشد.
میوههای خاردار و مطبوع آن از کوبا، پورتوریکو و هاوایی از نظر محصول، آناناس در رتبه اول قرار گرفته و آب و میوهٔ گوشت این میوه را به مقدار زیاد کنسرو کرده و در جزایر فیلیپین از برگهای خاردار آن رشتههایی به دست میآید که با آن پارچه میبافند.
نام های دیگر اناناس
abacaxi ، annachi pazham ، ananas ، nanas