میوه هلو Peach که به زبان دری: شفتالو گفته میوه آبدار پرخاصیت تابستانی است .درخت هلو با نام علمی: Prunus Persica از خانواده ROSACEAE - گل سرخیان در لاتین به معنی آلوی ایرانی دارای هستهٔ سخت، گوشت زرد، یا نسبتاً سفید و پوستی مخملی داشته که بر اساس چسبیدن گوشت به هسته، این میوه به دو دسته هستهجدا و هستهچسب تقسیم میگردد.
یکی از میوههایی که تا حد زیادی با هلو ارتباط دارد شلیل بوده که ارتباط شلیل ها با هلو تا حدی بوده که در واقع گاهی اوقات محصولات هلو حاوی تعداد کمی شلیل میباشد و برعکس. شلیل در واقع نوعی هلو با ژن مغلوب بوده که میوههای بدون کرک تولید کرده.
خربزه یا بطیخ MELON با نام علمی CUCUMIS MELO از خانواده کدوئیان CUCURBITACEAE
به طورکلی خانواده خربزه شامل انواع گرمک و طالبی نیز بوده که البته این دو نوع کم آبتر از خربزه میباشد. خربزه ها گیاهان قدیمی که در دنیای جدید اهلی شده و رقم های زیادی از آنها تولید شده است. شهرستان های گرمسار،سمنان و سرخه از مکان های مهم کشت خربزه در ایران است و بخش هایی از این میوه که در تغذیه و پزشکی استفاده عبارت اند از:گوشت، تخم و پوست میوه.
کُنجِد یا کُنجید Sesame که سمسم و جلجلان هم نامیده شده، کنجد دارای مواد معدنی کلسیم ، فسفر ، آهن ، سدیم ، پتاسیم و ویتامین های A ، تیامین ، ریبوفلاوین و نیاسین بوده . روغن کنجد برای طبخ مواد خوراکی مختلف در صنایع غذایی و همچنین در تهیه عطر ها و به عنوان حلال در داروسازی ، آرایشی و بهداشتی مصرف میگردد و در ایران مصرف اصلی دانه کنجد برای تهیه حلوا شکری ، ارده و شیرینی پزی بوده .
متجاوز از 5 هزار سال بوده كه انسان به خواص معجزه آساي كنجد پي برده و پهلوانان قديم آنرا براي زياد كردن زور مي خوردند
گُلابی Pear، شاه میوه، اَمرود ، اَرمود، فارسی شرقی:امروت و ناک درختی گلدار از رده دولپهایها، از خانواده گلسرخیان و از زیر خانواده مالیده(Maloideae) میباشد.
در این جنس حدود سی گونه وجود داشته که برخی از گونههای معروف شامل communis، persica, pyrifolia, syriaca و ussuriensis وجود دارد. گلابی معمولی یا گلابی اروپایی از گونه communis میباشد که میوههای آبدار با دانههای سنگی داشته و اغلب شکل کشیده ای را دارد.
باقله Broad bean ونام علمی باقلا Vicia faba که باقلا یا باقالی یا باقله و یا "باقلی" هم گفته گیاهی یک ساله از خانواده بقولات دارای برگهای تخم مرغ شکل و میوه غلاف مانند است که به میوه و دانه آن نیز باقله گفته میشود.
نام های دیگر باقلا broad bean, fava bean, field bean, bell bean, tic bean
این گیاه سابقه کشت زیادی داشته که در مصر باستان، یونان باستان و روم باستان از این گیاه استفاده میشده و در ۲۸۰۰ سال قبل از میلاد مسیح به چین رسیده و در کشور ایران بیشترین مصرف باقله به ساکنان شهرستان بهبهان واقع در جنوب شرقی استان خوزستان نسبت داده و کشت باقله ( بوقله به زبان محلی همین دیار )در این شهرستان به صورت وسیعی صورت گرفته شده
اسفناج یک نوع گیاه دارویی و گیاه یک ساله با ساق و برگ لطیف بوده که میتوان در آش از آن استفاده نمود و اسفناح سرشار از لوتئین و گزانتین بوده که این کاروتنوئیدها، از بین برنده مولکولهای بی ثباتی به نام رادیکالهای آزاد در بدن می باشد و قبل از اینکه رادیکالهای آزاد بتوانند به بدن آسیب برسانند. کاروتنوئیدها در اسفناج و سایر سبزی هایی که دارای برگ سبز پر رنگ هستند وجود دارند، برخی تحقیقات نشان داده که که آنها میتوانند با سرطان دهان، معده و مری مقابله نمایند.
ثعلب Orchis Maculata L از خانواده ثعلب Orchidaceae با نام علمی: Orchis mascula
نامهای دیگر ثعلب: خصیة الثعلب، سعلب، شاطریون، سحلب، ثعلب مصری، اركیده، اركید، سهبرگ، سالپ، ونیله، تولكی، كوكره، لومیری، اوركیس ماسكولا، سورقطون، كوكهری، سايه پسند و گل دختر ملكه آفتاب بوده است
ثعلب گیاهی بوده پایا و چندساله و دارای گلهای خوشهای و برگهای پهن،برگهای تحتانیش به نوك باریك و تیزی منتهی میگردد و برگهای فوقانیش معمولاًدارای لكههایی به رنگ قهوهای بوده و گلهایش صورتی یا سفید با خطوط و نقاطبنفش یا ارغوانی میباشد و دارای رنگ پوسته غدد زیرزمینی صورتی و داخل آن سفید میباشد و طعم آن كمی شیرین، لزج و كمی تندبوده که معمولاً محل رویش این گیاه داخل باغها و بیشه هاست و زمان گل دهی آن از اواخر فروردین تا اواخر خرداد رقم خورده.
شاهتوت Morus nigra گونهای درخت گل دار متعلّق به خانوادۀ توت سانان (Moraceae)که بومی آسیای جنوب غربی میباشد. کاشت این درخت در زیستگاه بومیش از پیشینهای چنان طولانی برخوردار میباشد که مشکل میتوان گسترۀ طبیعی انواع مختلف آنرا به طور دقیق مشخّص کرده و در سردۀ توتهاست (Morus)، درخت شاهتوت از همه کوچکتر و بلندی آن گاه ممکن است تا ۳۰ پا (حدود ۹ متر) نیز رسیده شود و در صورت عدم رسیدگی در سن پایین به شکل بوته باقی خواهد ماند و این درخت عمری طولانی داشته و بعضاً دیده شده چند صد سال میوه بدهد
میوه شاتوت بزرگتر از توت سفید است و رنگ آن قرمز تیره یا ارغوانی و مزهاش ترش و شیرین و مطبوع و شاتوت را میتوان به صورت خام، پخته و یا مربا مصرف نمود
توت سفید WHITE MULBERRYبا نام علمی MORUS ALBA از خانواده MORACEAE با نام های دیگر Morus atropurpurea
منشأ توت سفید از چین بوده اما امروزه در بسیاری از کشورهای جهان مثل تایلند، هند، ترکیه، ارمنستان، سوریه، ایران و تمام کشورهای دورتادور دریای مدیترانه وجود داشته و در ایران توانسته چه در نواحی مرطوب و پر آب شمال ایران یعنی گیلان و مازندران و چه در نقاط خشک و کم آب مثل خراسان و آذربایجان سازگار باشد.
شیرخشت Cotoneaster Manna یا به زبان فارسی: شیرخشک جنسی از گیاهان چوبدار از خانواده گل سرخ بوده و گیاه دارویی شیرخشت بومی بومگاه دیرینشمالگانی ومناطق معتدل آسیا، اروپا و آفریقای شمالی بحساب امده و تمرکز انواع آن در کوههای جنوب غربی چین و هیمالیا قرار گرفته.
در گذشته و در برخی از منابع، شیرخشت را مربوط به گیاه کاروانکش با نام علمی Atraphaxis spinosa دانسته ، ولی در تحقیقات جدید نشان داده شده که شیرخشت حاصل فعالیت حشرهای بر روی دو گونه گیاه با نامهای فارسی شیرخشت، گپ شیر و سیاه چوب با نام علمی Cotoneaster nummularia و Cotoneaster nummularioides از خانواده گل سرخ (Rosaceae) بوده که این گیاهان در بعضی از نقاط البرز مرکزی و اطراف بیرجند قابل رویش بوده و در اثر فعالیت حشرهای بر روی آنها ترشحاتی ایجاد شده که مردم محلی آنها را جمعآوری و به بازار عرضه کرده و شیرخشت به عنوان یک ملین خوب، تببر و ماده خنککننده در طب سنتی ایران مورد استفاده قرار گرفته شده.