ویتامین D چیست؟
ویتامین دی (Vitamin D)، در بسیاری از خوراکیها از جمله ماهی ها، تخم مرغ، شیرهای فرآوری شده و روغن کبد ماهی کاد پیدا میشود. همچنین نور خورشید تولید روزانه ویتامین دی (Vitamin D) در بدن را افزایش داده وپژوهش ها نشان میدهد که روزانه ده دقیقه قرار گرفتن در برابر آفتاب میتواند از کمبود ویتامین D جلوگیری نماید این زمان برای آفتابگیری نور خورشید ساعات نه تا ده صبح مناسب است.
این ویتامین در واقع هورمونی موسوم به هورمون استروئید میباشد و چنانچه پوست در معرض نور خورشید قرار گرفته شود به واسطهی کلسترول در بدن تولید و به همین علت، اغلب ویتامین D منسوب به ویتامین نور خورشید هست.
ولی از آنجایی که این روزها امکان قرار گرفتن در معرض نور خورشید به حد کفایت وجود نداشته، ضرورت ایجاب کرده که افراد این ویتامین را از برنامهی غذایی( یا مکملها) تامین کند و مصرف این ویتامین ضروری بوده واز اهمیت ویژهای برخوردار میباشد، زیرا برای سلامتی بدن کامل ضروریست.
متاسفانه، تعداد انگشتشماری از غذاها حاوی مقادیر عمدهای ویتامین D داشته به همین دلیل کمبود این ویتامین بسیار شایع بوده و به همین دلیل از کمبود این ویتامین یا این هورمونِ حیاتی رنج میبرند.
دو نوع فرم مهم ویتامین دی وجود دارد : این ویتامین برای انسان ها ویتامین D2 که توسط گیاهان و ویتامین D3 که توسط پوست بدن انسان (زمانیکه دربرابر آفتاب هستیم) ساخته میشوند، هستند. همچنین خوراکیها معمولا با ویتامین D2 یا D3 غنی میشوند.
ویتامین D1 : اولین ترکیبی بوده که به صورت متبلور تهیه و به این نام نامیده شده و مخلوطی از کلسیفرول و سایر ایزومرهای ویتامین D میباشد.
ویتامینD3 ( کالی کلسیفرول): این نوع در بعضی مواد غذایی حیوانی از جمله ماهیهای چرب و سفیدهی تخممرغ پیدا میشود.
ویتامینD2 ( ارگو کلسیفرول): که در گونههای نادری از بعضی قارچها یافت میگردد
فواید ویتامین D
نقش اصلی ویتامین D حفظ تعادل سطح کلسیم و فسفر خون است و ویتامین D به بدن برای جذب کلسیم، که برای شکل دادن استخوان ها و حفظ استحکامشان مفید میباشد، کمک میکند. ویتامین D به تنهایی و یا همراه با کلسیم برای بهبود سلامت استخوانها و کاهش شکستگی و پوکی آنها استفاده میشود و این ویتامین ممکن است بتواند در برابر آرتروز، فشارخون بالا، سرطان و سایر بیماری ها از بدن محافظت کند.
برای افزایش طول عمر و عملکرد بهتر مغز همیشه ویتامین دی به بدن اضافه کنید ومصرف ان را هیچ گاه فراموش نکنید
افسردگی: تحقیقات حاکی از آن بوده که مصرف مکملهای ویتامبن D تا حدی باعث کاهش علائم بالینی افسردگی میشود. و گفته شده که مصرف ۲۰۰ واحد ویتامین D در روز خطر ابتلا به دیابت نوع ۱ را تا ۷۸٪ کاهش خواد داد.
برخی از مطالعات دال بر آن بوده که مصرف مکملهای ویتامین D خطر مرگ و میر را در طول مدت مطالعه کاهش خواهد داد و مصرف مکملها عمر بیشتری را به افراد میدهد
نقش ویتامین D در بدن
قرص ویتامین Dویتامین D ابتدا کاملا بیفایده بوده و فعال شدن آن مستلزم پیمودن دو مرحله تغییر میباشد ، ابتدا در کبد به کلسیفدیول یا ویتامین۲۵(هیدروکسی) D بدل شده و بدین شکل در بدن ذخیره میشود
در اغلب مواقع در کلیهها به کالسیترویل یا به ویتامین ۱.۲۵ ( هیدروکسی) D2 تبدیل شده و این همان شکل فعال یا به تعبیری هورمون استروئید از ویتامین D بوده وکالسیترویل در سرتاسر بدن حرکت نموده و به هستهی سلولی میرسد که در آنجا با گیرندههایی موسوم به گیرندههای ویتامین D که تقریبا در تک تک سلولهای بدن پیدا میشوند، فعل و انفعالاتی وجود دارد.
هنگامی که شکل فعال ویتامین D از سوی این گیرندهها محصور گردیده وبعضی از ژنها را به جریان انداخته و برخی دیگر را از کار میاندازد و منجر به تغییراتی سلول شده و عملکرد آن مشابه با عملکرد اغلب هورمونهای استروئیدی دیگر میباشد.
تاثیرِ ویتامین D بر سلولهای مختلفی که مرتبط با سلامت استخوانهاست، بسیار مشهور بوده، زیرا به سلولهای روده فرمان جذب کلسیم و فسفر را خواهد داد ولی دانشمندان اخیرا دریافته اند که که این ویتامین در تمام فرایندهای دیگری که در بدن اتفاق افتاده نیز دخالت داشته که از جمله عملکرد سیستم ایمنی بدن و مقابله با سرطان میباشند و بنابراین کسانی که با کمبود ویتامین D مواجه اند، در واقع با کمبود کالسیترویل روبرو بوده( هورمون استروئید)، بدین ترتیب از کمبود یکی از هورمونهای اساسی بدن رنج برده.
ویتامین d یا کلسیفرول یکی از ویتامین های لازم برای بدن و از ویتامین های محلول در چربی بشمار امده، که به رشد و استحکام استخوان ها از طریق کنترل تعادل کلسیم و فسفر کمک کرده واین ویتامین با ایجاد افزایش جذب فسفر و کلسیم از روده ها و کاهش دفع از کلیه به متابولیسم استخوان ها کمک کرده و همچنین از طریق ترجمه ژن های هسته سلول به رشد سلول کمک کرده و مهمترین منبع تامین این ویتامین نور خورشید بوده.
ویتامین D برای بیماریهای قلبی و عروقی، شامل فشارخون بالا و کلسترول خون بالا استفاده شده و همچنین این ویتامین برای سایر بیماری ها و آرتریت روماتوئید، ضعف عضلانی، بیماری ام اس، آسم، برونشیت و بیماریهای دهان و دندان مورد استفاده قرار گرفته شده و همچنین ویتامین دی برای تقویت سیستم ایمنی بدن و پیشگیری از بیماری های خودایمنی و پیشگیری از سرطان استفاده میگردد البته که مدارک کافی برای تاثیر ویتامین دی در این بیماری ها وجود نداشته.
یک فرد در صورتی که به مدت ۲۰ دقیقه به صورت برهنه زیر نور خورشید بماند تا ۲۰۰۰۰ ویتامین D3 می تواند تولید میکند.
ویتامین D از لق شدن دندانها پیشگیری کرده و علاوه بر اینکه ویتامین D سبب تثبیت کلسیم در استخوانها شده و از افتادن دندانها که بر اثر بیماری پارودونتیت نیز پیشگیری به عمل میآورد.
کودکانی که در طول ۴ ماه تا ۱۲۰۰ واحد ویتامین D دریافت می کنند تا ۴۰ درصد کمتر در معرض ابتلا به آنفولانزا و بیماری های عفونی قرار میگیرند.
مکمل های ویتامین D می توانند از پیشترفت تومور های پروستات جلوگیری نموده و پژوهش های اخیر نشان داده که ویتامین دی در کاهش رشد تومور های پروستات و پیشترفت این بیماری نتیجه ی مثبت داشته است.
نقش های ویتامین D در بدن:حفظ سلامت استخوان و دندان،حمایت از سیستم ایمنی بدن، مغز و سیستم عصبی، ایجاد خلل در ژن های دخیل در توسعه ی سرطان
تنظیم میزان انسولین و کمک به مدیریت دیابت ، عملکرد ریه و پشتیبانی از سلامت قلب و عروق
کسانی که سطح ویتامین D بدنشان پایین بوده، برا جبران آن ممکن است که به مکملها احتیاج پیدا کنند. کمبود ویتامین D در افراد زیر متداولتر میباشد:
افراد بالای 50 سال سن دارند، کسانی که خیلی کم دربرابر خورشید قرار میگیرند.
افرادیکه مشکلات کلیه و یا سایر بیماری ها جذب مواد معدنی را برای آنها سخت نموده است.
کسانی که پوست تیرهای دارند و با مصرف لاکتوز مشکل داشته ، گیاهخواران، نوزادانی که فقط شیرمادر دریافت میکنند.
خطرات زیادی مصرف ویتامین دی: مصرف زیاد ویتامین D می تواند سبب از درست دادن اشتها، ادرار پی در پی و کاهش وزن گردد و همچنین میزان زیاد ویتامین D می تواند باعث ایجاد مشکلات کلیوی و قلبی میشود.
اگر ویتامین دی زیاد مصرف شود ممکن است علائم مسمومیت با آن ایجاد شود که مهمترین آن افزایش سطح کلسیم خون و بروز علائمی مثل تشنگی، ادرار زیاد، تهوع و استفراغ، گیجی و سردرد بوده.
کسانی که کلسیم خون بالایی دارند و یا افراد سرطانی نباید ویتامین دی مصرف کنند
درمان کمبود ویتامین دی از طریق مواد غذایی
منبع ملی کالا