خلوت گزيده را به تماشا چه حاجت است

چون کوی دوست هست به صحرا چه حاجت است

جانا به حاجتی که تو را هست با خدا

کخر دمی بپرس که ما را چه حاجت است

ای پادشاه حسن خدا را بسوختيم

آخر سال کن که گدا را چه حاجت است

ارباب حاجتيم و زبان سال نيست

در حضرت کريم تمنا چه حاجت است

محتاج قصه نيست گرت قصد خون ماست

چون رخت از آن توست به يغما چه حاجت است

جام جهان نماست ضمير منير دوست

اظهار احتياج خود آن جا چه حاجت است

غزل سی و دوم حافظ

خدا چو صورت ابروی دلگشای توبست /

گشاد کارمن اندرکرشمه های توبست

هزار سرو چمن را بخاک راه نشاند /

 زمانه تا قصب زرکش قبای توبست

زکارما و دل غنچه صد گره بگشود /

نسیم صبح چو دل در ره هوای توبست

مرا به بند تو دوران چرخ راضی کرد /

ولی چه سود که سر رشته در رضای توبست

چو نافه بر دل مسکین من گره مفکن /

آن شب قدری که گویند اهل خلوت امشبست

یا رب این تأثیر دولت در کدامین کوکبست

تا به گیسوی تو دست ناسزایان کم رسد

هر دلی در حلقه یی در ذکر یا رب یاربست

کشته چاه زنخدان توام کز هر طرف

صدهزارش گردن جان زیر طوق غبغب است

شهسوار من که مه آیینه دار روی اوست

تاج خورشید بلندش خاک نعل مرکب است

تاب خوی بر عارضش بین کآفتاب گرم رو

در هوای آن عرق تا هست هر روزش تب است

من نخواهم کرد ترک لعل یار و جام می

زاهدان معذور داریدم که اینم مذهب است

زلفت هزار دل به یکی تار مو ببست

راه هزار چاره گر از چار سو ببست

تاعاشقان به بوی نسیمش دهند جان

بگشود نافه یی و در آرزو ببست

شیدا از آن شدم که نگارم چو ماه نو

ابرو نمود و جلوه گری کرد و رو ببست

ساقی به چند رنگ می اندر پیاله ریخت

این نقش ها نگر که چه خوش در کدو ببست

یا رب چه غمزه کرد صراحی که خون جم

با نعره های قلقلش اندر گلو ببست

مطرب چه پرده ساخت که در پرده سماع

بر اهل وجد و حال در های و هو ببست

غزل بیست ونهم حافظ

****ما را ز خیال تو چه پروای شراب است

خم گو سر خود گیر که خمخانه خراب است

گر خمر بهشت است بریزید که بی دوست

هر شربت عذبم که دهی عین عذاب است

افسوس که شد دلبر و در دیده گریان

تحریر خیال خط او نقش بر آب است

بیدار شو ای دیده که ایمن نتوان بود

زین سیل دمادم که در این منزل خواب است

هرساله در تاریخ ۲۰ مهرماه مراسم بزرگداشت حافظ در محل آرامگاه او در شیراز با حضور پژوهشگران ایرانی و خارجی برگزار و  در ایران این روز را روز بزرگداشت حافظ نامیده‌ گردیده.

غزل بیست و هشتم حافظ

*****به جان خواجه و حق قدیم و عهد درست

که مونس دم صبحم دعای دولت توست

سرشک من که ز طوفان نوح دست برد

ز لوح سینه نیارست نقش مهر تو شست

بکن معامله‌ای وین دل شکسته بخر

که با شکستگی ارزد به صد هزار درست

زبان مور به آصف دراز گشت و رواست

در، دیر مغان آمد یارم قدحی در دست

مست از می و میخواران از نرگس مستش مست

در نعل سمند او شکل مه نو پیدا

وز قد بلند او بالای صنوبر پست

آخر به چه گویم هست از خود خبرم چون نیست

وز بهر چه گویم نیست با وی نظرم چون هست

شمع دل دمسازان بنشست چو او برخاست

و افغان نظر بازان برخاست چو او بنشست

گر غالیه خوشبو شد در گیسوی او پیچید

زلف آشفته و خوی کرده و خندان لب و مست

پیرهن چاک و غزل خوان و صراحی در دست

نرگسش عربده جوی و لبش افسوس کنان

نیم شب، دوش به بالین من آمد بنشست

سرفرا گوش من آورد و به آواز حزین

گفت: ای عاشق شوریده ی من خوابت هست

عاشقی را که چنین باده شبگیر دهند

کافر عشق بود گر نبود باده پرست

برو ای زاهد و بر دردکشان خرده مگیر

که ندادند جز این تحفه به ما روز الست

غزل بیست و پنجم حافظ

خواجه شمس‌الدین محمد بن بهاءالدّین حافظ شیرازی (حدود ۷۲۷ – ۷۹۲ هجری قمری برابر با ۷۰۶ - ۷۶۹ هجری شمسی)، شاعر بزرگ سدهٔ هشتم ایران

شکفته شد گل خمری و گشت بلبل مست

صلای سرخوشی ای صوفیان باده پرست

اساس توبه که در محکمی چو سنگ نمود

به بین که جام زجاجی چه طرفه اش بشکست

بیار باده که در بارگاه استغنا

چه پاسبان و چه سلطان، چه هوشیار وچه مست

ازین رباط دو در چون ضرورتست رحیل

رواق و طاق و معیشت چه سربلند و چه پست

غزل بیست وچهارم حافظ

خواجه شمس‌الدین محمد بن بهاءالدّین حافظ شیرازی (حدود ۷۲۷ – ۷۹۲ هجری قمری برابر با ۷۰۶ - ۷۶۹ هجری شمسی)، شاعر بزرگ سدهٔ هشتم ایران (برابر قرن چهاردهم میلادی) و یکی از سخنوران نامی جهان بوده و بیش‌تر شعرهای او غزل هستند که به‌غزلیات حافظ شهرت دارند.در اینجا به تفسیر غزل بیست و چهارم از این شاعر را مورد بررسی قرار داده

مطلب طاعت و پیمان و صلاح از من مست

که به پیمانه کشی شهره شدم روز الست

من همان دم که وضو ساختم از چشمه عشق

چارتکبیر زدم یک سره بر هر چه که هست

می بده تا دهمت آگهی از سر قضا

که به روی که شدم عاشق و از بوی که مست