انجیر خوراکی Common fig انجیر، شال انجیر با نام علمی: Ficus carica سرده انجیر بوده و دارای ۶۰۰ گونه خواهد بود که اغلب انواع آن وحشی یا زینتی بوده و مانند درخت معروف به درخت کاتوچو (فیکوس الاستیکا) که هم گیاه زینتی بوده و هم صنعتی و گیاه دارویی . فیکوس بنگالنسیس و فیکوس رلیگیوزا انواع زینتی این گیاه بوده که در تزئینات و به عنوان گیاه آپارتمانی مصرف زیاد داشته. انجیر از درختی به نام فیکوس( Ficus) رویده شده

انواع انجیر

انواعی که در باغبانی از نظر مصرف میوه آن مورد استفاده قرار رفته شده عبارت است : از فیکوس کاریکا، فیکوس پالماتا و فیکوس پودوکاریکا. فیکوس کاریکا همان انجیر معمولی است که به عنوان میوه مورد استفاده قرار گرفته  ولی فیکوس پالماتا و فیکوس پودوکاریکا بیشتر برای تلقیح انواع انجیر خوراکی کاشته خواهد شد. مواد مغذی در هر ۱۰۰ گرم (۳٫۵ اونس)

ارزش غذایی انجیر:

انرژی  ۱٬۰۴۱ کیلوژول (۲۴۹ کیلوکالری) ، کربوهیدرات‌ها ۶۳٫۸۷ g، قندها ۴۷٫۹۲ g،فیبر ۹٫۸ g،چربی ۰٫۹۳ g،پروتئین  ۳٫۳ g،تیامین ویتامینB1   ۰٫۰۸۵ میلی‌گرم (۷٪)ریبوفلاوین ویتامینB2 ۰٫۰۸۲ میلی‌گرم (۵٪)،نیاسین ویتامین B3 ۰٫۶۱۹ میلی‌گرم (۴٪)

پانتوتنیک اسید (ویتامین B5)    ۰٫۴۳۴ میلی‌گرم (۹٪) ،ویتامین B۶ ۰٫۱۰۶ میلی‌گرم (۸٪)،اسید فولیک (ویتامین B۹)   ۹ میکروگرم (۲٪)،ویتامین C ۱٫۲ میلی‌گرم (۲٪)ویتامین K ۱۵٫۶ میکروگرم (۱۵٪)،کلسیم ۱۶۲ میلی‌گرم (۱۶٪)،آهن ۲٫۰۳ میلی‌گرم (۱۶٪)،منیزیم ۶۸ میلی‌گرم (۱۸٪)،منگنز ۰٫۵۱ میلی‌گرم (۲۶٪)،فسفر        ۶۷ میلی‌گرم (۱۰٪)،پتاسیم ۶۸۰ میلی‌گرم (۱۴٪)،سدیم ۱۰ میلی‌گرم (۰٪)،روی ۰٫۵۵ میلی‌گرم (۶٪)

تركيبات شيميايی موجود در انجیر:

انجير ميوه مغذی و خوش طعمی داشته که  دارای مواد قندی ، مواد ازته ، چربی ، مواد معدني ، آمينو اسيد ،‌ آنزيم هاي مختلف و كاروتن بوده و در برگهای آن در حدود 0/06 درصد مواد تلخي مانند فيكوسين Ficusin و برگاپتين Bergaptene وجود داشته است .

گیاهشناسی

برگ درخت انجیر پنجه‌ای و دارای ۳ تا ۵ لوب بوده و قسمتی که به اسم میوه انجیر معروف بوده و مورد تغذیه انسان قرار گرفته در حقیقت میوه نیست بلکه زائده مجوفی بوده که گل های انجیر به تعدادی زیاد در داخل آن قرار گرفته‌ و مواد قندی در این زایده یا رسپتاکل جمع شده و گل های نر و گلهای ماده درخت انجیر از یکدیگر جدا هستند ولی روی یک پایه یعنی در داخل رسپتاکل واقع شده‌اند و به عبارت دیگر درخت انجیر گیاهی بوده از جنس  یک پایه و درخت انجیر در حدود 6- 5 متر بوده و درخت انجیر برگ های سبز و خاکستری رنگ داشته و  میوه انجیر  زرد رنگ بوده و  درخت ان تا 20 سال میوه می دهد.

اگر میوه انجیر را باز نمایید و به شکل یک سطح درآوریم گلهای نر که حامل دانه گرده بوده و در کنار و به طرف خارج صفحه واقع گردیده و گل های ماده که حامل تخمدان و در صورت تلقیح شدن حامل بذر خواهند بود که در وسط صفحه قرار گرفته شده و تلقیح گلهای ماده انجیر بوسیله حشرات مختلف که مهمترین آنها حشره‌ای بسیار کوچک از خانواده کالسیدیده می‌باشد انجام گرفته شده. انجیر تازه را از اوایل خرداد تا اوایل شهریور می توان برداشت کرد اما انجیر خشک را در هر زمان که میل داشتید مصرف شود

خاک مناسب برای رشد انجیر:درخت انجیر را در انواع مختلف خاک از شنی سبک تا رسی سخت می‌توان کاشته شود و در اراضی شنی سبک خطر حمله نماتود بسیار زیاد بوده و بهترین خاک برای کاشت این درخت اراضی لیمونی بوده و در این نوع اراضی میوه دادن درخت به دلیل رشد زیاد شاخ و برگ دو یا سه سال به تاخیر افتاده است

تکثیر درخت انجیر

 درخت انجیر را با انواع مختلف و روش تکثیر نباتات چه جنسی و چه غیر جنسی می‌توان زیاد نمود ، در ازدیاد بوسیله بذر هیچ‌گاه درخت جدید شبیه به پایه مادری نخواهد بود و به همین دلیل نیز جز برای پژوهشهای علمی و پیدا کردن انواع جدید از این طرز ازدیاد استفاده نشده و برای ازدیاد درخت انجیر از نظر ایجاد باغ به منظور بهره‌برداری فقط از طرق مختلف غیر جنسی استفاده میگردد

روش های مختلف غیر جنسی که بیشتر در تکثیر درخت انجیر بکار رفته مثل : قلمه، پاجوش، خواباندن شاخه و پیوند که  بین این روش ها ازدیاد بوسیله قلمه بیش از سایر روشها مورد استفاده قرار گرفته شده و در ازدیاد درخت انجیر بوسیله قلمه باید از درخت سالم و قوی و شاخه رسیده انتخاب کنید و درخت را در فصل پاییز پس از اولین سرمازدگی هرس و گیاهان را به منظور رشد بیش‌تر و کنترل اندازه هرس نمایید

آفات و بیماری های درخت انجیر

سیمتیس نمورانا، هسپروفانس گریزئوس، سفیدک انجیر، موزائیک انجیر، شکاف خوردن میوه انجیر و بیماری شایع درخت انجیر ترشیدگی میوه انجیر بوده

خواص دارویی انجیر

بر اساس پژوهش های انجام شده، برگهای درخت انجیر به دلیل داشتن خصوصیات مدر بودن، تسکین دهندگی و دافع کرم روده مورد استفاده قرار گرفته و دم کرده برگ درخت انجیر مسکن مقوی بوده و برای معالجه سرفه تجویز و  میوه انجیر برای نرم کردن سینه و روده و دارای خاصیت ویژه‌ای بوده و انجیر تازه منبع غنی بتاکاروتن و ویتامین Cاست که در جلوگیری از ابتلا به سرطان کاربرد بسیاری داشته  و جوشانده انجیر در التهاب دستگاه تنفسی و غرغره کردن آن برای گلو درد و سرماخوردگی مفید بوده و عفونت‌های لثه را نیز درمان کرده و خوردن انجیر تازه و خشک باعث لینت مزاج شده و یبوست مزمن را درمان می‌کند و در طب جدید شربتی از آن برای رفع بیماریهای یبوست کودکان تهیه گردیده ‌است.

حرارت بدن را کاهش داده وخاصیت  چاق کننده داشته و آنهایی که می‌خواهند وزن اضافه نمایند و یا برای بیمارانی که دوره نقاهت خود را می‌گذرانند بسیار مفید است. بدین منظور می‌توان آنرا با شیر سویا مخلوط کنید و بین غذاها خورد. رومی ها انجیر تازه را به برده هایشان می دادند، برای آن که آن ها بتوانند بهتر کار کنند زیرا خاصیت انرژی زا داشته

برای درمان ناراحتیهای سینه حدود 20 گرم از خرما ، عناب ، انجیر خشک و مویز را باهم مخلوط کرده و آسیاب کرده سپس این پودر را با یک لیتر آب جوشانده تا حجم آن به نصف برسد. از این جوشانده می‌توان به مقدار سه فنجان در روز مصرف نمایید.

جوشانده انجیر خشک درمان کننده التهاب مجاری دستگاه تنفسی ، کلیه ، ذات‌الریه ، ذات‌الجنب ، سرخک ، مخملک و آبله بوده و جوشانده غلیظ انجیر خشک برای رفع سرماخوردگی بسیار مفید بوده و برای برطرف کردن سیاه سرفه ، برونشیت و ذات‌الریه از قهوه انجیر استفاده نمایید و برای درست کردن این قهوه انجیر را ابتدا بو داده و سپس آنرا آسیاب کرده تا به صورت پودر دربیاید.

انجیر دستگاه هاضمه را تقویت کرده و انجیر برای درمان سوء هاضمه مفید است و سوپ انجیر بسیار مقوی بوده و برای افزایش شیر در زنان شیر ده مفید میباشد و برای تهیه سوپ ، انجیر نارس را با گوشت بپزید‌.

برای برطرف کردن ورم گلو  میتوان 50 گرم انجیر زرد را در 500 گرم شیر بریزید و مدت 15 دقیقه بگذارید سپس آنرا غرغره کرده و مقداری از آنرا نیز میل کنید.

یکی از داروهای بسیار موثر برای درمان آرتروز و درد مفاصل ، مخلوط شیر بز و انجیر سیاه معری شده و این مخلوط سموم مختلف را از بدن خارج کنید و با این راه حل درد را از بین میرود و  انجیر را می‌توان همراه با میوه‌های دیگر مصرف کنید و انجیر با میوه‌های اسیدی مثل پرتقال و گریپ فروت سازگار نیست.

 انجیر برای آنهایی که قند خونشان پایین می‌آید و یکباره احساس ضعف می‌کنند مناسب است زیرا قند آن به سرعت در روده کوچک جذب شده و خوردن انجیر سبب افزایش نیروی جنسی  و تقویت شهوت در افراد می‌شود.

انجیر تقویت کننده کبد نیز بوده و  اگر ترشح ادرار کم باشد خوردن انجیر سبب ازدیاد آن می‌شود و برای برطرف کردن ورم بناگوش و دمل‌ها ، ضمادی از انجیر خشک با گندم درست کنید و بر روی ورم دمل فرد بیمار بگذارید همچنین دم کرده انجیر با شنبلیله برای سینه درد و رفع خشونت سینه مفید بوده.

برای رفع ورم طحال ، انجیر را به مدت نه روز در سرکه خیس کرده و هر روز به تعداد5  عدد آنرا با سرکه بخورید،میوه انجیر در معالجه بیماریهای پوستی موثر بوده، آنتی اکسیدان زیادی داشته نسبت به سایر میوه ها ، امگا 3 و امگا 6 داشته و  برای سیستم اعصاب، مغز و قلب بسیار مفید بوده و میزان سدیم کمی داشته.انجیر برای بهبود سردرد، دندان درد ، تهوع، تب، نقرس، گوش درد ، سوختگی، معده درد، ورم چرکی(آبسه) ، بیماری های ریوی و بیماری های مقاربتی مفید بوده است

کاهش وزن : انجیر، منبع خوبی از فیبرهای غذایی بوده و فیبر، اثر مفیدی بر کاهش وزن دارد و گرسنگی را به تاخیر انداخته

مفید برای جلوگیری از سرطان سینه : به دلیل داشتن فیبر بالا، از ابتلا به سرطان سینه جلوگیری کرده

بالا برنده تراکم استخوان : انجیر دارای مقدار زیادی کلسیم (79 میلی گرم در 224 گرم انجیر) بوده و پژوهش ها نشان داده که کلسیم در انجیر به همان اندازه کلسیم موجود در شیر می باشد و کلسیم، به عنوان بالا برنده تراکم استخوان شناخته شده و به علاوه، پتاسیم موجود در انجیر، دفع ادراری کلسیم را کاهش داده و انجیر یکی از بهترین ها برای افزایش تراکم استخوان می باشد و از پوکی استخوان در افراد جلوگیری کرده

کاهش فشار خون: انجیر منبع خوب پتاسیم بوده و همان طور که می دانیم، پتاسیم، عنصری بوده که برای کنترل فشار خون به کار رفته و کمبود پتاسیم، مخصوصا وقتی که غذاها دارای مقدار زیادی سدیم(نمک) باشند، می تواند باعث بالا رفتن فشار خون گردد.

خواص برگ انجیر

جوشانده برگ درخت انجیر شکم درد را برطرف کرده  و برگ پخته درخت انجیر ملین بوده.

 با له کردن برگ انجیر برای برطرف کردن درد بواسیر بر مقعد بمالید ، میتوانید برای برطرف کردن ورم و تومورهای مختلف برگ انجیر را بر روی این قسمت ها بگذارید و جوشانده ساقه‌های جوان درخت انجیر آب اضافی را از بدن خارج کرده

 برای درمان اسهال های ساده و خونریزی های مختلف از جوشانده پوست تازه درخت انجیر استفاده نمایید و اگر  برگ انجیر را در آب جوش بریزید و بگذارید کمی سرد شود و داخل لگنی ریخته و داخل آن بنشینید بواسیر دردناک و متورم را درمان می‌کند.

نکاتی درباره انجیر

نگهداری انجیر

در موقع خرید انجیر دقت نمایید که  که تازه و پوست آن صاف باشد و اگر بوی ترشیدگی داده  آن را نخرید زیرا این بو نشان می دهد که قند موجود در انجیر تخمیر و میوه خراب شده و قابل مصرف نیست

همیشه انجیر تازه را در یخچال نگهداری کنید ولی انجیر خشک را می توانید در یخچال یا در هوای اتاق نگهداری و  در یک ظرف یا بسته بندی بدون هوا و رطوبت باشد که در اینصورت برای چندین ماه می توان آن را نگه داشت.

مضرات انجیر

انجیر برای کبدهای ضعیف مناسب نبوده و آنهایی که کبد ضعیف داشته باید انجیر را با گردو بخورند. زیاده‌روی در مصرف انجیر تولید نفخ شکم و اسهال کرده و برای چشم نیز مضر بوده .

از فواید شیره انجیر : شیره انجیر داروی خوبی برای افسردگی بوده و شیره انجیر از بین برنده زگیل بوده

شیره خاصیت مسهل بسیار خوبی داشته و دارای دیاستازهای مختلفی بوده  و برای نرم و ترد کردن گوشت بکار رفته وشیره درخت انجیر را اگر به مدت چند روز روی زگیل و یا میخچه پا گذارده و آنرا به راحتی از بین می‌برد.

شیره درخت انجیر را با زرده تخم مرغ و یا روغن مخلوط کرده و بر روی زخم ها بگذارید  سبب التیام آنها میشود و ضماد شیره درخت انجیر با شنبلیله برای رفع نقرس مفید بوده ومیتوانید برای معالجه جراحتهای پوستی ضمادی از شیره درخت انجیر با در جو درست کرده بر روی آنها قرار دهید و همچنین مالیدن شیره درخت انجیر بر روی سر از ریزش مو جلوگیری کرده

سخنان پیامبر و امامان در مورد خواص انجیر

رسول گرامی اسلام (ص) خواص ذیل را برای انجیر بر شمرده اند و مسلمانان را به خوردن آن را ترغیب نموده

حضرت علی (ع) می فرمایند : انجیر برای باد قولنج مفید بوده و در روز از آن زیاد بخورید ، ولی در شب کم میل شود.

در حدیثی از امام محمد باقر (ع) آمده است:

بر کبد "حزقیل" پیامبر زخمی ظاهر شد که او را آزار داده و خداوند به او وحی نموده که شیره انجیر را بگیر و بر سینه خود بمال. وی نیز این کار را انجام داد و بهبود پیدا کرد.

امام رضا (ع) فرموده: انجیر بوی بد دهان  را از بین برده و استخوان را محکم می سازد و سبب رویش مو  شده و درد را بر طرف کرده و با وجود انجیر دیگر به دارو احتیاج نیست.

اضافه کردن نظر