سرطان ریه یا چنگار ریه Lung cancer وقتی عنوان میشود که بافتی سرطانی شده یعنی سلولهای آن بافت به صورت افسار گسیخته و غیر قابل کنترل و نامنظم دچار رشد (تومور گویند ) که عمل کرد آن بافت را دچار اختلال میکند.
ریه ها دو عضو بزرگ بدن میباشد که دارای بافتی اسفنجی بوده و ریه ها در بالای دیافراگم و در زیر قفسه دنده ها قرار گرفته و هنگامی که نفس خود را فرو می دهید، ریه های فرد اکسیژن را جذب کرده و آن را به جریان خون تحویل داده که به کل بدن پمپاژ می کند و هنگامی که نفس خود را بیرون می دهید، ریه ها گاز کربنیک آزاد کرده که گازی زائد دارد که از جریان خون گرفته و بایستی دفع شود. بیماری سرطان ریه، مانع از این فرآیند حیاتی شده و ممکن است که باعث سختی تنفس میشود.
علائم سرطان ریه و علت سرطان ریه
سرطان ریه چیست؟
سرطان ریه نوعی بیماری بوده که مشخصه آن رشد کنترل نشده سلول در بافت های ریه بوده و گفتنی بوده که اگر این بیماری درمان نگردد رشد سلولی می تواند در یک فرایند به نام متاستاز به بیرون از ریه گسترش پیدا نماید و به بافت های اطراف یا سایر اعضای بدن برسد و همچنین سرطان ریه به عنوان یکی از کشنده ترین نوع سرطان ها در جهان سالانه شمار زیادی از زنان و مردان را به کام مرگ کشیده و سرطان ریه بعد از سرطان پستان دومین عامل مرگ و میر زنان در جهان میباشد .
سرطان ریه در مراحل اولیه هیچ نشانه ای نداشته و بیماران اغلب زمانی به پزشک مراجعه کرده که بیماری در مراحل پیشرفته قرار گرفته و شاید به همین علت باشد که سرطان ریه کشنده ترین سرطان در انسان محسوب میگردد
اکثر سرطانهایی که از ریه شروع میشوند، به نام سرطانهای ابتدایی ریه، کارسینوماهایی بوده که از بافت پوششی نشات گرفته و مبتلایان به سرطان ریه بعد از سه سال می میرند.به همین دلیل عواملی که باعث افزایش این بیماری میشود را باید کنار گذاشت
تغذیه مناسب حاصل از رژیم های گیاهی و سبزیجات، مخصوصاً آنهایی که دارای ویتامین C و E داشته اثر محافظتی در مقابل سرطان ریه داشته باشید.
انواع اصلی سرطان ریه
دو نوع اصلی سرطان ریه وجود داشته شامل سرطان ریه یاخته های کوچک (SCLC) و سرطان ریه یاخته های غیر کوچک (NSCLC). هر یک از این دو با توجه به ظاهر یاخته ها در زیر میکروسکوپ تشخیص داده و این که با چه سرعتی در بدن گسترش پیدا میکند
سرطان ریه یاخته های غیر کوچک که این نوع سرطان تقریبا 80 درصد از موارد سرطان ریه را تشکیل داده و با کندی بیشتری در بدن گسترش پیدا که سه نوع سرطان ریه یاخته های کوچک وجود داشته شامل:
Adenocarcinoma این نوع معمولا در غدد تولید مخاط در ریه دیده و هنگامی که به حفره های ریه (کیسه های کوچک ریه) سرایت می کند، به سرطان نسبت داده شده
سرطان یاخته پولکی معمولا از لوله های تنفسی بزرگ ریه (نایچه ها) سرچشمه گرفته و ارتباط نزدیکی به مصرف سیگار داشته .
سرطان بزرگ یاخته ای معمولا در شاخه های نایچه ها آغاز شده که ممکن بوده به منطقه پشت استخوان سینه که mediastinum نامیده شده نیز سرایت نماید که مری، نای، نایچه ها و قلب را در خود جای داده.
سرطان های ریه یاخته ای این نوع سرطان تقریبا در 20 درصد از سرطان های ریه را شامل شده که این سرطان معمولا در نایچه ها آغاز می شود و اغلب به سرعت به سایر بخش های بدن گسترش می یابد. سرطان ریه یاخته های کوچک، گاهی سرطان یاخته جو دو سر هم نامیده می شود چون در زیر میکروسکوپ شبیه جو دو سر دیده می شود.
سرطان ریه جابجا شده این نوع سرطانی بوده که به دیگر بخش های بدن سرایت می کند. انواع نادری نیز از سرطان ریه وجود دارد که شامل سرطان نایژه و نیز سرطان هایی می شود که در دیگر بخش های ریه آغاز می شود.
راه های تشخیص سرطان ریه
تشخیص این سرطانها به طور تصادفی و هنگام انجام رادیوگرافیهای منظم تشخیص داده و بسیاری از علائم سرطان ریه (کم اشتهایی، کم شدن وزن، تب، خستگی) مختص این بیماری نبوده و در بسیاری از افراد، قبل از اینکه علائم مشخص میشود و فرد به دنبال درمان پزشکی برود، سرطان از محل اصلی خود فراتر خواهد رفته و گسترش پیدا میکند و محلهای شایع گسترش سرطان ریه عبارت اند از مغز، استخوان، غدد فوق کلیوی، ریه دیگر، کبد، پیراشامه، و کلیهها که باید توجه داشت که در حدود ۱۰٪ از افراد مبتلا به سرطان ریه در زمان تشخیص علائمی قابل مشاهده نبوده و این سرطانها در زمان رادیوگرافی منظم قفسه سینه به طور تصادفی تشخیص داده میشوند که با توجه به وضیعت عمومی سلامت فرد، بررسی های تشخیص سرطان ریه ممکن است شامل مواردی همچون: عکس برداری از ریه ها با تابش اشعه X ، آزمایش خلط
روش تشخیص با سی تی اسکن: در این روش دستگاه سی تی اسکن با گرفتن تعدادی عکس توسط اشعه ایکس، تصویری سه بعدی از بدن را نشان داده و از این طریق محل و اندازه دقیق ضایعه و پراکندگی تومور ریه به بخش های دیگر قفسه سینه یا اندام های دورتر مانند کبد مشخص می گردد.
روش پرتونگاری با استفاده از تشدید میدان مغناطیسی:این آزمایش مشابه سی تی اسکن بوده اما با این تفاوت که به جای تابش اشعه X از مغناطیس جهت عکسبرداری از اعضای بدن استفاده و در این آزمایش بیمار به مدت سی دقیقه به طور ساکن درون اتاقک این دستگاه مانده و تصاویر مقطعی از بدن او تهیه شده
نمونه برداری یا بیوپسی: بررسی میکروسکوپی از نمونه بافت تومور. این آزمایش بسیار مهم برای تشخیص بوده زیرا مطمئن ترین روش برای تشخیص سرطان ریه و نوع آن به حساب خواهد آمد.
توموگرافی با نشر پوزیترون یا پت اسکن - در این روش دستگاه اسکنر در اطراف بیمار شروع به چرخش کرده و تصویر از طریق نشر پوزیترون بوسیله یک ماده رادیواکتیو که به بیمار تزریق و یا توسط او استنشاق می گردد و شکل می گیرد، با این روش مشاهدهً بصری ریه درسه بعد امکان پذیر بوده و سونوگرافی در این شیوه از امواج صوتی جهت بررسی ساختار توده در ریه استفاده میشود.
آزمایش تنفس: در این روش بیمار قبل از جراحی تحت آزمایشات تنفسی متفاوت قرار گرفته
آزمایش خون:تومورهای سرطانی آنتی ژن و آنزیم های مشخصی را تولید کرده که ممکن است از طریق آزمایش خون کشف گردد و اندازه گیری آنتی ژن کارسینو امبریونیک و آنزیم NSE از آزمایش های غربالگر این بیماری بوده و افزایش میزان سطح این پروتئین ها مبین نشانه های سرطان و کاهش میزان آن ها در حین درمان نشانه مهار شدن رشد سرطانی سلول های بیمار میباشد.
اسکن استخوان: تصویربرداری از استخوان به وسیله یک ماده رادیواکتیو روشی بسیار ارزشمند بوده که در تشخیص انتشار سرطان به استخوان، مؤثر بودن درمان سرطان و روند التیامی نواحی درگیر در استخوان به کار خواهد رفته.
ام.آر.آی (MRI): شايد پزشک دستور تهیة تصاویر ام.آر.آی از مغز، استخوانها و بافتهای دیگر بدن بیمار را بدهد. ام.آر.آی از آهنربای قوی که به کامپیوتر متصل شده که استفاده میکند و تصاویر حاوی جزئیاتی از بافت را روی صفحۀ کامپیوتر یا فیلم نمایش داده شده
پت اسکن (PET Scan) : پزشک از این نوع اسکن برای پیدا کردن سرطانی که منتشر گردیده استفاده میشود و مقدار کمی قند رادیواکتیو به شما تزریق شده و دستگاهی خاص از روند مصرف این قند توسط سلولهای بدن تصاویری کامپیوتری تهیه شده و همچون سلولهای سرطانی سریعتر از سلولهای عادی قند مصرف میکنند نواحی سرطانی روی تصاویر روشنتر مشاهده میگردد.