روماتیسم مفصلی در اصطلاح یکن نوع از بیماری خود ایمنی بوده، به این معنا که سیستم ایمنی خود بیمار به بدن او حمله میکند . در بیماری روماتیسم سیستم ایمنی بدن به بافت های سالم مفاصل حمله کرده و باعث التهاب مایع درون مفصل می شود. و باید توجه داشته باشید که برای تشخیص بیماری آرتریت روماتوئید انجام یک فقط تست کافی نبوده و پزشک برای تشخیص به چند نوع تست نیاز داشته و معایناتی که پزشک انجام میدهد شامل ارزیابی ساختار مفصل و میزان التهابات در مفصل بوده.
بطورکلی تشخیص روماتیسم درمراحل اولیه دشوار بوده و به دلیل اینکه علائم و نشانه ها ی این بیماری بسیار شبیه به بیماری ها ی دیگر است.برای تشخیص ،یک آزمایش خون یا تست فیزیکی کافی نمیباشد.
به دلیل اینکه بیماری روماتیسم مفصلی هچ گونه درمان خاصی را نداشته درمان روماتیسم مفصلی در طول زندگی برای کاهش علائم ،جلوگیری وکاهش آسیب در مفصل شده و بیماران باید بدانند که بیماری آرتریت روماتوئید بیماری بوده که می تواند همزمان بر روی چندین بخش بدن تاثیر گذاشته این بخش ها مثل ریه، مغز استخوان، چشم و سیستم قلبی وعروقی است و به کار گیری روش های درمانی گوناگون می تواند به کاهش التهاب مفاصل کند و همچنین احتمال ناتوانی را در بیمار کاهش میدهد و این امکان را ایجاد کرده که تا حد ممکن به صورت فعالانه به زندگی عادی ادامه بدهد.
انجام به موقع و هر چه سریع تر درمان روماتیسم مفصلی از جمله اصلاح بعضی از عادات حرکتی روزانه ، مصرف دارو، استفاده از وسایل کمکی و جراحی می تواند میزان تاثیر بیماری بر مفاصل و ریسک از بین رفتن آن ها را کاهش بدهد.
دارو : داروهای بدون نسخه و داروهای همراه با تجویز پزشک زیادی وجود برای درمان وجود داد که می تواند سبب درمان بیماری رماتیسم مفصلی شود و تعدادی از آنها دارای عوارض جانبی را داشته که باید در هنگام مصرف آن دقت زیادی شود و معمولا بیماران این داروها را به صورت ترکیبی مصرف کرده و بر اساس پژوهش های انجام شده داروهایی که برای درمان رماتیسم مفصلی یا بیماری آرتریت روماتوئید مصرف می شوند شامل موارد زیر است:
داروهای ضدالتهاب بدون استروئید: این نوع از دارو ها از نوع ایبوپروفن و ناپروکسین می تواند سبب کاهش درد و التهابات ناشی از آرتریت روماتوئید شود. داروهای ضدالتهاب قوی تری هم وجو د داشته که باید با تجویز پزشک مصرف گردد.
استروئید: داروی کورتیکواستروئید که باید با تجویز پزشک مصرف گردد و شامل پردنیزولون و متیل پردنیزولون سبب کنترل التهابات شده و با تقویت سیستم ایمنی بدن آسیب دیدگی مفاصل را در بیماری آرتریت روماتوئید کاهش می دهد.
داروهای ضدروماتیسم DMARDs: داروهای ضد روماتیسم مفصلی که سبب حفظ مفاصل و بافت ها از آسیب دیدگی دائمی در بیماری آرتریت روماتوئید می شود مثل متوتریکسیت، لفلونومید، هیدروکسی کلروکویین و داروهای دیگر بوده. عملکرد داروها DMARDs به این صورت بوده که اثر این مواد شیمیایی ترشح شده توسط سیستم ایمنی بدن را از بین می برند.
نوعی از داروها برای سرکوب سیستم ایمنی بدن بکار میروند: این داروها سبب بهبود عملکرد سیستم ایمنی بدن شده و شامل آزاتیوپرین، سیکلوسپورین، سیکلوفسفامید،سیتوکسان هست
داروهای بیولوژیکی: این داروها سبب جلوگیری از التهاباتی که ناشی از رسوب پروتئین است می شود و در سیستم ایمنی بدن تاثیرگذار بوده که به آنها سایتوکاین ها گفته شده و این داروها شامل اتانرسپت،اینفلیکسی مب و… میباشد. این نوع از داروها به بدن بیمار تزریق میگردند و عملکرد آن ها به این صورت بوده که اثر بعضی از مواد شیمیایی خاص در خون ، که سیستم ایمنی بدن را فعال کرده، را خنثی می کنند . عوارض جانبی این داروها معمولا کم میباشد و شامل واکنش پوستی به دارو در محل تزریق، احساس ضعف ، تب و سردرد می شود.
علاوه بر داروهایی که برای کنترل پیشروی بیماری استفاده می شود ، ممکن است داروهایی نیز برای تسکین درد بیمار تجویز گردد.
برخی از انواع داروهایی که ممکن بوده برای تسکین درد بیمار تجویز شوند داروهای مسکن ، داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی و کورتیزون ها میباشند. البته کورتیزون داروی بسیار قوی بوده که درد، خشکی و التهاب مفاصل را کاهش داده و. این دارو ممکن است به صورت قرص ، تزریق عضلانی یا تزریق مستقیم در مفصل به بیمار تجویز گردد
جراحی: یکی دیگر از درمان ها جراحی بوده و زمانیکه مصرف داروها نتواند سبب جلوگیری وکاهش آسیب دیدگی مفصل در روماتیسم مفصلی شود جراحی یکی دیگر از مواردی بوده که برای درمان استفاده شده که . در این موارد ممکن بوده پزشک انجام عمل جراحی را تجویز تا شخص بتواند دوباره از مفصل خود استفاده نماید و بر اساس گفته های سازمان جهانی بهداشت جراحی هایی که برای درمان آرتریت روماتوئید انجام شد و شامل ترمیم تاندون ها، جایگزین مفصل به صورت جزئی که یک مفصل ساختگی و مصنوعی جایگزین مفصل آسیب دیده شده و جراحی سینووکتومی که در این جراحی بافت های ملتهب سینوویال برداشته شده و پیوند مفصل انجام می گردد و این جراحی سبب استحکام مفصل، افزایش تحرک کاهش درد روماتیسم مفصلی شده ،جراحی همچنین ممکن بوده برای تسکین درد شدید یا اصلاح بدشکلی های ایجاد شده در مفصل بر اثر روماتیسم تجویز میگردد.
چندین نوع جراحی برای درمان داریم:
جراحی تعویض مفصل:بعضی از بیماران مبتلا به رماتیسم مفصلی نیاز به انجام عمل جراحی ، برای جایگزینی بخشی یا تمامی از مفصل خود با مفصل مصنوعی، داشته و به عنوان مثال تعویض مفصل شانه ، تعویض مفصل زانو یا لگن . این عمل اصطلاحا عمل تعویض مفصل یا آرتروپلاستی گفته شده و تعویض مفصل یک عمل جراحی باز و دشوار میباشد و بعد از انجام آن بیمار باید چند روز در بیمارستان بستری گردد و دوره توانبخشی بعد از عمل نیز چندین ماه بطول میکشد ومفاصل مصنوعی که اخیرا تولید می شوند طول عمری بین 10 تا 20 سال را داشته .
در مواردی که تورم زانو با استفاده از دارو خوب نشده عمل سیناوکتومی انجام می گردد و در این عمل مایع اضافی داخل مفصل ، از درون آن خارج شده و از فرسوده شدن و از بین رفتن غضروف و استخوان جلوگیری کرده و همچنین درد ناشی از تورم در بیمار بهبود پیدا و امکان داشته بعد از عمل جراحی دوباره مایع مفصلی ترشح گردد و زانو متورم میشود که در این صورت عمل باید تکرار گردد.
خشک کردن مفصل (جوش دادن استخوان)
این عمل که با نام آرترودز یا فیوژن مفصل شناخته می شود برای رفع درد ناشی از روماتیسم در مفاصل لگن، مچ پا ، مچ دست ، انگشتان دست و پا و ستون فقرات انجام شده و در روش آرترودز دو استخوان که در دو سر مفصل قرار گرفته و بعد پس از برش دادن سطح مفصل، با یکدیگر ادغام شده و به هم جوش داده می شوند.ورزش برای روماتیسم غیر مفصلی مفید میباشد ودر صورت ورزش نکردن ماهیچه های اطراف مفاصل در اثر کم تحرکی تحلیل رفته که نتیجه آن افزایش خستگی و درد میباشد.
فیزیوتراپی
فیزیوتراپیست می تواند میزان آمادگی جسمانی شما و قدرت عضلات را بالا برده و از این طریق مفاصل شما را قوی و منعطف نماید و فیزیوتراپ همچنین با کمک تکنیک های گرما درمانی و سرما درمانی و دستگاه TENS به تسکین درد بیمار کمک کرده و دستگاه TENS ، دستگاهی بوده که با اعمال پالس های کوچک الکتریسیته به مفاصل آسیب رسانده و سر شاخه های عصبی را در آن بخش بی حس نماید و از این طریق به تسکین درد روماتیم کمک شایانی کند.
کار درمانی :در صورتی بیماری روماتیسم حتی انجام کارهای ساده روزانه را هم برای بیمار مشکل بوده روش کار درمانی میتواند به چنین افرادی کمک کند. تکنسین کاردرمانی یک برنامه تمرینی و توصیه های ویژه ای( برای اجرا هم در خانه و هم محل کار ) به بیمار داده که به حمایت از مفاصل و بهبود آن ها کمک کرده و تکنسین کار درمانی ممکن میباشد استفاده از بعضی وسایل کمکی مثل اسپلینت را به بیمار پیشنهاد بدهد.
منبع ملی کالا