گُل‌مُژه  به انگلیسی: Stye یا Hordeolum التهاب حاد غده‌های چربی در قاعده مژه به علت عفونت باکتریایی میباشد و گل‌مژه، بیماری شایع چشمی بوده  که می‌تواند افراد را در سنین مختلف گرفتار نماید و بیماری  گل‌مژه به‌صورت یک توده متورم، حساس و دردناک و قرمز رنگ در نزدیکی لبه پلک تظاهر شده که این توده در حقیقت یک آبسه کوچک بوده که در اثر عفونت یا التهاب ریشه مژه‌ها یا غدد ترشح‌کننده چربی پلک ایجاد شده و تماس دست آلوده با چشم و التهاب لبه پلک از عوامل مهمی بوده که سبب بروز گل‌مژه می‌شوند،همچنین تجربیات نشان داده که که سرمای هوا در ایجاد گل مژه تاثیرگذار بوده است.

گل مژه یک عفونت رایج چشمی بوده که  روی پلک و یا قسمت  پایین تر از چشم یک غده چربی ظاهر شده و قرمز و متورم به نظر می رسد و گاه سبب افتادگی پلک نیز می شود.

گل مژه یا هوردئولوم عفونت غدد پلک را میتوان  به دو نوع داخلی (داخل لبه پلک) و خارجی (خارج لبه پلک) تقسیم کرد و نوع داخلی گاهی به سمت پوست و گاهی به سمت ملتحمه چشم میباشد، ولی نوع خارجی همیشه به سمت پوست میباشد. شالازیون مثل گل مژه داخلی میباشد. ولی علائم التهابی و علائم آبسه (درد و قرمزی و تورم) نداشته و عبارت است از التهاب گرانولوماتو، مزمن، استریل (بدون عفونت) وبا علت نامعلوم در غدد چربی پلک ایجاد میشود

شالازیون

شالازیون یکی دیگر از توده‌های لبه پلک بوده که در ابتدا تظاهری شبیه گل مژه بوده و شالازیون برجستگی کوچکی در لبه پلک در زیر پوست بوده که در اثر انسداد مجرای خروجی غدد ترشح کننده چربی پلک و تجمع مواد ترشح شده در غده ایجاد شده است. شالازیون ممکن بوده که در ابتدا ملتهب بوده و سبب ایجاد درد و قرمزی چشم شده که در این حالت شبیه گل مژه بوده ولی پس از مدتی درد و قرمزی فروکش شده و توده متورمی در لبه پلک باقی مانده و اندازه این برجستگی ثابت نیست و ممکن است که به تدریج بزرگتر یا کوچکتر گردد معمولا شالازیون از ابتدا فقط به صورت یک توده برجسته ظاهر شده و با درد و قرمزی همراه نیست.

معمولاً مشکل چشمی مهمی را  ایجاد نمی‌کند و بعد از چند هفته تا چند ماه خود به خود کوچک شده

درمان شالازیون‌

شالازیون‌های خیلی کوچک که ظاهر ناخوشایندی ندارد احتیاج به درمان خاصی نداشته و معمولاً به مرور زمان خود به خود خوب شده و شالازیون‌های بزرگتر به دو علت اصلی نیاز به درمان پیدا می‌کنند: اول اینکه  شالازیون‌های بزرگتر ظاهر ناخوشایندی داشته و از لحاظ زیبایی ظاهری مشکل ساز میباشد، ضمن آنکه بهبود خودبخودی آنها ممکن بوده که  چندین ماه طول بکشد.

دلیل دوم این است که  شالازیون‌های بزرگ به خصوص در پلک بالایی روی قرنیه فشار آورده و با تغییر شکل قرنیه سبب ایجاد آستیگماتیسم و تاری دید شده و پس در اینگونه موارد برای درمان حتماً از چشم پزشک کمک گرفته شده روش اصلی درمان در این حالت جراحی شالازیون میباشد که با استفاده از بی‌حسی موضعی انجام گرفتهو روش دیگر تزریق داروهای استروئیدی در داخل ضایعه در لبه پلک بوده که معمولاً در مواردی به کار می‌رود که یا تعداد زیادی شالازیون کوچک وجود داشته باشد که نتوان آنها را با جراحی خارج نموده و یا شالازیون در جایی باشد که جراحی آن احتمال ایجاد آسیب در ساختمان های مجاور را به همراه داشته باشد.

علایم گل مژه

افرادی که مستعد آکنه (جوش) میاشند، بیشتر در معرض زدن گل مژه قرار دارند و عواملی چون احساس سنگینی و درد پلک،  ایجاد یک توده برجسته قرمز رنگ دردناک در لبه پلک،  سوزش و خارش و اشکریزش،  خروج موردی ترشحات چرکی از گل‌مژه میباشد

 تاری دید:البته تاری دید از عوامل معمول گل‌مژه نیست اما اگر گل‌مژه نسبتاً بزرگ باشد با فشار روی قرنیه سبب ایجاد آستیگماتیسم و تاری دید می‌شود.

پیشگیری از گل مژه

در بعضی  از افراد گل‌مژه، بطور مکرر عود بوده که برای پیشگیری، از تماس دست آلوده با چشم جلوگیری کرده، بهداشت پلک را رعایت کنید. شست‌وشوی منظم پلک‌ها با آب ولرم یا شست‌وشوی لبه پلک با شامپو بچه رقیق شده می‌تواند به جلوگیری از عود گل‌مژه کمک نموده و در صورت بروز گل‌مژه‌های مکرر حتماً به چشم پزشک مراجعه شود و گاهی اوقات بیماری‌های چشمی دیگر مانند بلفاریت (التهاب لبه پلک) یا مشکلات غدد ترشح کننده چربی سبب بروز گل‌مژه مکرر شده که تشخیص و درمان این بیماری‌ها توسط چشم پزشک سبب جلوگیری از عود گل‌مژه شده .از وسایل ارایشی  چشم شخصی خود استفاده شود و در ارایشگاه ها از سایر وسایل دیگران استفاده کنید

درمان گل مژه

اکثر گل‌مژه‌ها ظرف چندین روز به‌تدریج بهبود پیدا کرده و مشکل خاصی را ایجاد نکرده و در چند روز اول، استفاده از کمپرس گرم سبب تسکین درد شده و ممکن است به سرباز کردن گل‌مژه و تخلیه ترشحات چرکی کمک نماید که برای این منظور یک حوله تمیز را با آب جوشیده گرم (داغ نباشد) مرطوب کنید و برای مدت 10 تا 15 دقیقه بر روی چشم مبتلا قرار داده  و ماساژ دادن ملایم به تسکین درد و تخلیه ترشحات کمک  شایانی کرده و ماساژ کمپرس گرم را می‌توان روزی ۴-۳ بار انجام داد تا ترشحات تخلیه گردد و گل‌مژه بهبود پیدا میکند.

 هرگز سعی نکنید که گل‌مژهیتان را بترکانید و اگر بعد از چند روز گل‌مژه بهبود پیدا ننمود حتماً به چشم پزشک مراجعه شود و چشم پزشک در این صورت می‌تواند در صورت لزوم با یک جراحی کوچک گل‌مژه را تخلیه نماید و تخلیه گل‌مژه با بی‌حسی موضعی با استفاده از قطره بی‌حس‌کننده انجام میگردد و گل‌مژه از سمت پشت پلک تخلیه شده و در گل‌مژه‌های معمولی استفاده از قطره‌های آنتی‌بیوتیک یا آنتی‌بیوتیک خوراکی فایده‌ای نداشته ولی  در بچه‌های کوچک یا کسانی که گل‌مژه‌های شدیداً ملتهب دارند ممکن بوده که لازم باشد با نظر چشم پزشک آنتی‌بیوتیک خوراکی برای جلوگیری از گسترش عفونت به بقیه پلک و بخشهای مجاور استفاده شود و هم چنین برای درمان میتوان از یک پماد چشم مخصوص گل مژه نیز استفاده نمایید.

درمان گیاهی گل مژه

چای کیسه ای

چای کیسه ای در درمان گل مژه بسیار موثر بوده و  به این طریق که  یک کیسه  ای گرم را در محل  گل مژه  قرار بدهید تا زمانی که چای کیسه ای خنک گردد و هم درد را کاهش داده و هم تورم موجود را.

تخم گشنیز

تخم گشنیز  در درمان گل مژه بسیار موثر بود و  اضافه کردن مقداری از تخم  گشنیز در آب جوش سپس دانه ها را دور ریخته و از آب آن برای شستشوی چشم استفاده شده و  چند بار در روز این کار را انجام داده برای این کار بذر گشنیز  را در آب جوش  بریزید و بعد از خنک شدن چشم خود را با این آب شسته این کا ررا هر 6 ساعت یکبار انجام بدهید

آلوئه ورا

ژل آلوئه ورا برای درمان گل مژه  تازه بسیار خوب میباشد

گواوا، اقاقیا و  برگ چای

این گیاهان دارویی را در آب جوش بریزید و پس از ولرم شدن   آب آن را با استفاده از یک توپ پنبه  در محل گل مژه زده و استفاده منظم از این درمان می تواند در کاهش تورم ناشی از گل مژه چشم کمک کرده.

روغن کرچک

روغن گرچک  به درمان گل مژه بسیار کمک کرده و  چند قطره از روغن کرچک بر روی منطقه آسیب دیده  زده و به آرامی و مالش داده و  چندین  دقیقه بعد با آب ولرم شسته و با این کار را چند بار در روز تکرار نمایید.

روغن میخک

استفاده از روغن میخک در چشم دچار عفونت توانسته در کاهش التهاب ناشی از گل مژه چشم کمک کرده و روغن میخک  به عنوان یکی از بهترین داروهای خانگی برای گل مژه چشم میباشد و  میتوانید به عنوان قطره چشمی برای درمان گل مژه چشم استفاده شود و قرار دادن چند قطره از این مخلوط را 2 تا 3 بار در روز می تواند به تسکین گل مژه کمک نماید

شیر پاک کن

با یک پارچه تمیز شیر پاک کن زده و محل گل مژه را تمیز کرده

سفیده تخم مرغ

فرد می تواند سفیده تخم مرغ را بر روی یک تکه پارچه پنبه ای به محل مورد نظر زده و 3-4 بار درروز استقاده کند

آب سیر

آب سیر دارای خواص ضد باکتری بوده که به درمان گل مژه کمک کرده ولی مراقب باشید که به چشم وارد نشود و سپس با آب ولرم شسته وهم درد و هم تورم را کاهش داده البته توجه داشته باشید که میزان زیادی بر وست بماند سبب له شدگی پوست شده.

قرار دادن برشهای سبزیجات  مثل خیار، سیب زمینی برای  گل مژه مفید بوده و برشهایی از آنها را در محل گل مژه قرار داده و دقت کنید سبزیجات تازه باشد و خوب شسته شود

برداشتن پوسته های بخش های لبه پلک: در هنگام استحمام با صابون مناسب صورت یا شامپوی بچه و لیف نرمی صورت را تمیز کرده و سپس چشم هایتان را ببندید و لبه پلک ها را با لیف به آرامی پاک کرده.

 کم کردن باکتری ها با آنتی بیوتیک: این روش با تجویز پزشک باید صورت گیرد و پس از تمیز کردن پلک ها از پماد چشمی تجویز شده بر روی پلک بمالید و از آنجایی که پماد سبب تاری دید می شود، بهتر است این کار را قبل از خواب انجام بدهید

نکته های درباره بهبود گل مژه

اگر برآمدگی روی پلک، فقط قرمز و حساس بوده آن را به حال خود گذاشته و به آن دست نزنید و چنان چه گل مژه ای بدنماد و دردناک بوده و روی پلک یک گاز استریل یا دستمال تمیز نگهداشته و رویش را خیلی نرم باندپیچی شود.

اگر گل مژه پر از چرک و دردناک شده باشد از کمپرس گرم به مدت چند دقیقه، هر 2 تا 3 ساعت یک بار استفاده شود یعنی پارچه ای نخی و تمیز را داخل آب داغ کرده و پس از گرفتن آب اضافی، آن را بر محل برآمدگی به آرامی قرار داده.

کمپرس یا شست وشو با آب گرم سبب گشاد شدن غدد چربی و در نتیجه خارج شدن چربی زیر لبه پلک شده و با این کار درد تسکین پیدا کرده و چرک های گل مژه در سر آن جمع شده و سر باز می کند و فرد باید چرک ها را پاک کند و استفاده از آنتی بیوتیک ها و داروهای ضد التهاب هم می توانند در بهبود آن موثر وضروری است.

زمانی که توانستید مژه را در وسط گل مژه مشاهده کردید با یک موچین، خیلی آرام آن را بیرون کشیده  و اگر بیرون نیامد دیگر با آن کاری نداشته باشید و به کمپرس گرم هم چنان ادامه داده و اگر مژه خارج شود چرک بیرون ریخته  و پلک سریع خوب شده و  چرک را با آب گرم و پارچه نخی تمیز کرده.اگر لبه پلک را پوسته های شوره مانند گرفته باشد، به احتمال زیاد بلفاریت یا التهاب لبه پلک نیز وجود داشته و بهتر بوده که به چشم پزشک  حتما مراجعه کنید.

اضافه کردن نظر