انواع کبد چرب
بطورکلی سه نوع کبد چرب به نامهای کبد چرب الکلی و غیر الکلی ، اگر چه فرایند بروز هر دو نوع یکسان است و سوین نوع ان کبد چرب حاد بارداری تقسیم میشود. جهت تعیین شدت یا گرید کبد چرب برای آن یک نظام درجهبندی در نظر گرفته شده و تشخیص درجه بیماری برای ارائه برنامه درمانی مناسب و بهبود سریع بیمار اهمیت داشته است.
چنانچه عامل اصلی به وجود آورنده این بیماری مصرف الکل باشد به آن بیماری کبد چرب الکلی (alcoholic fatiy liver) گفته شده.
در صورتی که بدون مصرف الکل بوجود آمده باشد به آن بیماری کبد چرب غیره الکلی Non alcoholic fatiy) liver) گویند
درجه یا گرید ۱ (نوع ۱): گونه سادهای که عملکرد کبد را مختل نمیکند، ولی همچنان نیازمند مدیریت است.
درجه یا گرید ۲ (نوع ۲): عارضهای متوسط که به منظور جلوگیری از پیشرفت بیماری باید تحت درمان قرار بگیرد.
درجه یا گرید ۳ (نوع ۳): حالت شدید بیماری که معمولاً با بروز علائم کبد چرب توأم بوده است.
کبد چرب غیرالکلی
این نوع از بیماری زمانی رخ میدهد، که کبد در شکستن چربی ها دچار مشکل شده و با جمع شدن چربی در بافتهای کبد، فرد دچار کبد چرب میشود و این بیماری با مصرف الکل مرتبط نبوده و زمانی مشخص شده که 10 درصد و یا بیشتر وزن کبد حاوی چربی باشد. این بیماری خود نیز به چند دسته تقسیم و در شدیدترین مراحل سبب سیروز کبدی و یا زخم و سپس نارسایی کبدی میشود. این نوع در تعدادی از اختلالات بالینی مثل دیابت، چاقی و سوء تغذیه رخ میدهد.
کبد چرب الکلی
این نوع از بیماری جزء اولین مرحلههای بیماری های کبدی مربوط به الکل بوده و کبد با مصرف زیاد الکل صدمه میبیند و دیگر قادر به شکستن چربی ها نیست. اگر فرد از مصرف الکل خودداری کند، این نوع کبدچرب کم کم درمان میشود، ولی در صورت ادامه به مصرف الکل فرد ممکن است دچار سیروز کبدی گردد.
کبد چرب بارداری
هرچند این نوع از کبد چرب خیلی نادر میباشد اما با اینحال جمع شدن چربی در هنگام بارداری میتواند خطراتی جدی هم برای مادر و هم برای جنین داشته باشد و این بیماری میتواند سبب نارسایی کبدی، نارسایی کلیه، عفونت شدید و یا خونریزی شود. هرچند دلیل این بیماری کاملا شناخته نشده ولی دانشمندان معتقدند این بیماری با هورمون های این دوران در ارتباط است.
و علایم این بیماری در سه ماه سوم رخ میدهد و شامل حالت تهوع، استفراغ، درد در قسمت بالایی سمت راست شکم، زردی و کسالت عمومی میشود. زنان باردار باید آزمایش های لازم را برای اطلاع از این بیماری انجام بدهند اکثر زنان پس از زایمان شروع به بهبود مینمایند.
تشخیص دادن کبد چرب
اگر چه در خیلی از موارد علائم قابل توجهی در این بیماری وجود نداشته با مشاهده بالا بودن آنزیمهای کبدی (ALT) (SGPT) یا گاما گلو تأمین ترانس پیتیداز (GGT) و نیز تصاویر سونوگرافی تشخیص این بیماری ثابت خواهد شد واختلالات آزمایشی در کبد چرب معمولاً ضعیف میباشد و در اکثر موارد افزایش خفیفی درآمینـو ترانسفـرازهای سـرمـی(AST) (ALT) یـا گاما گولو تأمین ترانسـی پیپتدار (GGT) دیده میشود.
آمینوترانسفرازهای سرمی(AST) (ALT) معیارهای جهت ارزیابی آسیب سلولهای کبدی به شمار رفته و به دلیل آنکه میزان آنزیم (ALT) به بالاترین مقدار در کبد وجود دارد اختصاصیترین آزمایش دال بر ضایعه کبدی بوده.
در کبد چرب الکلی به طور اختصاصی میزان افزایش آنزیم (AST) بیش از آنزیم (ALT) است ولی در کبـد چـرب غیـره الکلی میزان افزایش (ALT) بیش از (AST) بوده و انفیلتراسیون چربی در کبد با سونوگرافی یا سیتیاسکن تشخیص داده شده و در سونوگرافی میزان اکو پارانشیم کبد افزایش پیدا کرده، میزان حساسیت سونوگرافی در حـدود (70) درصد است.اما توجه داشته باشید که طبق تحقیقات انجام شده در 20 درصد افراد مبتلا به کبد چرب آنزیم های کبد، نرمال بوده، که این امر انجام سونوگرافی از کبد را در مورد مشکوک توصیه میکند.
اکثر مبتلایان دارای علامت نبوده و گاهی فرد از درد شکم در ناحیه کبد احساس درد و پری مینماید و به ندرت احساس ناراحتی در بخش فوقانی و راست شکم و خستگی وجود دارد
در بیشتر مواقع معمولا پزشک بعد از معاینه می تواند کبد چرب را تشخیص داده و معمولا در این حالت کبد کمی بزرگتر از اندازه نرمال می شود. آزمایش خون، سونوگرافی از کبد و نمونه برداری، از مهمترین روش های تشخیص کبد چرب بشمار رفته
در آزمایشهای معمول خون افزایش آنزیمهای کبدی مشخص شده و در نتیجه احتمال داده میشود که فرد به بیماری کبد چرب مبتلا شده باشد.
و سپس با انجام آزمایشهای تصویر برداری عارضه کبد چرب تشخیص داده شده که در صورت ابتلا به آن، کبد در سونوگرافی روشن دیده میشود یا اکوژنیسیتهاش افزایش پیدا میکند و در سی. تی. اسکن تراکم آن کمتر به نظر میآید که با این حال در این روشهای تشخیصی شدت و نوع بیماری مشخص نمیشود و با ارزیابی نتایج آنها نمیتوان پی برد که آیا عارضه موضعی است یا انتشار آن در تمام این اندام شروع شده.
نمونه برداری از کبد بهترین گزینه برای انجام تشخیص کبد چرب بشمار رفته و نمونهبرداری به صورت یک عمل بسته و با حداقل تهاجم تحت بیحسی موضعی انجام میگردد و سوزن ظریفی برای بیرون کشیدن نمونه از محتویات و بافتهای کبد وارد بدن میشود و سپس نمونه به دست آمده به دقت با استفاده از میکروسکوپ برای تعیین وجود چربی داخل آن بررسی میگردد
آزمایش بافت های کبدی روش دیگر تشخیص بیماری است، که با یک سوزن کوچک بخش کوچکی از کبد برای انجام آزمایش برای تشخیص ابتلا به کبد چرب برداشته میشود