مریم میرزاخانی زاده ۱۳ اردیبهشت ۱۳۵۶ در شهرتهران،ایشان ریاضیدان ایرانی و آمریکایی و استاد دانشگاه استنفورد میباشد.
خانم میرزاخانی در سال ۲۰۱۴ به خاطر کار بر «دینامیک و هندسه سطوح ریمانی و فضاهای پیمانهای آنها» برنده مدال فیلدز گردید که بالاترین جایزه در ریاضیات بوده ، وی نخستین زن جهان بوده که برنده مدال فیلدز میباشد و زمینهٔ تحقیقاتی او مشتمل بر نظریه تایشمولر، هندسه هذلولوی، نظریه ارگودیک و هندسه همتافته بوده.
زندگینامه مریم میرزاخانی
مریم میرزاخانی در دوران تحصیل در دبیرستان فرزانگان تهران، برنده مدال طلای المپیاد جهانی ریاضی در سالهای ۱۹۹۴ هنگکنگ و ۱۹۹۵ کانادا گردید و در این سال به عنوان نخستین دانشآموز ایرانی جایزه نمرهٔ کامل شد. او نخستین دختری بوده که به تیم المپیاد ریاضی ایران راه یافته است و نخستین دختری بود که در المپیاد ریاضی ایران طلا گرفته ، نخستین فردی بوده که 2 سال مدال طلا گرفته و نخستین شخصی بود که در آزمون المپیاد ریاضی جهانی نمرهٔ کامل را گرفته و سپس در سال ۱۹۹۹ کارشناسی خود را در رشته ریاضی از دانشگاه شریف و دکترای خود را در سال ۲۰۰۴ از دانشگاه هاروارد به سرپرستی کورتیس مکمولن از برندگان مدال فیلدز گرفت
به نقل از ویکی پدیا، میرزاخانی دوره کارشناسی ریاضی در دانشگاه صنعتی شریف آغاز نمود، او با دریافت بورسیه از طرف دانشگاه هاروارد به آنجا رفته و دورهٔ دکتری خود را در دانشگاه هاروارد پشت سرگذاشته است و همسر مریم میرزاخانی جان وندراک، از پژوهشگران آیبیام است و از او دارای یک فرزند دختری به نام آناهیتا دارد.
از خانم مریم میرزاخانی به عنوان یکی از 10 ذهنِ جوان برگزیدهٔ سال ۲۰۰۵ از سوی نشریه پاپیولار ساینس در آمریکا و ذهن برتر در رشتهٔ ریاضیات تجلیل شد.
افتخارات میرزاخانی
این نابغه جوان به همراه ۹ محقق برجستهٔ دیگر در چهارمین نشست ده استعداد درخشان نشریه پاپیولار ساینس در آمریکا مورد تقدیر قرار گرفته شدو به نوشتهٔ یواسای تودی این فهرست ۱۰ نفره، شامل محققان و نخبگان جوانی بوده که در حوزههای ابتکاری مشغول به فعالیت و این فهرست بر اساس پیشنهادهای ارائه شده از سوی سازمانهای گوناگون، رؤسای دانشگاهها و ناشران انتشارات علمی برگزیده گردیده و این محققان برجسته جوان در حوزههای گوناگونی از گرافیک رایانهای تا ریاضیات و علوم رباتیک، افقهای تازهای در مرزهای جهان اطراف ما گشودهاند که مریم میرزاخانی ریاضیدان ۳۳ سالهٔ ایرانی یکی از بزرگترین افتخارات ایرانی است.
میرزاخانی پس از پایان دوره کارشناسی برای ادامه تحصیل به دانشگاه "هاروارد" امریکا رفت. وی در سال 1999میلادی زمانی که در دانشگاه "پرینستون" به تحقیق و تدریس اشتغال داشت موفق گردید و راهحلی برای یک مشکل ریاضی پیدا کند. ریاضیدانان مدتهای طولانی بوده که به دنبال یافتن راه عملی برای محاسبه حجم رمزهای جایگزین فرمهای هندسی هذلولی بودند و در این میان مریم میرزاخانی جوان در دانشگاه "پرینستون" نشان داد که با استفاده از ریاضیات شاید بتوان بهترین راه مناسب را به سوی دست یافتن به راهحلی روشن در اختیار گرفت
میرزاخانی در سال ۲۰۰۹ به خاطر دستاوردهایش در ریاضیات برنده جایزه بلومنتال گردید و در اعلامیهای که انجمن ریاضی آمریکا به مناسبت برنده شدن این جایزه برای میرزاخانی منتشر شد، دلیل گرفتن این جایزه مهم ریاضی، خلاقیت استثنایی، و تز دکترای مبتکرانه که در آن، ابزارهای گوناگونی از هندسه هذلولوی گرفته تا روشهای کلاسیک فرمهای اتومورفیک و تقلیل سیمپلکتیک برای بدست آوردن نتایجی در سه مسئله مهم ترکیب شدهاند ” عنوان گردید.
جوایز مریم میرزاخانی
مدال فیلدز ۲۰۱۴ سئول (“List of Fields Medallists”)
جایزه بنیاد ریاضیات کلی در سال ۲۰۱۴
جایزه ستر از طرف انجمن ریاضی آمریکا در سال ۲۰۱۳
جایزهٔ ایاماس بلومنتال در سال ۲۰۰۹
Clay Mathematics Institute Research Fellowظ2004
Harvard Junior Fellowship Harvard University, 2003
Merit fellowship Harvard University, 2003
IPM Fellowship The Institute for theoretical Physics and Mathematics, Tehran, Iran, 1995-1999
مدال طلا با نمرهٔ کامل و نفر اول جهان. المپیاد جهانی ریاضی کانادا ۱۹۹۵
مدال طلا المپیاد جهانی ریاضی هنگکنگ ۱۹۹۴
دریافت جایزه فیلدز( ایشان در سال ۲۰۱۴ برندهٔ مدال فیلدز شد که بالاترین نشان علمی رشتهٔ ریاضیات میباشد و هر 4 سال یکبار به دانشمندان برگزیدهٔ زیر ۴۰ سال اهدا میشود و از آن به نوبل ریاضیات نیز تعبیر میشود. وی نخستین زن و نخستین ایرانی بود که موفق به دریافت این جایزه گردید که از افتخارات ایران جهان است زیرا نخستین زن ایرانی و نخستین زن جهان است که موفق به دریافت چنین جایزه بزرگی شده است)
این نخبه زن جوان ریاضی از بازماندگان سانحه سقوط اتوبوس حامل نخبگان ریاضی دانشگاه صنعتی شریف به دره در اسفندماه در سال 1376 بوده، در این حادثه اتوبوس حامل دانشجویان ریاضی شرکتکننده در بیست و دومین دوره مسابقات ریاضی دانشجویی که از اهواز راهی تهران بوده، متاسفانه به دره سقوط کرد و طی آن 6 تن از دانشجویان نخبه ریاضی دانشگاه صنعتی شریف که اغلب از برگزیدگان المپیادهای ملی و بینالمللی ریاضی بودند فوت نمود ند.
درگذشت مریم میرزاخانی نابغه ریاضی
در تیر ۱۳۹۶ اعلام شد میرزاخانی به دلیل ابتلا به سرطان در بیمارستانی در آمریکا بستری گردیده و میرزاخانی از 4 سال پیش به سرطان سینه مبتلا بوده، و این سرطان اکنون به مغز استخوان وی سرایت نموده است
مریم میرزاخانی، ریاضیدان نابغه ایرانی در تاریخ 24تیر سال1396 به دلیل بیماری سرطان در بیمارستان آمریکا به دیار باقی شتافت روحش شاد باد و قرین رحمت الهی گردد