بزمجه ها از خانواده ی Varanidae می باشند، گروهی از سوسمار ها که شامل بزرگترین سوسمار زنده یعنی اژدهای کومودو (komodo Dragon) می باشند. Varanidae ها فقط شامل یک جنس (genus) هستند و آن هم Varanus است.در استرالیا ، بزمجه ها با عنوان goannas شناخته می شون که بزمجه بیابانی گونهای بزمجه است که در تیره بزمجهایان قرار دارد. این گونه خزنده یکی از گستردهترین پراکنشها را در بین همه سوسماران دارد و در بیشتر مناطق بیابانی آفریقای شمالی و آسیا، از مراکش تا قزاقستان و غرب چین دیده شدهاست.
خصوصیات ظاهری بزمجه بیابانی
گرد بودن دم و نداشتن تاج دو دندانه در بالای دم، آن را از دیگر بزمجههای ایران متمایز میکند. اندازه اعضا این خانواده از 20تا 300 سانتیمتر است. گونههای استرالیایی بسیار کوچک هستند. در اعضا این خانواده استخوانهای جلدی کم شده و یا وجود ندارد، پوزهای دراز و باریک دارد. دم و گردنش طویل است. بینی بسیار بزرگ و زبان دو شاخهاش او را در شکار یاری میکند و بزمجه بیابانی در تپهماهورها و مناطق صخرهای تا دشتی دیده میشود. قدرت تحمل بالا در شرایط سخت باعث شده، از شمال آفریقا تا قسمتهایی از آسیای میانه پراکنش داشته باشد.
بطور کلی اندازه اعضاء این خانواده از ۲۰ تا ۳۰۰ سانتی متر است. غیر از گونه ی استرالیایی ، دیگر گونه ها دارای اندازه ای بزرگ هستند. اندازه بزمجه استرالیایی (V.brevicaudatus) به حدود ۲۰ سانتیمتر می رسد و اژدهای کومودو (V.komodoensis) دیگر عضو این خانواده طول تقریبی ۱۲ پا (۳۶۰ سانتیمتر) دارد. در اعضاء این خانواده استخوان های جلدی کم شده و یا وجود ندارد ، پوزه دراز و باریک است ، دم و گردن نسبتاً طویل شده است و نای تقریباً حلقه حلقه است.
به علت وجود چین خوردگی در هریک از مجاری بینی ، سطح پوششی بویایی آن ها افزایش یافته است . بینی به دلیل پیدایش استخوان کام فرعی ، بزرگ و طویل شده است. زبان دوشاخه و بسیار توسعه یافته است و هنگام بلعیدن غذا در غلاف قاعده ای شکلی جای می گیرد و مانند مارها طعمه را به صورت کامل می بلعند. اندام حرکتی از نوع زمینی اند و پاها دارای پنج انگشت چنگال دار می باشند و بسیار نیرومند هستند و برای کندن چاله ها و سوراخ های زیر زمینی مورد استفاده قرار می گیرند و برخی گونه ها مثل بزمجه نیل توانایی بالایی در شنا کردن دارند. زاد ولد نیز از طریق تخم گذاری صورت می پذیرد و لقاح داخلی دارند
تغذیه آنها از پستانداران کوچک ، خزندگان ، پرندگان ، تخم پرندگان و خزندگان ، عقرب ها ، حشرات بزرگ ، وزغ ها ، گاهی لاشه خواری نیز می کنند .در جستجوی غذا ممکن است تا چند صد متر از لانه شان دور شوند روزانه ممکن است بین 5تا 6 کیلو متر راه برود و برای شکار حیوانات وارد هر حفره ای می شوند و یا زمین را می کنند ، در مواقع خطر در مقابل دشمن پاها راسیخ کرده و بدن را بالا نگه می دارند . بدن و زیر گلو را به طور متناوب باد کرده و فشرده میکند ، زبان را داعم بیرون می آورد و صدای هیس هیس تولید کرده و با ضربات قوی و شلاق مانند دم به اطراف سعی در دور کردن دشمن دارد . بزمجه یکی از باهوش ترین خزندگان است معمولا از نزدیک شدن به انسان امتناع می کند . در اسارت و باغ وحش به شدت ترسو و خجالتی است .