موزه فرش ایران
موزهٔ فرش، یکی از موزههای استان تهران امده. این موزه به دستور فرح پهلوی ساخته شد و در روز ۲۲ بهمن ۱۳۵۶ به وسیله ایشان گشوده گردیده. این موزه در ضلع شمالی پارک لاله تهران واقع گردیده است.
هدف از تشکیل این موزه را میتوان پژوهشی در سوابق، تحصیلات و کیفیت تاریخی هنر و صنعت فرش خاصه فرش ایرانی دانست. این موزه شامل سایر محصولات از قبیل گلیم هم میشود. موزه فرش ایران دارنده با ارزشترین نمونههای قالی ایران از قرن نهم هجری تا دوره معاصر میباشد و از منابع غنی تحقیقی برای پژوهشگران و هنر دوستان به شمار می آید. معمولاً حدود ۱۳۵ تخته از شاهکارهای قالی ایران، بافت مراکز مهم قالیبافی مانند کاشان، کرمان، اصفهان، تبریز، خراسان، کردستان و جز آنها، در تالار طبقه همکف به معرض نمایش گذاشته میشود. همچنین در این نمایشگاه تابلوفرش تبریزی، فرش تبریز به نمایش درمی آید که نظر هر بینندهای را به خود جلب نموده که در این نمایشگاه نمونههایی از قالیچههای تصویری شاهنامه بایسنغری به نمایش درآمده است که گوشههایی از ادبیات، اسطوره، مذهب و فرهنگ و هنر غنی ایران را نشان میدهد.
ساختمان موزه
این بنای تاریخی در فضایی به وسعت ۱۲۰۰۰ متر مربع واقع شده که این موزه در سال ۱۳۴۰ به صورت ناتمام به منظور گالری فرش ساخته و به مدت ۱۵ سال بصورت متروکه باقی مانده است و سپس در اوایل سال ۱۳۵۵، کار تعمیرات و تغییرات کلی آن آغاز و در نهایت روز ۲۲ بهمن ماه سال ۱۳۵۶ رسما افتتاح گردیده است
ساختمان موزه ۳۴۰۰ متر مربع مساحت داشته و آذینهای نمای بیرونی آن شبیه دار قالی بوده. طراح بنای این موزه، عبدالعزیز فرمانفرمائیان میباشد. ساختمان دارای دو تالار است و برای نمایش انواع قالیهای دست بافت و گلیم مورد استفاده قرار می گیرد. طبقه همکف این موزه برای نمایش دائمی ۱۵۰ قطعه فرش و طبقه دوم آن برای برگزاری نمایشگاههای موردی و فصلی در نظر گرفته شده
در کتابخانه موزه حدود ۳۵۰۰ جلد کتاب به زبانهای فارسی، عربی، فرانسه، انگلیسی و آلمانی در اختیار هنردوستان و پژوهشگران قرار گرفته. پژوهش در سوابق، تحولات و کیفیت تاریخی هنر و صنعت فرش، خاص در ایران، گردآوری و خریداری نمونه انواع قالی دست بافت ایرانی و برگزاری نمایشگاههای موقت از فرش ایران و سایر نقاط جهان، از اهداف موزه به شمار می آید.
در این نمایشگاه نمونههایی از قالیچههای تصویری شاهنامه بایسنغری به نمایش درآمده که گوشههایی از ادبیات، اسطوره، مذهب و فرهنگ و هنر غنی ایران را نشان داده و این آثار همه در کارگاه قالیبافی استاد موسوی سیرت، به یاری هنرمندان جوان ایرانی و ذوق و سلیقه استاد دنیا دیده و تکنولوژی کامپیوتری آفریده شدهاند.لازم به ذکر بوده که از ویژگیهای موزه فرش قالیچه دستبافت ارزشمند و بینظیر ایرانی، کار فرش بافان کاشان، در اندازههای 130 در 220 سانتیمتر، معروف به قالیچه میرزا کوچک خان جنگلی است که این شخصیت روحانی ملی را در لباس نظامی مسلح به تفنگ و اسلحه کمری، قطار فشنگ نمایش میدهد. در شمسه بالای تصویر میرزا، کتیبهای با عبارت و نام کارخانه ملامحمود دیده شده که احتمالاً، با توجه به این عبارات، تاریخ بافت قالیچه سالهای آخر دوره قاجار میباشد که بسیار برای تاریخ حایز اهمیت بوده است
آدرس موزه فرش ایران: تهران- خیابان کارگر شمالی- پارک لاله
(موزه فرش ایران در خیابان کارگر شمالی تقاطع دکتر فاطمی یا به عبارتی دیگر در ضلع شمال غربی پارک لاله میباشد)