از مکان های گردشگری استان بوشهر گنبد نمکی خورموج در موقعیت جغرافیایی N2838 E5131 در استان میباشد . گنبد خورمج در جنوبى ترین بخش میانى کمربند چین و تراست زاگرس و در حاشیه جنوبى طاقدیس کوه بیرامى به صورت کوهستانى صعب العبور یک گنبد فرسوده ایجاد نموده و گنبد خورمج در 80 کیلومترى شرق بندر بوشهر  و در 10 کیلومترى شمال شرق شهرستان خورموج قرار گرفته و دسترسى به این گنبد از طریق جاده شهرک شهید مدرس به لاور امکانپذیر بوده و به دلیل توپوگرافى خشن دسترسى به بسیارى از ارتفاعات دشوار بوده که از طریق آبراهه هایى که پیرامون این گنبد وجود دارد و همچنین آبراهه اصالى که از شمال به جنوب سر تا سر کوهستان را طى نموده و مى توان به تمام بخشهای گنبد دسترسى پیدا کرد

وسعت گنبد در حدود 50 کیلومتر مربع بوده که  بلندترین نقطه کوه از سطح دریا 700 متر ارتفاع داشته و ارتفاع پایین‌ترین رخنمون هرمز از سطح دریا حدود 200 متر هست و درجه حرارت در روزهاى تیرماه گاهى به 50 درجه نیز مى رسد که هوای گرم وشرجی را درپی دارد

 میتوان گت که  حداقل دما در بهمن ماه گاهى کمتر از 5 درجه است وهمچنین بارش هر سال در فصل‌هاى زمستان و در بهار اتفاق مى افتد و در صورت وقوع به شکل رگبارهاى تند بوده که سبب جریان سیلاب در آبراهه‌ها مى‌شود. فرسایش توسط آب باران انجام شده که با توجه به شرایط زمین شناسى و ژئومرفولوژى منطقه، جریان آبراهه ها از دیواره هاى پیرامون گنبد به سمت اطراف و در نهایت به سمت جنوب است. صدها آبراهه کوچک و بزرگ با طرح دندریتى کوهستان را زهکش مى‌کنند و انحلال ناشى از بارندگى هاى پیاپى هیچ رخنمونى از نمک را باقى ننماده

زمین شناسى گنبد خورمج

گنبد خورمج یک خروجى قدیمى از نمک هرمز در میانه طاقدیس کوه بیرامى بوده که  مجموعه رسوبات بدون ارتباط با نمک هرمز شامل رسوبات جوان بستر رودخانه و آبرفت‌هاى کواترنر (Qt) که به دلیل فرسایش شدید گنبد و سازندهاى هرمز گسترش قابل توجهى داشته و گاهى تراس هاى رودخانه‌اى عظیمى ایجاد نموده و خاک هاى برجا به همراه برونزدهاى محدود و ناچیزى از اکسید آهن یکى از مهمترین و وسیع‌ترین واحدهاى سنگ شناسى جوان را در گنبد تشکیل داده که البته در دیواره هاى پرشیب این واحد، گاهى گچ هاى سازند هرمز نیز رخنمون داشته و بر اساس بازدیدهاى صحرایى این واحد 90 درصد از خاک رس تشکیل شده و 10 درصد دیگر شامل اکسیدهاى آهن و گچ میباشد و لیتولوژى قسمت اصلى گنبد و مرتبط با سازند هرمز عبارتست از کوهستانى با وسعت بسیار زیاد به ترتیب فراوانى متشکل از شیل‌هاى سیاه، سنگ آهک‌هاى شیلى تا توده‌اى به رنگ‌هاى خاکسترى روشن تا تیره و گاهى قهوه‌اى، شیل‌هایى با رنگ روشن کرمى تا قهوه‌اى،‌رخنمون‌هایى از گچ به رنگ سفید تا خاکسترى روشن در زیر پوششى از خاک‌ها و پوشش گیاهى ناچیز سطحى و بالاخره رخنمون‌هایى از مواد ولکانیکى چه به صورت توف هاى داراى لایه بندى در میان طبقات رسوبى هرمز و چه به صورت قطعات ولکانیکى منفرد که توسط نمک هرمز به سطح راه یافته.

به دلیل انحلال هیچ رخنمونى از نمک مشاهده نمیگردد  و تنها رخنمون‌هایى از گچ تنها واحد تبخیرى از سازند هرمز بوده و براى اطمینان از انحلال کامل نمک بسیارى از آبراهه ها و چشمه ها مورد بررسى قرار گرفته که در هیچ مورد از آنها نه تنها میزان نمک به حد اشباع نمى‌رسد، بلکه آب فقط اندکى شورى نیز دارد که  اب شرب نیست. بر اساس تحقیق از ساکنین محلى گنبد خورمج به کوه شیرین معروف میباشد.

نمک هرمز پس از حرکت به طرف بالا و خروج از راس طاقدیس کوه بایرامى به طرف جنوب بر روى یال طاقدیس جارى گردید و در نتیجه تشکیل روانه‌اى عظیم از نمک بوده میباشد. و حرکت نمک با ایجاد ساختمان‌هاى متنوعى همراه بوده که مهمترین آن ساختمان‌هاى چین خورده از نوع تایت در سایر واحدهاى نامحلول سازند هرمز خواهد بود که بعد از انحلال نمک مى تواند طرح حرکت آن را نمایش بدهد. همچنین میتوان تغییر شکل‌هاى حاصل از فرایندهاى تشکیل گنبد نمکى را در سنگ هاى رسوبى نامحلول و سخت سازند هرمز بررسى نمود و در حال حاضر شیب عمومى سطح محورى چین‌ها به طرف جنوب و نشانه تاثیر فرایندهاى حاصل از انتشار زاگرس بر گنبد نمکى میباشد.با تحقیقات وپروژه های انجام شده نشان داده که شیل‌هاى سیاه رنگ و همچنین آهکهاى هرمز هیچ آنومالى ندارند اما رخنمون‌هاى کوچکى از شیل‌هاى زرد تا قهوه‌اى روشن تا 4 برابر مقدار متوسط سنگ هاى گرانیتى پالس تولید مى‌کن

ملی کالا.

اضافه کردن نظر