آرامگاه کوروش بزرگ یا ملقب به کوروش کبیر که مقبره کوروش دوم هخامنشی است، بنایی بی‌پیرایه ولی با معماری منحصربه‌فرد، در فاصله حدود یک کیلومتری جنوب غربی کاخ‌های پاسارگاد است که این بنا از همه سوی دشت مرغاب پیداست، به‌ویژه اگر از سمت جنوب غربی از راه باستانی گذر کنیم و از تنگه بلاغی وارد دشت شویم، نخستین چیزی که جلب توجه می‌کند آرامگاه کوروش میباشد

قسمت‌های پایینی آرامگاه از سنگ‌هایی تشکیل شده بود که به شکل مربع بریده شده بودند و در کل یک قاعده مستطیلی شکل را تشکیل می‌دادند.بالای آرامگاه یک اتاق سنگی بود که یک سقف و یک در داشت و به قدری باریک بود که یک مرد کوتاه قد به‌سختی می‌توانست داخل اتاق شود. در داخل اتاق یک تابوت طلایی وجود داشت که پیکر کوروش را در داخل آن قرار داده و این اثر در سال ۲۰۰۴ میلادی به عنوان زیر مجموعه پاسارگاد تحت شماره ۱۱۰۶ در میراث جهانی یونسکو ثبت گردیده ودر واقع آرامگاه کوروش کبیر یکی از جاذبه‌های گردشگری در استان فارس و شهرستان شیراز بوده که در روزهای مختلف سال بویژه ایام نوروز، در بین گردشگران متداول و پرطرفدار است

میانگین ارتفاع دشت از سطح دریا 1850 متر است که وسعتی حدود 190 کیلومتر مربع را در بر می گیرد. اقلیم آن کوهستانی با تابستان­های معتدل و زمستان­های نسبتا سرد بوده وقدمت منطقه پاسارگاد بر اساس پژوهش های باستان شناسی به دوره میانی پارینه سنگی می رسد. اما شاخص ترین دوره فرهنگی دشت پاسارگاد، دوره هخامنشی وبر اساس مدارک و شواهد موجود نام پاسارگاد براي نخستين بار در دوره هخامنشي مطرح مي شود که از لحاظ مکاني به دشتي اطلاق مي شود که کوروش بزرگ به عنوان مرکز فرماندهي خود برگزيد و در آن اقدام به ساخت بناها و کاخ­ هايي نمود.

مشخصات جغرافیایی بنای آرامگاه کوروش

بنایی بسیار ساده و در عین حال زیبا که سازندگان آن را با احتساب پلکان‌ها ارتفاعی بالغ بر ۱۱ متر و مساحتی نزدیک به ۱۶۰ متر مربع بنا کرده‌اند وطرح آرامگاه تاریخی کوروش بزرگ از نمای بالا، اثر ارنست هرتسفلد. هرتسفلد این طرح را بین سال‌های ۱۹۰۵ و ۱۹۲۸ (به احتمال زیاد در ۱۹۰۵) کشیده‌است. در این نما، سقف آرامگاه بُرِش خورده‌است و قسمت شیروانی‌مانند و فضای خالیِ زیر آن برداشته شده‌اند تا اتاقک آرامگاه دیده شود. دیوارهای ضخیم اتاقک، که حدود ۱٫۵ متر ضخامت دارند، قابل توجه‌اند.

میتوان چنین گفت که ابعاد داخلی اتاق: ۳٫۱۷ متر طول، ۲٫۱۱ عرض، و ۲٫۱۱ متر ارتفاع. همچنین، رویش گیاهان در سنگ‌های خارجی آرامگاه قابل توجه است که باعث تخریب سنگ‌ها نیز شده بود. . سنگ بنای آرامگاه نیز سنگ‌های آهکی سفیدرنگ و متمایل به زرد است که احتمال می‌رود از معدن سیوند که در فاصله‌ی ۳۰ کیلومتری از پاسارگاد قرار دارد، استخراج شده

طرح محوطهٔ آرامگاه کوروش بزرگ از نمای بالا، اثر ارنست هرتسفلد. به ستون‌ها و دیوارها توجه کنید که در زمان بازدید هرتسفلد در محوطهٔ آرامگاه وجود داشتند. دیوارها احتمالاً به مسجد پاسارگاد تعلق داشته‌ و آرامگاه کوروش در گوشهٔ جنوبیِ محوطه‌ای جا دارد که زمانی بوستان شاهیِ پاسارگاد بوده‌است و از سنگ‌های آهکیِ سفیدی که به زردی متمایل بوده و احتمالاً از معدن سیوند تأمین شده‌است، بنا شده‌است. ساختمان آرامگاه ۲۵۰۰ سال در برابر عوامل مخرب طبیعی و غیرطبیعی پایداری کرده‌است و هنوز در دشت پاسارگاد پابرجاست.

همچنین قاعده یا زیربنای اصلی آن سکویی داشته که سنگی که طرح آن یک مربع‌مستطیل به طول ۱۳٫۳۵ متر و عرض ۱۲٫۳۰ متر می‌سازد. این ساختمان از دو قسمتِ کاملاً متمایز تشکیل شده‌است؛ یک سکوی سنگی شش‌پله‌ای، و یک اتاق با سقف شیروانی بر فراز پلهٔ ششم قرار گرفته وارتفاع کلیِ بنا اندکی بیش از ۱۱ متر بوده و سکوی اول — که پلهٔ اول را تشکیل می‌دهد — ۱۶۵ سانتیمتر ارتفاع دارد، اما حدود ۶۰ سانتیمتر آن در اصل نتراشیده و پنهان بوده‌است؛ یعنی این هم مانند پلکان دوم و سوم دقیقاً ۱۰۵ سانتیمتر ارتفاع داشته‌است. پلکان چهارم و پنجم و ششم هر یک ۵۷٫۵ سانتیمتر ارتفاع دارند. پهنای سکوها نیم متر است و سطح سکوی ششمین که قاعدهٔ اتاق آرامگاه را تشکیل که درحدود حدود ۶٫۴۰ متر در ۵٫۳۵ متر هست

 اتاق آرامگاه دارای ۳٫۱۷ متر طول، ۲٫۱۱ متر عرض، و ۲٫۱۱ متر ارتفاع داشته و دیوارش ستبر است و تا ۱٫۵ متر ضخامت دارد و از چهار ردیف سنگِ نیک‌تراشیده درست شده‌است. ردیف‌های اول و دوم بلندتر از ردیف سوم و چهارم‌اند و در ضلع شمال غربی ظاهراً دری دولنگه که به‌صورت کشویی باز و  وجود می‌داشت که اینک از بین رفته‌است. مدخل کنونی ۷۸ سانتی‌متر پهنا و ۱۴۰ سانتی‌متر بلندی دارد و آستانهٔ آن نیز عمیق است.

 در هر یک از دو گوشهٔ آستانهٔ کوچک، یک فرورفتگی برای پاشنهٔ درها درست کرده‌اند و شیارهایی افقی به عمق ۱۶ سانتیمتر در یک سمت و ده سانتی‌متر در سمتی دیگر، تا دو لنگه در هنگام بازشدن در آن‌ها راه یابند و جای گرفته ودر پیشانی اتاق آرامگاه، یعنی در مثلث بالای درگاه، یک گل بسیار آراسته نقش کرده بودند که امروز تنها نیمی از آن، آن هم به صورت بسیار ضعیف، باقی مانده‌است.

سقف آرامگاه از درون صاف و ساده است، ولی از بیرون شیروانی‌شکل است و شیب دوطرفهٔ ان به شکل عدد 8 است. این سقف از دو سنگ گران‌پیکر ساخته شده‌است که بر روی آن یک سنگ هرمی به قاعدهٔ ۶٫۲۵ متر در ۳ متر و به کلفتی نیم متر قرار گرفته‌است و بر روی آن، سنگ بالای سقف جای می‌داشت، که اکنون موجود نیست. گمان می‌رود که طبق سنت هخامنشی، برای سبک شدن و بهتر جابه‌جا کردن سنگ‌های گران، داخل سقف را گود کرده‌اند و سقف از طرف بیرون شیب‌بامی بوده، ولی از درون مسطح  لهذا از پشت این سقف مسطح اندرون تا زیر مقعر سقف بیرون  خالی است به شکل مثلث، و آنجا محل دفن مرده بوده و در زمان‌های گذشته پشت بام را سوراخ کرده و سنگ‌هایش را شکسته‌اند. بعضی از اهالی که از آنجا بالا رفته، آن دخمه را دیده‌اند، مذکور بودند که در آن تابوت از سنگ نهاده‌اند و مرده در آن تابوت بود وکف اتاقِ آرامگاه از دو تخته‌سنگ سترگ تشکیل شده‌است. طبق گزارش جرج کرزن (۱۸۹۲م) تخته‌سنگ بزرگ‌تر از حفره‌های بزرگی که در آن کنده شده بود آسیب دیده بود. احتمالاً برای اینکه معلوم شود زیرش چیست.

کسانی که در قرن نوزدهم از آرامگاه بازدید کرده‌اند میگویند که3 طرف آرامگاه را ۲۲ ستون احاطه کرده‌اند. اثراتی از دیواری دولایه که ستون‌ها را احاطه کرده‌است دیده می‌شود. طول هر یک از ردیف ستون‌هایی که مقابل هم قرار گرفته‌اند ۳۰ متر و طول ردیف ستون‌هایی که به این دو ردیف عمود است ۳۲ متر است. طول دو ردیف مقابل هم از دیوار داخلی ۳۵ متر و طول بخش دیگر از دیوار داخلی ۴۲ متر است. در اینکه دیوار خارجی از ابتدا وجود داشته‌است، شک و تردید هست. دیوار خارجی دیوار عظیمی است که باقی‌مانده‌هایی از یک دروازه بدان تکیه کرده‌است.

مسیر دسترسی به ارامگاه کوروش

استفاده از وسایل حمل و نقل عمومی، یکی از انتخاب‌هایی است که مسافران در مسیر رسیدن به پاسارگاد و آرامگاه کوروش، برمی‌‌گزینند و اتوبوس و تاکسی‌های بین شهری از جمله وسایلی است که مسافران می‌توانند آن‌ها را در پایانه‌های مسافربری ترمینال و در پایانه‌ی شهید کاراندیش و علی‌بن حمزه شهرستان شیراز بیابند. این وسایل نقلیه مسافران را به پلیس راه و پایانه‌ی تاکسی سعادت‌شهر می‌رسانند. سپس مسافران می‌توانند با استفاده از تاکسی‌های سعادت‌شهر به سمت پاسارگاد حرکت کرده و خود را به مقصد برسانند.

-میتوانید پس از ورود به جاده‌ی شیراز-اصفهان از سعادت‌شهر گذشته و پس از ۲۰ کیلومتر از طریق جاده‌ی فرعی به سمت «روستای مادر سلیمان» حرکت و سپس با طی مسافتی حدود ۴ کیلومتر به پاسارگاد خواهند رسید. این مسیر حدود ۱۳۰ کیلومتر به طول خواهد انجامید.

-برای استفاده از حمل و نقل ریلی بوده که در این صورت برای رفتن به پاسارگاد، لازم است که با سوار شدن به قطار اصفهان-شیراز به ۵ کیلومتری سعادت‌شهر بروند. سپس با کمک تاکسی‌هایی که در ایستگاه قرار دارد، خود را به پاسارگاد برسانند.

-گردشگرانی که از تهران به پاسارگاد سفر می‌کنند، ملزم به طی مسافتی بیش از ۸۰۰ کیلومتر و بیش از ۸ ساعت هستند که استفاده از بزرگراه خلیج فارس، یکی از این گزینه‌های انتخابی درپیش روست

ملی کالا

اضافه کردن نظر