رز، گل سرخ، گل محمدی، گل سوری، یا وَرد، سردهای (ردهای) از تیرهٔ گلسرخ است که نزدیک به ۱۵۰ گونه دارد. جای اصلی رویش رز خودرو در نیمکرهٔ شمالی کرهٔ زمین است و تاکنون در نیمکرهٔ جنوبی رز خودرو دیده نشدهاست وگل رز متعلق به خانواده گل سرخیان است. این گیاهان در بخشهای وسیعی از کره زمین پراکنده هستند و از لحاظ نحوه رشد و شکل بوته و تولید گل به انواع رزهای مینیاتوری، پاسیویی، هیبرید چای، فلورینبدا، درختچه ای، بالا رو و رونده تقسیم می شوند وجنس رز دارای 120 گونه می باشد که از مناطق سرد شمالی تا مناطق نیمه گرمسیری پراکنده است. در تولید رزهای بریدنی گلخانه های از ارقام هیبرید چای و فلورینبدا که تولید گل انتهایی می کنند، استفاده می شود. گلهای شاخه بریده را به سه دسته اصلی تقسیم می کنند.
گل رز در بسیاری از بخشهای ایران به خوبی میروید همچنین در اکثر بخشهای خاورمیانه، اروپا و روسیه نیز به فراوانی یافت میشود. این گیاه برای مصارف صنعتی بیشتر در کشورهای بلغارستان، ترکیه و فرانسه کشت میشود. در سال ۱۹۷۹ پژوهشگران در انجمن جهانی رز توافق کردند تا رزها در سه گروهِ رزهای خودرو، رزهای باغی قدیمی و رزهای باغی جدید قرار گیرند همچنین رزهای انگلیسی نیز به مجموعهای از گلهای رز باغی قدیم و جدید گفته میشود که توسط پرورش دهندهٔ رز انگلیسی، دیوید اوستین به وجود آمدهاند. تاکنون بیش از ۲۰٬۰۰۰ رقم رز نامگذاری شدهاست و هر ساله صدها نوع جدید نیز به این مجموعه افزوده میشود. رز به عنوان ملکهٔ گلها آوازه دارد. پرورش رز تنها برای لذت بردن از زیبایی این گل نیست بلکه از این گل برای عطرسازی، فرآوری چای، مربا، لیکور و بسیاری مواد خوراکی دیگر استفاده میشود. گل رز یکی از محبوب ترین گل ها در بین همه ی مردم بوده و رز ، یک اسم فرانسوی است که از پارسی کهن گرفته شده و شاید امروزه مردم از معنی برخی گل ها آن چنان آگاه نباشند اما تقریبا همه ی آن ها می توانند به شما بگویند که گل رز سرخ نمادی از عشق است.
عطر رز آرامش بخش سامانه عصبی است و در راحت به خواب رفتن انسان کارایی دارد و به همین سبب در عطردرمانی بکار برده میشود. اسانس رز گرانترین اسانس دنیا است و هر گرم آن معادل یک گرم طلا در بازار جهانی قیمت دارد. گل رز از نظر کثرت قرار گرفتن در جایگاه گل ملی مقام نخست را در میان همه گلها دارد و در ۱۰ کشورِ ایران، آمریکا، انگلستان، ایتالیا، رومانی، عراق، عربستان سعودی، مراکش، لوکزامبورگ و بلغارستان به عنوان گل ملی انتخاب شدهاست. در یونان و روم باستان:نمادی از آفرودیت و ونوس، الهه های عشق بوده و آفرودیت همواره با گل های رز دور سر، دور پاها و یا دور گردنش شناخته میشد و هم چنین گفته میشد که بوته ی رز از خون عاشق آفرودیت، یعنی آدونیس روییده هست وگل رز همواره برای رساندن پیام بدون گفتن کلمه ای استفاده می شد. گل رز به عنوان سمبلی از تعادل است. این گل نشان دهنده ی عهد، شروع دوباره و امید است. خارهای آن نمادی از نوعی دفاع بوده و رسم عاشقان در زمان قدیم این بود که با گل های سرخ حلقه ای زیبا درست می کردند و به در خانه معشوقشان می آویختند و گل رز به ویشنو، خدای نگهدارنده پیشکش شده وغالبا این گل به عنوان نمادی از قدرت و شجاعت استفاده می شد وبسیاری از حاکمان قرون وسطی، گل رز را در باغ های خود می کاشتند. در این زمان رز سمبل تجمل بوده و تا این که قبل از دوران رنسانس (شروع دوران حدود ۱۳۰۰ میلادی)، عطر رز توسط کلیسا از نظر مذهبی ناپسند و شوم قلمداد شد و کشت این گل بجز به هدف مصرف دارویی ممنوع شد و به دلیل آن که آنان ساقه ی گل رز را وسیله ی رسیدن شیطان به آسمان می دانستند که خداوند آن را پاره کرد تا شیطان سقوط کند ویک دسته گل رز همواره به عنوان هدیه ای در روز عشق به کار برده می شود. روزی که یاد قدیس مسیحی، ولنتاین زنده نگه داشته می شود. علاقه و توجه به گل تا اندازهای اهمیت دارد که برخی ملتها از گل بهعنوان علامت کشور خود استفاده کردهاند.
گل رز نماد کشور انگلستان و رومانی هست و گل رز با نام علمی rose بومی مناطق معتدل آسیایی است. گل رز در سه گروه اصلی تقسیم بندی می شود:رزهای خودرو و رزهای باغی قدیمی و رزهای باغی جدید
معمولا بین رزهای استاندارد ۶۰ سانتیمتر فضا لازم است و اگر رز شما کوچکتر باشد این فضا هم کمتر میشود.هنگام آبدهی، دقیقا پای رز آب دهید (لولههای آبرسانی قطرهای برای آبرسانی عالی هستند ضمن اینکه در مصرف آب صرفه جویی میشود)شاخ و برگها را تا جای ممکن خشک نگه دارید؛ این کار باعث کاهش بیماری در رز میشود.یک لایه ۳ الی ۴ سانتیمتری از مالچ (نوعی پوشش) هم پای آن بریزید. مالش مانع از رسیدن نور به زمین و رویش گیاهان در اطراف رز میشود. این در این روش کاشت گل رز قطعا ریشه های سالم و خوبی خواهید و در پای رزها در اوایل بهار و تابستان کود بریزید. اگر دوست دارید که به شکوفهدهی ادامه دهد، باید اواسط تابستان هم کود دهید اما در اواخر تابستان و طی پاییز دیگر کود ندهید، چرا که ساقهها در طی زمستان ضعیفتر خواهند شد و کود می توانند آسیب زننده باشد.
همچنین شما باید گلبرگهای رز را چند وقت یک بار بچینید. این کار جوانههای تازه را تحریک میکند و ریسک بیماری را کاهش میدهد. هرس کردن ساقه رزها نیز ضروری است چرا که با این کار میتوان چوبهای مرده را جدا کرد و حرکت جریان هوا در گیاه تقویت میشود.معمولا بین رزهای استاندارد ۶۰ سانتیمتر فضا لازم است و اگر رز شما کوچکتر باشد این فضا هم کمتر میشود.هنگام آبدهی، دقیقا پای رز آب دهید (لولههای آبرسانی قطرهای برای آبرسانی عالی هستند ضمن اینکه در مصرف آب صرفه جویی میشود) اگر رز شما از نوع رونده است، در چند سال نخست آن را ساقه چینی نکنید و وقتی هم زمان چیدن ساقههایش رسید، به میزان کم این کار را انجام دهید. خیلی از شکوفههای گونه رونده روی ساقههای قدیمی رشد میکنند و با بریدن ساقههای قدیمی، شکوفههای کمتری خواهید داشت.اگر اقدام به کاشت گل رز رونده کردهاید، جلوی رشد عمودی آن را گرفته و آن را به رشد افقی تبدیل کنید؛ به این صورت گلها و شکوفههای بیشتری خواهید داشت.
زمان و نحوه تکثیر گل رز (قلمه زدن)بهترین زمان برای تکثیر و قلمه زدن گل رز، فصل بهار و زمانی است که بوته فاقد گل بوده ومهترین بخش تکثیر گیاه رز انتخاب قلمهی مناسب است. که در انتخاب آن باید توجه داشته باشیم که قلمه از یک مادر خوب (مرغوب) باشد و همچنین قلمه های انتخابی سالم و قوی و حدوداً یک ساله باشند و ضخامت آنها در حدود یک مداد یا کمی بیشتر باشد و حداقل طول آنها ۱۰ سانتی متر باشد.همچنین قلمهها باید داری جوانه باشند (برجستگیهای روی ساقه که محل رویش شاخههای فرعی است)تکثیر یا قلمه زدن گل رز به دو شیوه مرسوم است.
- قلمه زدن زمینی (قرار دادن آن در خاک گلدان یا باغچه) - قلمه زدن هوایی و قلمه زدن زمینی بوده ونکاتی که در این نوع از قلمه زنی باید رعایت شود به ترتیب زیر میباشد که انتهای قلمهها را بعد از انتخاب به صورت اریب و زاویهدار برش میزنیم ۴۵ درجه بوده و خاکی که انتخاب میکنیم باید رطوبت را در خود حفظ کند به همین دلیل پیشنهاد میشود که از ماسه استفاده شود ودو سوم از قلمهها را در خاک قرار دهید و پای آن را محکم کنید