حرم شاه‌عبدالعظیم (یا عامیانه آن، شابدلعظیم) آستانه حضرت عبدالعظیم، عنوانی است برای حرم و مرقد عبدالعظیم حسنی از نوادگان امام حسن مجتبی(ع) بوده که محل دفن عبدالعظیم حسنی بوده که در شهر ری (در جنوب تهران) قرار گرفته و این آرامگاه مربوط به دوره ایلخانی - دوره صفوی - دوره قاجار بوده و این اثر در تاریخ ۱۱ بهمن ۱۳۳۴ با شمارهٔ ثبت ۴۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. و بناها و مؤسسه‌های وابسته و پیوسته به آن در شهر ری.

مرقد حضرت عبدالعظیم همانند دیگر زیارتگاه‌های بزرگ در آغاز شامل بنای حرم یعنی هسته مرکزی و اصلی آستانه بود که به تدریج بناهای دیگری پیرامون آن احداث شد و به شکل مجموعه‎ای شامل ایوان‌ها و صحن‌ها و رواق‌ها درآمد.همچنین بقعه امامزاده حمزه و امامزاده طاهر در جنب حرم عبدالعظیم نیز جزو بناهای آستانه به شمار رفته است

بنای نخستین این آرامگاه را محمد پسر زید داعی علوی در نیمه دوم قرن سوم هجری قمری برابر با با قرن نهم میلادی تعمیر اساسی کرد. در گاه اصلی ورودی آن که در شمال آرامگاه قرار دارد به فرمان پادشاهان خاندان بویه و سپس با تلاش مجدالملک قمی ساخته وبنای آرامگاه در بخش پایین چهارگوشی است که هر سوی آن حدود هشت متر بوده. در بالا مانند همه بناهای سلجوقی برفراز چهارگوشه حرم چهار گوشوار یعنی 4 طاق مورب بنا کرده‌اند و بالاتر از آن یک 8ضلعی و بر روی آن یک شانزده‌ضلعی ساخته‌اند. روی این شانزده‌ضلعی گنبد اصلی حرم ساخته و تمام این قسمت ها از درون آیینه‌کاری شده‌است. تعمیر و تغییرات اصلی این بخش در زمان شاه‌طهماسب صفوی انجام گرفته‌است. صحن‌ها و ایوان از آثار دوره صفوی می‌باشد. در دوره قاجار تعمیرات و اضافات بسیاری صورت گرفت. پوشش زرین گنبد به فرمان ناصرالدین شاه در سال ۱۲۷۰ هجری قمری برابر با ۱۸۳۵ میلادی انجام گرفته‌ شده

در دوره پهلوی آرامگاهی در جوار این آستان برای رضا شاه پهلوی تدارک دیده شد که به تدریج بسیاری از وابستگان این خاندان در آن جا به خاک سپرده که از جمله: علیرضا پهلوی، سلیمان بهبودی، سپهبد فضل‌الله زاهدی، ارتشبد محمد خاتم، حسن علی منصور. این آرامگاه پس از انقلاب اسلامی سال ۱۳۵۷ به همراه آرامگاه پنجاه تن از وابستگان رژیم گذشته توسط گروهی به سردستگی صادق خلخالی ویران شد و درسال 1397برای توسعه حیاط حرم عبدالعظیم جسدمومیایی را پیدا نمودند که حدسیات زیادی زده شده که مومیایی مرحوم رضاشاه بوده

تاریخ ساخت صندوق داخل آرامگاه عبدالعظیم ۷۲۵ هجری قمری برابر با ۱۳۳۵ میلادی بوده که دارای  دو لوحه کتیبه چوبی روی یک جفت در چوبی جدید تر نصب شده که تاریخ ساخت لوحه‌ها ۸۴۸ هجری قمری مطابق با ۱۴۴۴ میلادی بوده در تاریخ ساخت درب بزرگ چوبی بین رواق شمالی و مسجد زنانه ۹۰۴ هجری قمری (برابر با ۱۴۹۸ میلادی) و به سبک دوره تیموری بوده.

آدرس حرم شاه عبدالعظیم : تهران، شهرری، میدان نماز، خیابان کمیل، میدان شهرداری، خیابان مدرس، میدان مدرس، حرم مطهرشاه عبدالعظیم

ملی کالا

اضافه کردن نظر