منارجنبان اصفهان یکی از آثار تاریخی این شهر بشمار امده که عارفی به نام «عمو عبدالله کارلادانی» در آن به خاک سپرده گردیده و نکته قابل توجه درباره این بنای تاریخی این بوده که با حرکت دادن یک مناره، مناره دیگر نیز به حرکت و جنب و جوش می‌آید و لازم به ذکر میباشد که  هر مناره دارای پهنای نه متری و بلندای هفده متری بوده . از معروفترین منارجنبان‌های ایران یکی در اصفهان و دیگری در شهرستان اردکان و در بخش خرانق واقع گردیده

تاریخی که بر فراز سنگ عمو عبدالله نوشته شده این است که در سال ۷۱۶ هجری را نشان داده که در دوره سلطان محمد خدابنده الجایتو ایلخان مسلمان میباشد و در ایران برخی مناره‌ها قابلیت تکان خوردن را داشته که به اصطلاح به آنها منارجُنبان گفته که در گذشته منارجنبان از شهر جدا شده و در دهکده‌ای به نام «کارلادان» قرار گرفته اما امروزه این محل و بنا جزو شهر اصفهان میباشد و در نزدیکی محلی به نام  نصرآباد قرار گرفته و این ساختمان تاریخی با کاشی‌های لاجوردی رنگ به شکل ستاره چهارپر و اشکال دیگری به شکل کثیرالاضلاع فیروزه‌ای رنگ زینت پیدا نموده

این بنای تاریخی به صورت یک بقعه و دو مناره‌ ای میباشد که بر روی مزار عمو عبدالله کارلادانی (عموعبدالله بن محمود صقلابی) که  از پارسایان نامآور سده 8م  هجری بنا گردیده و سنگ قبر آن مورخ به سال ۷۱۶ هجری، هم‌زمان با اواخر پادشاهی محمد خدابنده الجایتو، ایلخان مسلمان بوده است

از خصوصیات ظاهری بنا میاوان چنین گفت که ارتفاع ایوان مقبره عمو عبدالله از سطح زمین بقعه ۱۰ متر بوده و ارتفاع هر یک از دو مناره ۷/۵ متر میباشد که  در این ایوان مزار عمو عبدالله قرار گرفته  و راه صعود به بام و مناره‌ها نیز به وسیله درگاه کوچکی بوده که با پلکانی مارپیچ به بام مربوط شده است

 اما چیزی که این بنای کوچک با عرض نه متر و طول هر مناره  هفده متر را معروف نموده تکان خوردن  این بنای شگفت انگیز است  یعنی با تکان دادن یکی از مناره‌ها مناره دیگر و کل ساختمان نیز تکان خواهد خورد و  ایوان منارجنبان یکی از آثار تک ایوانی دوران ایلخانی بوده که به سبک مغول ساخته اما  شکل مناره‌ها نشان داده که آنها را اواخر دوره صفویه به ایوان اضافه نموده  و دلیل حرکت این بنا مدت هاست برای دانشمندان سوال میباشد و بسیاری هنوز هم گفته شده که هیچ دلیل منطقی ای برای این حرکت وجود نداشته.

البته  منارجنبان در دنیا تنها بنایی نبوده  که این به این صورت حرکت کرده و در عراق و عربستان هم چنین بناهایی پیدا شده و به هر حال منطقی ترین دلیلی که برای تکان خوردن مناره‌ها می‌تواند وجود داشته باشد، پدیده فیزیکی تشدید یا دوپلر بوده و چون مناره‌ها سبک و کاملاً مشابه میباشند ، تکان خوردن یکی روی دیگری اثر خواهد گذاشت و جهانگردانی که به نقاط مختلف دنیا سفر نموده در مشاهدات خود مناره هائی را معرفی کرده که در نقاط دیگر جهان همین خصوصیت را داشته‌اند. اما قدر مسلم اینکه منارجنبان اصفهان وجه تمایزی با سایر مناره‌های متحرک داشته این بوده که گذشته از حرکت مناره‌ها سایر قسمت‌های بنای تاریخی نیز حرکت می‌کند

این ساختمان با کاشی‌های لاجوردی رنگ به شکل ستاره چهار پر و شکل های دیگری به شکل کثیر الاضلاع فیروزه‌ای رنگ زینت پیدا و حمید شاهین پور، سرپرست کمیته پژوهشی انجمن فناوری‌های بومی ایران، تصمیم گرفته دلیل ارتعاشات این بنا را با فرمول‌های دینامیکی پیدا نموده و پژوهش شاهین پور با تمام فرمول‌های پیچیده و آزمایشگاهی اش منجر به رسیدن به این نتیجه شد " هنگامی که دو نخ مشابه با طول مساوی داشته و انتهای این نخ‌ها را به یک نخ افقی بسته و  دو آونگ کاملاً مشابه حاصل شده و اگر یکی از نخ‌ها به نوسان در آید دیگری هم شروع به نوسان خواهد کرد ولی اگر یکی از نخها بلندتر شود در صورت نوسان، نخ دیگر دچار نوسان نشده و حال اگر وزن یکی با دیگری متفاوت باشد باز هم نوسان یکی منجر به اختلال در نوسان دیگری شده و بر همین اساس می‌توان نتیجه گرفت که، ارتعاش یک مناره می‌تواند به مناره‌های بعدی هم منتقل میگردد"  پیش از شاهین پور کسان دیگری هم درباره منارجنبان کار کرده‌اند اما تا کنون کسی، کار آزمایشگاهی روی این بنا انجام نداده و شاهین پور تمام منارجنبان‌های ساخته شده در دنیا را متعلق به فرهنگ ایرانی اسلامی دانسته و جالب است بدانید منار جنبان‌های دنیا در یک دوره زمانی 30 ساله دوره تیموریان ساخته گردیده

شهرت این بنای تاریخی کوچک با پهنای نه متری و بلندای 17 متری هر مناره‌اش به دلیل تکان خوردن منارهای آن بوده که  با تکان دادن یکی از مناره‌ها مناره دیگر و کل ساختمان نیز تکان خورده و ایوان بنا به سبک ایلخانی ساخته  و از آن دوره کاشیکاریهایی هم داشته اما شکل مناره‌ها نشان داده که آنها را احتمالاً در پایان دوره صفویه به ایوان اضافه شده و تکان خوردن مناره‌های این بنا تا مدت‌ها برای دانشمندان پرسش برانگیز بوده و معماری اسرار آمیز این بنا برای بسیاری هنوز هم در هاله ابهام باقی مانده و  منطقی‌ترین علتی که برای تکان خوردن مناره‌ها وجود داشته  پدیده فیزیکی تشدید یا پدیده رزونانس بوده زیرا مناره‌ها سبک معماری مشابهی داشته و تکان خوردن یکی روی دیگری اثر گذاشته و نکته جالب در این بنای تاریخی آن بوده که با حرکت دادن یک مناره، نه تنها مناره دیگر به حرکت در امده بلکه تمامی این ساختمان به لرزه درمی‌آید

از دیگر شگفتی های زمان ساخت این بنا چیزی در حدود 800 سال پیش، همانطور که گفته شده که قدمت منارجنبان اصفهان به دوره  ایلخانیان (654-736 هجری قمری ) و به میلادی به (1256-1353 م ) رسیده و از طرفی حرکت دادن یک مناره نه تنها مناره دیگر را به حرکت در امده که  تمامی ساختمان مرتعش شده است واین بنا در میراث تاریخی اثار ملی ایران به ثبت رسیده

اضافه کردن نظر