ارامگاه امامزاده قاسم در شمال تجریش در دامنه رشته کوه البرز و در ارتفاع ۱۷۰۰ متری قرار گرفته و امامزاده قاسم در شهر تهران و در شمال منطقه شمیران و در روستای قدیمی «دژ علیا» واقع است. بنای اصلی امامزاده برجی هشت ضلعی بوده که هر ضلع آن از داخل ۲/۲۵ متر عرض دارد و از آجر ساخته شدهاست.و این بقعه امروزه دارای صحن، ایوان، رواق و گنبد کاشیکاری بوده , در قسمت خوش اب وهوا اهالی قدیمی شمیران بخوبی با این محل آشنا هستند؛ محلهای قدیمی با قدمت هزار ساله به نام دژعلیا كه با آمدن نوادگان حضرت مجتبی بن علی به امامزاده قاسم تغییر نام یافته است.
تاریخچه:
برحسب تاریخ در کتاب مقتل آقا ملا دربندی، سر قاسم فرزند امام حسن مجتبی تنها سری بود که وارد ایران شد و به ری آورده شد. پیرزنی که صاحب این خانه (بارگاه فعلی امامزاده قاسم) است این سر را در ازای کیسه زر برای یک شب به امانت گرفته و آن را در گوشهای از این خانه دفن کرد و خود در گوشهای پنهان شد. مأمورین آمدند و او را یافته و کشتند، اما سر را نیافتند. تا زمانی که امامزاده قاسم، یعنی قاسم بن الحسن بن زید بن الحسن، نوه برادر قاسم معروف کربلا به زیارت سر عموی خویش آمده و در این مکان که تحت تعقیب بود، کشته میشود. اکنون در این مکان بزرگ هم سر قاسم وجود دارد و هم امامزاده قاسم وجود دارد.
ساختمان بقعه:
اصل بنای بقعه را از قرن 7هجری دانستهاند. در زمان شاه تهماسب صفوی صندوقی با تاریخ ۹۶۳ هـ. ق بر روی مرقد نهاده وهمچنین ساختمان اصلی بقعه در زمان فتحعلی شاه قاجار توسعه یافت و ایوان بزرگ فعلی در طرف قبله بنا شد. بنای اصلی امامزاده، برجی هشت ضلعی است كه از آجر ساخته و بیرون بقعه و در گوشه جنوب غربی بنای قدیم، هنوز طاق نماها و رومیهای عهد صفویه مشهود است. گنبد بیرونی بنا پیازی شکل است و ساقه آن با پوششی از کاشی خشتی با نقوش هندسی و خطوط کوفی بنایی تزیین شدهاست. صندوق امامزاده در سال ۹۶۳ هـ. ق در سی و سومین سال پادشاهی شاه تهماسب صفوی روی مرقد نصب شد.
شده است. این بقعه امروزه دارای صحن، ایوان، رواق و گنبد كاشیكاری است. اصل بنای بقعه را از قرن هفتم هجری دانستهاند. در زمان شاه طهماسب صفوی، صندوقی با تاریخ 963 هـ. ق روی مرقد نهاده شد. ساختمان اصلی بقعه در زمان فتحعلی شاه قاجار توسعه یافت و ایوان بزرگ فعلی در طرف قبله بنا گردید
گورستان امامزاده قاسم در زمینهای پیرامون بنا به شکل پلکانی قرار گرفته و مقابر خانوادگی خانوادههای قدیمی و سرشناس تهران را در خود جای داده و امامزاده قاسم از معدود امامزادههایی كه میان آپارتمانها و برجهای سر به فلك كشیده و خانههایی با قدمت بلند در پایتخت محصور شده است كه منظری آمیخته از نمای مدرنیته و سنتی داشته و متولی امامزاده درباره هویت وی میگوید: همانطور كه در بالای صحن نوشته شده است، ایشان امامزاده قاسمبن حسنبن زیدبن حسن مجتبی از فرزندان با واسطه امام حسن(ع) است كه میگویند پدرزن حضرت عبدالعظیم است.
گفته شده که این امامزاده كه تحت تعقیب بنیامیه و بنیعباس بوده، برای مخفی شدن به سمت شمیران عزیمت میكند و در روستای دژعلیا مخفی میشود كه سرانجام توسط عباسیون به شهادت میرسد و اهالی محله، او را در همان روستا دفن میكنند.
با گذشت سالها، محوطه امامزاده قاسم دستخوش تغییرات بسیاری شده است. در حیاط امامزاده حوضچهای قرار داشت، همچنین مقابری كه اكنون با بتون پوشیده شده و در حال بازسازی میباشد
آدرس امامزاده قاسم تهران:
ایران - تهران - تهران تجریش، میدان قدس، خیابان دربند، خیابان گلاب دره
برای زیارت امامزاده قاسم میتوانید با مترو خط یک به ایستگاه تجریش بیاید و از آنجا با تاکسیهای خطی خود را به آرامگاه برسانید.