مالاریا
کلمه مالاریا یک کلمه ایتالیایی (Mal-Aria) یعنی از دو قسمت mal (بد) و aria (ناحیه) گرفته شده و بیانگر شیوع این بیماری در مناطق بد آب و هوا است.و منظور از آن تعریف بیماری با ویژگیهای تب متناوب میباشد که ایتالیاییها در گذشته وجود آن را ناشی از هوای بد و مناطق باتلاقی بوده و همواره با گرم شدن زمین، شیوع این بیماری افزایش پیدا کرده
سازمان بهداشت جهانی who، این بیماری را پس از سل، ایدز و ... جزو بیماری های مهم ذکر گردیده و بیماری مالاریا در بسیاری از کشورهای دنیا (عرض جغرافیایی 60 درجه شمالی تا 30 درجه جنوبی) شایع بوده و در هر ثانیه در صحراهای آفریقا، یک کودک زیر پنج سال بر اثر این بیماری می میرد در واقع یعنی دو تا سه میلیون نفر در سال اتفاق میفتد
مهمترین بیماری انگلی و یکی از مسایل مهم بهداشتی برخی از کشورها بخصوص کشورهای گرمسیری دنیا بوده و بیماری مالاریا با نامهای دیگری چون پالودیسم، تب و لرز، تب نوبه و تب متناوب نامیده شده واین بیماری به صورت عفونت حاد در بیشتر موارد وخیم و گاهی طولانی و با ویژگی های تب متناوب و لرز، کمخونی و بزرگی طحال و گاه با ویژگی های ساده یا کشنده دیگر خودنمایی کرده و اهمیت این بیماری به خاطر شیوع زیاد و مرگومیر قابل توجه میباشد و انگل مالاریا توسط یک تیره از پشه به نام آنوفل به انسان منتقل میشود که این تیره شامل چندین گونه بوده. این بیماری در کشورهای غربی ریشهکن گردیده، اما در بیش از صد کشور گرمسیری جهان شیوع پیدا نموده که کشور ما نیز در زمره آنهاست و در قرن حاضر موضوع مهم در مورد این بیماری مقاوم شدن انگل بیماری به داروهای ضدانگل قدیمی و مقاوم شدن پشه آنوفل به حشرهکشها میباشد.
بیماری های ناشی از عفونت یکی از چهار انگل بشمار امده و نیش پشه آنوفل باعث گسترش عفونت از فردی به فرد دیگر شده و مالاریا می تواند بطورجدی منجر به مرگ گردد و معمولا بدون درمان بوده و ، به خصوص در کشورهای در حال توسعه که دسترسی محدود به منابع پزشکی داشته باشند مرگ و میر در اثر این بیماری زیاد بوده و فقر شدید، فقدان منابع پزشکی، و شرایط محیطی باعث شده است که درمناطق درحال توسعه ، بیماری مالاریا زیاد داشته
بیماری مالاریا با نیش پشه آنوفل شروع و پشه آنوفل ماده شبها خونخواری کرده و حین خونخواری از بزاق خود، انگلهای مالاریا را به داخل خون انسان تزریق کرده و این انگلها وارد سلولهای کبد شده و شروع به تکثیر سریع نموده، به طوری که از هر یک انگل وارد شده حدود 10 هزار انگل تولید گردیده و سپس این انگلها سلولهای کبدی را پاره کرده و و وارد خون میشوند تا به گلبولهای سرخ حملهور شده و وارد آنها شوند و در آنجا تکثیر نماید.
انگل مالاریا بعد از ورود به گلبول قرمز از هموگلوبین استفاده و تولید مثل کرده و بعد از 2 تا 3 روز تمام هموگلوبین مصرف گردیده و گلبول قرمز پر از انگل شده و سپس انگلها گلبولهای قرمز را پاره میکنند و به گلبولهای دیگر وارد میشوند. به این ترتیب تعداد انگلها در خون بیشتر و بیشتر شده
نشانههای به وجود امدن بیماری مالاریا
مالاریا عامل بسیار شایع این بیماری تب بوده و شروع بیماری با خستگی، ضعف، سردرد، درد بدن و تب همراه است که دقیقا شبیه بیماریهای ویروسی معمولی مانند سرماخوردگی است و تبهای شدید و دورهای که در بعضی موارد به بالای 40 درجه میرسد، قبل از شروع درمان در بیماران وجود داشته، به طوری که بیمار هر 3 روز یک بار دچار تب شدید و لرز شده که چند ساعت ادامه پیدا و سپس بهبودی پیدا یافته و این افزایش درجه حرارت در واقع یک مکانیسم دفاعی برای از بین بردن انگل مالاریاست، زیرا در دمای زیاد انگلها کشته و مکانیسم دفاعی دیگر بدن فعال شدن طحال برای به دام انداختن گلبولهای سرخ آلوده است، به این ترتیب در بیماری مالاریا، طحال بزرگ شده و با از بین رفتن گلبولهای سرخ آلوده، بیمار دچار کمخونی میشود.باید دانست که برخی بیماریهای خونی مانند کمخونی داسیشکل (که در آن گلبولهای سرخ به شکل داسی هستند) و تالاسمی شایعتر هستند. علت این است که این نوع کمخونی ها باعث مقاومت در مقابل نوع کشنده مالاریا میشود و بنابراین در طی زمان افرادی که این انواع کمخونی را داشتهاند، بیشتر زنده و زندگی میکنند
دوره نهفتگي بيماري(Incubation Period) بطور معمول از 9 تا 30 روز متفاوت میباشد و ممكن است تا چندين ماه نیز به طول انجامد و گونه هاي پلاسموديوم ويواكس در مناطق معين جغرافيايي دوره نهفته طولاني و بيشتر از ده ماه دارند.
زمانی که ذره تاثیر گذار ( پلاسمودیوم ) به وسیله پشه آنوفل وارد بدن انسان شده تا قبل از ظاهر شدن اولین علائم بیماری به آن دوره کمون گفته و دوره کمون بیماری مالاریا در اغلب موارد بین 7تا30 روز است و در کوتاه ترین دوره کمونی در ” پلاسمودیم فالسی پاروم” و طولانی ترین دوره کمون در مالاریا” مالاریه” مشاهده گردیده و داروهای ضد بیماری مالاریا برای پیشگیری و یا به تاخیر انداختن مالاریا، برای مسافرانی که به محل بومی مالاریا مسافرت کرده اند مورد استفاده قرار گرفته و مدت تاخیراندازی بین چند هفته تا چند ماه است