کاکتوس گیاهی از تیره کاکتوسیان (Cactaceae) تیرهای از میخکسانان که خاردار و گوشتی و کاکتوس در ابتدا تنها در شمال و جنوب و نواحی مرکزی آمریکا رشد میکرد اما امروزه در بسیاری از مناطق گرم و خشک جهان توسط مردم پراکنده شده کاکتوس طی طوفانهای ناگهانی آب ذخیره کرده و آب ذخیره شده را طی ماههای خشکسالی به مصرف میرساند. کاکتوسیان در ایران گونهٔ بومی ندارند.
همچنین بیشتر کاکتوسها ریشههای عمیقی داشته و ساقه شبکه مانندی دارند که بهعنوان منبع ذخیره آب عمل میکنند ساقه کاکتوس توسط تیغهایی محافظت میشود. کاکتوسها برگهای خیلی کوچکی داشته یا اصلاً برگ ندارند. برخی گونه های کاکتوس نیاز به نور زیاد دارند مانند اپونتیا که کاکتوسی با تنوع و واریته های فراوان است. پرورش کاکتوس پرورش کاکتوس نیاز به محیط گلخانه ای دارد و یکی از مشکلات کاکتوس ها قارچی شدن میباشد و همچنین پوسیدگی به علت آبیاری زیاد و عدم زه بندی مناسب جهت خروج آب میباشد در کشور ایران در کرج و مشهد و مازندران و اصفهان و بسیاری شهرهای دیگر به این رشته به شکل تخصصی پرداخته شده محیط شمال ایران مانند شهر آمل برای پرورش ساکولنتها و برخی نمونه های کاکتوس مانند افوربیا بسیار مناسب میباشد در آمل گلخانه تخصصی(پرشیا کاکتوس)یکی از تولید کننده ها با گلخانه خانگی میباشد. کاکتوسها اکثرا ازطریق بذر و قلمه وپاجوش تکثیرمیشوند.امروزه فروش بذر درجه یک کاکتوس شغل مناسبی جهت تولید کاکتوس میباشد. برخی کاکتوسها اسپاستوا:کاکتوسی با شکلی خاص دارای موهای سفید در واریته های مختلف مانند ریتری و نانا و ملانو میباشد برخی این کاکتوس را به دلیل شباهت پیرمرد مینامند ولی کاکتوس پیرمرد با این کاکتوس متفاوت است.
ژمینو:کاکتوسی در واریته های مختلف و بسیار زیبا میباشد. اچینو:کاکتوسی تیغ دار که برای اکثر مردم شناخته شده است. نوتو خورشیدی:کاکتوسی زیبا که به دلیل داشتن تیغها و موهای طلایی به این نام معروف شده. کاکتوسها گروهی از گیاهان هستند که به دلیل تنوع و مقاومت آنها در شرایط گرم و بیابانی بسیار در جهان شهرت دارند.شاید کاکتوس تنها گروهی باشد که برای هر نوع سلیقه ای پیشنهادی جذاب داشته ،چون امروزه از طریق پیوند کاکتوسها با یکدیگر شکلهای بسیار زیبا و منحصر به فرد در این گونه شناخته شده ، مشاهده میشود. برای نگهداری کاکتوس در منزل یا محیط کار شرط اصلی داشتن نور اشت. اگر در شرایط محیطی خود از نور مناسب کاکتوس بهرهمند هستید ، بهتر است از این گروه زیبا برای خود یک کلکسیون تهیه کنید چراکه با داشتن چند نمونه کاکتوس متفاوت و یادگیری قلمه زدن کاکتوس ، پیوند کاکتوس ، تکثیر کاکتوس با بذر و نگهداری کاکتوس در منزل میتوانید یک مجموعه زیبا و چشم نواز از این گونه زیبا تهیه کنید.
فصل تابستان زمان مناسبی است برای پیوند و قلمه زدن کاکتوسها، در این فصل میتوانید گیاهان خود را تکثیر کنید. همچنین فصل تابستان زمان گلدهی اکثر کاکتوس ها می باشد که با گرده افشانی میتوان از آنها بذر تهیه کرد.
فصل گرما زمان خواب بعضی از گونههای کاکتوسها میباشد. پس با شناخت انواع گل کاکتوس و آماده کردن شرایط از خراب شدن گل کاکتوس تان جلوگیری کنید. به عنوان مثال فصل خواب کاکتوس لیتوپس یا سنگی فصل تابستان میباشد که باید میزان آبیاری آن را کم کنید وکاکتوس های با تیغ های فشرده و دارای مو مانند سفالئسرئوس، اسپوستوا و سایر گونه ها نور آفتاب بیشتری را نسبت به کاکتوس های بدون تیغ تحمل نموده و آبیاری کاکتوس می تواند به صورت ترکیبی باشد. به این شکل که گاهی از زیر گلدان و گاهی داخل گلدان آبیاری شود و آبیاری کم و خشکی طولانی مدت در فصول رشد موجب خشک شدن ریشه ها گشته و در صورت آبیاری مجدد امکان پوسیدن ریشه ها وجود دارد.
همچنین کاکتوس هایی که در فصول رشد در فضای آزاد نگهداری می شود، نسبت به نگهداری در خانه، رطوبت را سریعتر از دست می دهند. بنابراین فواصل زمانی آبیاری کم می شود. کاکتوس ها نیز مانند همه گیاهان مقدار تحمل دمایی مشخصی دارند که برای انواع گونه ها متفاوت بوده وکاکتوس ها می توانند در فصل رشد خود دمای 32 تا 38 درجه را تحمل کنند و بهترین دما در فصل استراحت آنها، 7 تا 12 درجه سانتیگراد اما زمانی که دما از این حد بالاتر رود باعث پختگی بافت های داخلی گیاه می شود.
اگر کاکتوس را هم خشک کردیم...
اگر آبیاری را کم یا قطع کنید، گیاه خشک میشود. یعنی اول به خواب فرو میرود و با تداوم این حالت میمیرد. راه حل بهبودش چیست؟ آبیاری! اما یک نکته مهم و ضروری را یادتان نرود. کمکم به گیاه خشک شده آب بدهید. چون بخشی از ریشههایش را از دست داده و زیاد آب دادن باعث میشود همان مقدار کم ریشههای سالم و هیچ کار نمیتوانید بکنید جز بریدن قسمتهای سرما زده. فصل سرما پیش رو است ممکن است سهوا کاکتوس را در معرض سرما قرار دهید. معمولا آسیب سرمازدگی دو روز بعد دیده میشود. آنجا که سلولهای مرده مشخص میشوند. متاسفانه در چنین حالتی درمانی وجود ندارد و فقط درس عبرتی میشود تا از آن پس موقع سرما، حداقل از یک پوشش ساده بر روی گیاه استفاده کنید.
همچنین یکی از بیماری های شایع پوسیدگی کاکتوس همین لکهها هستند. لکههایی که به شما میگویند قارچها به ریشه گیاه حمله کردهاند و دیر یا زود کار کاکتوستان تمام است! اینجا باید فورا دست به کار شوید و گیاه را از بقیه کاکتوسهایتان دور کنید. بعد آن را از ریشه در بیاورید. تمام قسمتهای آسیب دیده را از بدنه کاکتوس جدا کنید و دور بریزید. حواستان باشد به ریشه و بدنه سالم آسیب نزنید. از قارچکش استفاده کنید؛ ترجیحا «بنومیل» که قیمتش هم چیزی حدود 4 هزار تومان است. یک سرقاشق از آن را با 2 الی 3 لیتر آب مخلوط کنید و گیاه را در کامل در محلول فرو ببرید و بعد از چند ثانیه بیرون بکشید. خوب بررسی کنید تا هیچ پوسیدگی روی کاکتوس نمانده باشد. بازهم آن را در محلول ببرید و بگذارید در سایه و یکی دو روز، کاری به کارش نداشته باشید! بعد از آن در خاک نرم کاکتوس دوباره بکاریدش و از 3،4 روز بعد آبیاری را شروع کنید.نکته اول: اسپری کردن محلول آب و قارچ کش، به تنهایی؛ دردی را دوا نمیکند ونکته دوم: به جای بنومیل، محلول کف و صابون هم به کارتان میآید. البته توجه داشته باشید که میزان تابش نور و روشنایی محیط نگهداری کاکتوسها در شکل ظاهری کاکتوسها، رنگ گل، تعداد گلها، ساقهها و شکل غنچههای گل اهمیت فراوانی دارد. اما توجه داشته باشید بهطور کلی، کاکتوسها به نور زیاد (نزدیک پنجرههای شرقی و غربی) و نور خیلی زیاد (نزدیک پنجرههای جنوبی) نیاز دارند.[۳] نکته حائز اهمیت در مورد میزان نور محیط نگهداری کاکتوسها در این است که چنانچه نور محیط کم باشد کاکتوسها طراوت و زیبایی خود را از دست میدهند، و در مورد کاکتوسهایی که گل دارند، توانایی گل دهی خود را از دست میدهند. کاکتوس بعد از مدتی در نور کم ازبین میرود البته نور زیاد در تابستان باعث آفتاب سوختگی میشود.ملی کالا