رتیل ها یا عنکبوتهای شتری جانوری از خانواده بندپایان که در خراسان به نام شترزنک شناخته میشوند از راستهٔ عنکبوتیان است که «عقرب باد» نیز نامیده میشود، مشتمل بر ۱۰۰۰ گونه شناخته شده در قالب ۱۵۳ سرده است. بزرگترین آنها میتوانند تا ۱۹ سانتیمتر رشد کنند.
بدن آنها از دو بخش شکم و سر تشکیل شده و از قلابکهای بزرگ و قدرتمندی نیز برخوردارند که از آنها برای تولید صدا نیز استفاده میکنند. بیشتر رطیلها ساکن نواحی بیابانی هستند و از بندپایان و مهرهداران کوچک تغذیه میکنند. گذشتگان آنچنان ترسی از رطیل داشتهاند که افسانهوار میگفتهاند که هرگاه کسی را نیش بزند، به سرعت خود را به گورستان میرساند و به جانوران گوشتخوار گورستان، مژدهٔ رسیدن گوشت تازه را میدهد. به وفور مشاهده میشود که به عنکبوتهای خانواده Theraphosidae با نام عمومی عنکبوتهای تارانتولا، عنوان «رطیل» اطلاق میشود که اشتباهی رایج است چرا که بین این دو گروه تفاوتهای مشخصی وجود دارددر استرالیا رتیلهای بزرگ را به عنوان حیوان خانگی نگهداری و خرید و فروش میکنند
عنکبوتیان با حشرات فرق دارند اما هر دو به گروه بزرگتری از حیوانات تعلق دارند که بندپایان نامیده میشوند- حیواناتی با اسکلت خارجی سخت و اندام به هم چسبیده. (در زبان یونانی Arthro به معنای اتصال است و Podos به معنی پا. به همین جهت این جانوران Arthropods نامیده میشوند.
در دوران طولانی و گذر هزاران سال عنکبوتها تنوع شگفتانگیزی پیدا کردهاند، به طوری که در حال حاضر هزاران گونه عنکبوت در سطح کره زمین پراکنده است، از مناطق استوایی و جنگلی تا بیابانهای خشک و لم یزرع. تنها جایی که عنکبوتها حضور ندارند قطب شمال و جنوب و قله کوههای بلند و زیر آب اقیانوسهاست. حتی چند گونه عنکبوت در کناره اقیانوسها، لای صخرهها و شکاف جزیرههای مرجانی زندگی میکنند.
رتیل ها گروه بزرگی از عنکبوت های مودار بوده و به خانواده ترافوسیدا تعلق دارند. در حال حاضر بیش از 1000 گونه از این حشرات شناخته شده اند. اندازه بدن رتیل ها از بسیار کوچک (به اندازه یک ناخن)تایک بشقاب بزرگ متغیر است. طول بدن آنها از 5/2 الی 10 سانتیمتر و اندازه پاهای آنها از 8 الی 30 سانتی متر متغیر می باشد. این حشره دارای قيافه اي پشمالو و ترسناک است که حتی بيش از عقرب در مردم ايجاد ترس و وحشت مي کند.همه رتیل ها سمی بوده و آثار نیش آنها ممکن است به مدت چند روز باقی بماند. عموما، اثرات نیش انواع رتیل ها شناخته شده نیستند. در حالی که نیش برخی از آنها مشابه نیش زنبور می باشد، برخی دیگر می توانند اسپاسم های شدید ایجاد کنند که بهبودی آن ممکن است چندین روز طول بکشد. سم یک گونه رتیل آفریقایی می تواند سبب ایجاد توهم شدید گردد. در برخی موارد عوارض نیش زدن ممکن است با تاخیر ظاهر شده و برای چند روز نیز باقی بماند. معمولا برای درمان از داروهای گروه بنزودیازپین و منیزیم استفاده میشود، اما هرگز نباید به مصرف خودسرانه داروها مبادرت گردد و توصیه می شود پس از نیش زدن به پزشک مراجعه شود. دربرخی موارد علاوه بر علائم خود سم، حساسیت نیز ممکن است بروز کند.رتیلهای استرالیا
یکی از انواع عنکبوت، رتیل است و رتیلهای استرالیایی به عنکبوتهای سوتزن، پارسکننده یا پرندهخوار هم شهرت دارند. این صداها زمانی از رتیل خارج میشود که مورد تهدید قرار گیرد و احساس خطر کند و همین او را بسیار ترسناک میسازد. بزرگترین رتیلهای استرالیا بدنی به طول 6 سانتیمتر و پاهایی دارند که هنگام باز شدن به 16 سانتیمتر میرسد.
این رتیلها دو نیش چنگک شکل در جلوی دهان دارند که طول آنها بیش از یک سانتیمتر است! این جانوران بدنی بزرگ و سنگین با طیفی از رنگها، از قهوهای تیره تا زرد کمرنگ و اغلب با درخششی نقرهای دارند. معمولا روی بدن و پاهای عقبی رتیل را کرک نرمی میپوشاند و آن را از دیگر عنکبوتها متمایز میکند. رتیلهای استرالیا علیرغم آنکه پرندهخوار نامیده میشوند، به ندرت پرنده میخورند. خوراک آنان را حشرات، مارمولکها، قورباغهها و دیگر عنکبوتها تشکیل میدهد. رتیلهای در حفرههای زمینی لانه میسازند و مادهها بیشتر اوقات خود را در لانه به سر میبرند. دو هفته پس از جفتگیری- که معمولا در جلوی ورودی لانه صورت میگیرد- مادهها حدود 50 تخم میگذارند. نوزادان مدتی نزد مادر میمانند و سپس از لانه خارج شده و به دنبال زندگی خود در لانههای جدید میروند. جالب این که مادهها تا 12 سال عمر میکنند، اما نرها پس از جفتگیری در حدود پنج سالگی میمیرند. مادهها از نرها بزرگتر هم هستند. و جالبتر اینکه در استرالیا رتیلهای درشت به عنوان حیوان خانگی نگهداری میشوند و اتفاقا همین موضوع روی جمعیت آنان اثر منفی داشته است.
غلیرغم قیافه ترسناک رتیلهای بزرگ، این جانوران معمولا حمله نمیکنند، اما وقتی مورد تهدید قرار گیرند عقب مینشینند و حالتی شبیه به حمله خود میگیرند که بیشتر جنبه تهدید دارد. البته اگر انسانی را گاز بگیرند دردناک است زیرا نیشهای بلند دارند که با نیش بسیاری از انواع مار برابری میکند. بعضی اوقات مریضی شدید در اثر نیش رتیل دیده شده و سرگیجه و تهوع برای شش تا هشت ساعت پس از گزیدگی گزارش شده است.
در میان عنکبوتهای خطرناک عنکبوت پشت سیاه ماده شهرت دارد. این عنکبوتها در مناطق گرم زندگی میکنند. در حال حاضر سرم ضد سم این عنکبوت وجود دارد ولی پیش از آن عدهای در اثر نیش این عنکبوت مردهاند. فقط پشت سیاههای ماده انسان را نیش میزنند- نرها معمولا بسیار کوچکاند. از دیگر عنکبوتهای خطرناک، عنکبوت موشی سر سرخ است. در استرالیا 8 گونه عنکبوت موشی وجود دارد. خوشبختانه این عنکبوت در مناطق پرجمعیت دیده نمیشود. عنکبوت دم سفید نر و عنکبوت قیفی نر نیز خطرناک به شمار میروند، به ویژه عنکبوت قیفی نر که تاکنون باعث مرگ انسانها نیز شده است. در سال 1981 سرم ضد سم این عنکبوت ساخته شد و از آن زمان مرگ و میری گزارش نگردیده، لیکن وحشت از این عنکبوت همچنان باقی است. در سطح جهان عنکبوتهای خطرناک دیگری نیز هست که مشهورترین آنها بیوه سیاه Black Widow است