پرینت
دسته: مناطق گردشگری
بازدید: 842

 

کاروانسرای کنارگرد در بخش فشاپویه حسن آبادِ شهر ری کنار جاده واقع  گردیده واین کاروانسرای تاریخی دارای ساختاری متشکل از گل، گچ و آجر بصورت دو ایوانه ساخته شده و از نظر قدمت به عهد صفویان می‌رسد. کاروانسرای کنار گرد ازلحاظ قدمت مربوط به دوره زند بوده و در شهرستان ری، بخش فشافویه، حسن‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ ۴ بهمن ۱۳۵۶ با شمارهٔ ثبت ۱۳۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده و دلیل نام‌گذاری این مکان (کنارگرد) روستایی به نام کنارگرد که در کنار آن واقع است

این کاروانسرا از دو بخش تشکیل شده که بخش غربی قدمت چندانی نداشته و به نظر رسیده که در100سال گذشته، به بنای اصلی الحاق شده باشد.

خاطر نشان باید شد که بنا امروزه متروک است. بخش اصلی و قدیمی بنا، با مساحتی بیش از ۴۴۰۰ مترمربع، کاروانسرایی نسبتاً بزرگ به شمار می‌آید. در ساخت این کاروانسرا از مصالح سنگ رودخانه ای، ملات ماسه و آهک جهت پی سازی و آجر ختائی و ملات گل و آهک برای ساختمان و از کاهگل و آجر ختائی برای پوشش بام استفاده گردیده است.

در میانه اضلاع حیاط مسطیل شکل بنا، چهار ایوان و در طرفین آنها، ایوانچه‌هایی واقع است. اندک بودن تفاوت ایوانها و ایوانچه‌ها، هم در ارتفاع و هم در دهانه، موجب شده که الگوی چهار ایوانی بنا نمودی نداشته باشد. هر یک از ایوانچه‌ها به حجره‌ای مرتبط است. اسطبل‌های طویلی پشت حجره‌ها و پیرامون کاروان سرا را فرا گرفته‌اند. ورود به این اسطبل‌ها هم از هشتی ممکن هست و هم از پخ‌های چهار گوشه حیاط، طرح گوشه‌های شمال شرقی و جنوب شرقی کاملاً مشابه یکدیگر بوده و در آنها، علاوه بر راه اسطبل‌ها، فضایی برای اقامت چهارپاداران و پلکان‌های بام تعبیه گردیده است.

 دو گوشه دیگر حیاط متفاوت میباشد: در گوشه جنوب غربی، دو راه عمود برهم به اسطبل‌ها و انبارها می‌رسد. در گوشه شمال غربی، یکی از این راه‌ها به اسطبل و راه دیگر به فضایی منتهی گردیده که احتمالاً محل اقامت چهارپاداران بوده وهمچنین  ایوان میانه ضلع غربی در انتها از دوسو گسترش و شکل صلیب یافته است. بازوهای طرفین این فضا به انبارهای پشت این جبهه راه دارد. ایوان میانه ضلع غربی نقش ارتباطی دارد و راه ورود به دیگر حیاط کاروانسرا است

قسمت  جدید یا حیاط دوم کاروانسرا را ایوانچه‌هایی در سه ضلع شمالی و جنوبی و غربی احاطه کرده است که تنها ایوانچه‌های ضلع غربی در پشت خود حجره دارند. اسطبل‌های این قسمت، که در پشت جبهه‌های شمالی و جنوبی واقع گردیده، از اسطبلهای معمول کاروان سراها عریض تر است؛ و به همین علت، یک ردیف ستون در میانه دارد. به نظر می‌رسد افزودن این بخش به بنای اصلی کاروانسرا بیشتر برای افزایش اسطبل‌ها بوده باشد. راه ورود به این مجموعه از ضلع شرقی بخش قدیمی تر است. سردر، برخلاف اکثر کاروانسراهای دوره صفویان همسطح دیوار خارجی است. ردیف طاق نماهای این ضلع اهمیت جبهه ورودی را می‌نماید. نمای خارجی دیگر اضلاع ساده است. در گوشه شمال شرقی بیرون کاروان سرا، یک حمام و یک آب انبار برای استفاده کاروانیان احداث شده

آدرس کاروانسرای کنارگرد: تهران، شهر ری، بخش فشافویه حسن آباد

ملی کالا