پرینت
دسته: مناطق گردشگری
بازدید: 1343

سد تنگ آب در شهرستان گراش، استان فارس کشور ایران که در تنگه‌ای به همین نام در جهت جنوب غربی گراش واقع گردیده که در کوه سیاه در زیر قله‌ای بنام (بن مرک ) واقع شده و مربوط به دوره ساسانیان است که در دوره صفویان بازسازی شده و سه پشتبند جهت جلو گیری از تخریب آن ساخته شده‌است.

 

این سد در فاصله ۹۰ کیلومتری جنوب شیراز و و در ۱۲ کیلومتری شمال غربی شهر فیروزآباد (مسیر فیروزآباد - کوار) بر روی رودخانه فیروزآباد واقع قرار دارد. مختصات جغرافیائی محل سد در ۵۷-۲۸ عرض شمالی و ۳۲-۵۲ طول شرقی است و نام های دیگر این سد : سد ساسانیان، سد اردشیر و سدآریوبرزن هستند.

مصالح بکار رفته در سد و پشتند آن سنگ و ساروج بوده و جوی آبی از همان جنس، جهت آبیاری مزارع، از کنار سد تا دشتی موسوم به دشت بالا (دشت برا) کشیده شده‌است که در مسیر این جوی تا دهانه‌های تنگه دو استخر ساروجی نیز احداث گردیده‌است. هم اکنون، پشت این سد، به‌طور کامل با رسوب پرگردیده و در روی آن درخت‌های کنار مشاهده می‌شود. این بنا از تابستان (۱۳۸۰) در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. ارتفاع سد از بستر رودخانه ۵۱ متر است.

سرآب اصلی رودخانه فیروزآباد از چشمه‌های حنیفقان بوده با آبدهی کل بین ۵/۲ تا ۵ متر مکعب بر ثانیه که حدود ۲۳ دهنه چشمه با دبی‌های متفاوت در سر آب رودخانه را تغذیه واز طرف دیگر آبهای جاری دشت شور آب، مهکویه، زنجیران و جووکان به این رودخانه ملحق شده و در حوالی محکویه به تنگ هلالو می‌رسد.پس از طی حدود ۵ کیلومتر و با الحاق حوزه سرریزجان به تنگه تنگاب (محل سد) رسیده پس از طی مسیر نسبتاً طولانی تنگ تنگاب به دشت فیروزآباد وارد می‌شود.

همچنین بعد از عبور از دشت فیروز آباد به سمت جنوب شرقی منحرف شده و از تنگ هایقر عبور می‌نماید و به رودخانه موند پیوسته و به خلیج فارس می‌ریزد و سد مخزنی تنگاب بخشی از آب آبیاری دشت فیروزآباد را تأمین که بطور ناخالص در حدود ۵/۲۷۵ کیلومتر مربع وسعت دارد و بین ۴۵-۲۸ تا ۳۳-۲۹ عرض شمالی و ۱۲-۵۲ تا ۴۵-۵۲ طول شرقی واقع شده‌است. سد از نوع خاكی سنگریز ای با رویه بتنی است و حجم دریاچه مخزن آن 5/29 میلیون متر مكعب در نظر گرفته

ارتفاع متوسط دشت ۱۲۵۰ متر می‌باشد. شبکه آبیاری زهکشی در حدود ۱۳۸۶۰ هکتار خالص از اراضی دشت فیروزآباد را زیر پوشش قرار می‌دهد، که ناخالص آن ۱۵۳۵۰ هکتار است. سدتنگاب از نوع سنگ ریزه‌ای خاکی با هسته رسی با عرض تاج سد ۱۰ متر طول تاج ۲۷۰ متر و حجم مخزن ذخیره‌ای آن ۱۴۰ میلیون متر مکعب و اعتباری بالغ بر ۷۰۰ میلیارد ریال احداث شده که ۲۵ درصد آب آن صرف مصارف صنعتی از جمله پتروشیمی فیروزآباد و امور کشاورزی خواهد شد.

آدرس سد تنگ آب: ایران - فارس - فیروزآباد ۱۲ کیلومتری شمال غربی شهر فیروزآباد

ملی کالا