کبوتر، کفتر، کوتر یا کپتر Columbidaeبه گروهی از پرندگان متوسط تا بزرگ جثه از خانواده کبوتریان در راسته کبوترسانان گفته میشود که به دو صورت وحشی و اهلی یافت میشود و رنگها و نژادهای مختلفی دارد که معروفترین آنها کبوتر خانگی، کبوتر چاهی و کبوتران خانگی وحشی شده. نام علمی کبوتر خانگی Columba livia domestica است و در فارسی گفتاری، به کبوتر، کَفتر یا همان کبوتر میگویند که مُبدَّل کبوتر است و نامهای محلی آن در کردستان و کرمانشاه کوتر، کموتر و در بعضی نقاط جنوب کپتر و کبتر است. در لغتنامهٔ دهخدا، نامهای زیر به این پرنده نسبت داده شدهاست: کفتر، کبتر، حمام، حمامه، نامهبر، کوتر، عفد، فاخته، سعدانه، صلصله و بالاخره ورقاء.
هر دو واژه کبوتر و کفتر در نوشتار و گفتار پذیرفته شدهاست به گونهای که کفتر در شاهنامه هم آمده با این وجود در نوشتار کبوتر بیشتر به کار میرود و در گفتار بسته به گویشور ممکن است «کبوتر» یا «کفتر» واژهٔ پرکاربردتر باشد. با این حال کفتر در ترکیباتی مانند کفترباز و کفتربازی از کبوتر کاربرد بیشتری دارد.
محل نگهداری کبوترها بسیار متفاوت میباشد و برحسب محل نگهداری آنها در منازل، پشت بامها و یا برجهای مخصوص در مزارع متغیر است، ولی به هرحال این جایگاه به صورت یکی از اشکال زیر میباشد: ۱. در صورت نگهداری کبوتر در خانه، معمولاً جایگاه آنها را از قفسهای چوبی، فلزی، جعبههای حلبی، سنگهای ساختمانی و یا چیزی نظیر آن میسازند. این جایگاهها معمولاً کوچک بوده و برای یک تا دو جفت پرنده ساخته میشود. ۲. کبوترهایی که بر روی پشت بامها و یا در مزرعه نگهداری میشوند. در قفسهای بزرگی که از چوب یا فلز و یا حلبی ساخته شده، جای داده میشوند. این قفسهای بزرگ معمولاً دارای یک یا چند در کوچک یا بزرگ است که به کبوترها اجازه ورود و خروج میدهد و گاهی اوقات آشیانههای کوچکی به اندازه ۴۰×۵۰×۴۰ سانتیمتر برای هر دو جفت کبوتر در داخل آن تعبیه میشود. اندازه قفسهای بزرگ معمولاً ۳×۲×۲ متر است که گنجایش ۵۰ جفت کبوتر را داشته است. کبوتران را به سه گروه تقسیم میکنند:کبوتران وحشی (چاهی ـ صحرایی)،کبوتران خانگی وکبوتران نامه بربوده ونژادهای کبوتر بسیار متنوع بوده و در سراسر جهان پراکندهاست. در بلوچی نیز لفظ kapot برای این پرندگان استفاده میشود.