هدهد Hoopoe یا شانه به سر هُدهُد، شانهبسَر، پوپک و مرغ سلیمان (نام علمی: Upupa epops) از اسامی پرندهای از راستهٔ سبزقباسانان است. این گونه تنها بازمانده از خانوادهٔ زیستی خود هدهدیان (Upupidae) است.
این پرنده، 28 سانتیمتر طول دارد سر، گردن و سینه به رنگ صورتی نخودی با نوارهای سیاه و فید درخشان در بال ها و دم؛ کاکل بلند با انتهای سیاه، که اغلب پایین افتاده است (هنگام فرود آمدن آن را بالا نگه می دارد) و منقار نازک و بلند که اندکی خمیده به پایین است، دیده می شود. دمگاه سفید ودم هنگام گسترده بودن، اندکی گرد است. بال زدن هایش سر و صدای اندکی دارد و بال هایش پهن است. بیشتر روی زمین به سر برده و به دشواری دیده می شود. به همین سبب بندرت واغلب هنگام پرواز دیده می شود.صداک صدای پرنده ی نر، شبیه « پو – پو- پو- » شنیده می شود. و گاهی نیز مانند جی جاق شبیه «ته رر، به گوش می رسد.
هدهد ماده در هنگام لانهسازی و پرورش جوجهها از انتهای بدنش ترشحات بدبویی خارج میشود و موجب میشود تا بوی بسیار بدی از لانه بیاید. این بو شکارچیان این جانور و انگلها را فراری میدهد و خصوصیات ضدمیکروبی نیز دارد. این ترشحات با خروج جوجهها از لانه متوقف میشود. این درحالیست که اکثر مردم بر این تصورند که بوی بد به علت مدفوع این حیوان است.
هدهد پرندهای است که بیشتر روی زمین و در فضای باز تغذیه میکند، پروازش کند و موجیست، توأم با باز و بسته کردن آهسته بالهاست والبته تشخیص این پرنده خیلی آسان است، نر و ماده همشکل هستند، نشانههای تشخیص آن عبارت است از سر و بدن حنایی کمرنگ دم وبالها را راهراه عرضی پهن سیاه و سفید. کاکُل بلند (تاجی قشنگ) بر سر دارد. باپرهای بلند نوک سیاه، و منقار دراز خمیده، بیشتر روی زمین و در فضای باز تغذیه میکند. پروازی کند و موجی و همراه با باز و بسته کردن آهسته بالهاست.
در زمینهای باز و پردرخت دیده میشود. این پرنده در زمین های بایر و پردرخت ، باغ های میوه و پراک ها به سر برده و زمستان را درفضاهای بازتر و بوته زار می گذراند و ردسوراخ درختان کهن و گاهی در خرابه ها آشیانه می سازد.در ایران ، تابستان ها فراوان است و گاهی در زمستان ها، در زمین های پست ناحیه ی دریای خزر دیده می شود.مردم ایران ، هدهد را به نام مرغ سلیمان می دانند و چنین به نظر می رسد که خطری آن را تهدید نمی کند