بلایای طبیعی همواره کره زمین را تحت تأثیر قرار داده وسبب وارد آمدن آسیب به مردم نظیر جراحت، بیمـاری سـوء تغذیه، فشار های روحی ـ روانی ومرگ می شوند . زلزله و سیل به عنوان مهمترین بلایای طبیعی درکـشور مـا مطـرح گردیده وآنچه که از این بلایا فاجعه می سازد عدم آگاهی برای مقابله با عواقب آن وپیشگیری از تـأثیر سـوء وقـایع طبیعـی بـر ارکـان تندرستی - اقتصادی و محیطی است .
در کشور ما بارندگی شدید و ناگهانی وطغیان فصلی رودهای پراکنده از مهمترین زمینه های وقوع سیل محسوب شده و عدم رعایت ایمنی و استاندار در شهر سازی و ساختمان سـازی ، شـرایط خـاص اقلیمـی و عدم کارآیی سیستم های هشدار دهنده و مبارزه با حوادث و نهایتاً عدم آگاهی کافی مردم نسبت به سـیل و نکـات ایمنـی آن غالباً منجر به بروز حوادث و پیامد های دهشتناکی می شود. براساس آمارهای منتشر شده از سوی سـازمان ملـل متحـد در مدت 25 سال درجهان 1358 سیل مهم مهم رخ داده که % 13/5 از کل حوادث دنیا را در برگرفته وآسـیب دیـدگان از سـیل بالغ بر 1/56 میلیارد نفر بوده که ب ه عبارتی از هر پنج نفر از ساکنین کره زمین یک نفر از سیل آسیب دیده است . اولین قدم در طرحهای مدیریتی سیلاب و دشتهای سیلابی تهیه نقشه پهنه بندی سیل هست واز دیگر موارد کاربرد نقشه ها میتوان به تعیین بستر و حریم رودخانه ها، مطالعه و توجیه اقتصادی طرحه ای عمران، پیشبینی و هشدار سیل، عملیات امداد و نجات و بیمه سیل اشاره نمود
انـواع سـیل : 1 سیل های رود خانه ای -2 سیل های شهری -3 سیل های برق آسا - 4 سیل های فلیجی می باشد .
راه کارها و توصیه های قبـل از بـروز سیل : 1 ـ سریعترین وایمن ترین راه رسیدن به نزدیکترین نقطه مرتفع درمحل سکونت خود را همیشه درنظر داشته باشید 2 ـ باک بنزین خودرو خود را غالباً پرنگه دارید 3 ـ همیشه رادیوی باتری دار ، چراغ قوه با باتری وکیف کمکهـای اولیـه دردسـترس حود قرار دهید 4 ـ فراهم نمودن آب خوراکی و غذای کنسرو شده دربعضی از شرایط جان شما را نجات می دهد 5 ـ تهیه کیـسه های شن جهت جلوگیری از ورود آب به منزل الزامی است 6 ـ مجهز نمودن بعضی از مراکز مهم مانند مراکز درمانی به ژنراتـور تولید برق ضروری است
برای زمان وقوع سیل در ظرفهای مطمئن، آب سالم ذخیره نماید و مقداری غذا به صورت کنسرو ذخیره کنید ووسیله روشنایی (چراغقوه، شمع و ...) تهیه کنید.سعی کنید اسناد و اوراق بهادار را در جعبهای ضدآب یا فلزی و مطمئن قرار دهید.اگر آب گرمکن یا وسایلبرقی در معرض سیل قرار دارند، آنها را در جایی بالاتر از سطح موجود قرار دهید.از برپایی چادر و توقف خودرو در منطقه سیلخیز یا در مسیر رودخانه، جداً خودداری نمایید.
برای جلوگیری از برگشت آب سیل و فاضلاب از طریق مجاری فاضلاب به داخل منزل، «دریچههای کنترل» فاضلاب تعبیه کنید.برای جلوگیری از ورود سیلاب به داخل خانه، در مسیر آن، سد، خاکریز و سیلبند بسازید.اگر در جایی زندگی میکنید که به طور دایم با خطر سیلگرفتگی مواجه هستید، با استفاده از مصالح مناسب و تمهیدات لازم، ساختمان خود را ضدآب کنید و دیوارهای زیرزمین را با عایقهای ضدآب بپوشانید تا جلوی نفوذ آب و آسیبهای بعدی گرفته شود.منزل خود را در مقابل حوادث، بیمه کنید
کارهایی که باید درمواقع زمان بروز سیل : -1 سریعاً خود را به نزدیکترین محل مرتفع و امن برسانید -2 در اسـرع وقت از محل سیل زده دور شوید -3 جریان برق و گاز منزل را قطع کنید . درپوش چاهک ها را گذاشـته وکانال هـا ومنافـذ ورود آب را با کیسه شن مسدود کرده -4 هیچگاه در مسیر جریان سیل راه نروید -5 اگر در اتومبیل خود در محل سیل گیر کرده و سریعاً از آن خارج شوید و از طریق رادیو به توصیه های ایمنی مسئولین به دقت گوش داده و انجام دهید
بعد از سیل احتمال شیوع بیماریهای عفونی مانند عفونتهای دستگاه گوارش از جمله هپاتیت، وبا، حصبه و ... وجود دارد، که باید مراقبتهای لازم بهداشت فردی و عمومی به عمل آید.اگر مخزن توالت، کاسهتوالت، تصفیهخانه و تاسیساتی مانند آن آسیب دیده است در صورت امکان آن را تعمیر کنید. سیستمهای زهکشی در صورت آسیبدیدن، سلامتی و بهداشت افراد را به مخاطره میاندازد و هر چیز کلید اصلی برق، شیراصلی آب و گاز را قطع کنید.وارد سیلاب نشوید، آب سیلآلوده به روغن، گازوئیل و آب فاضلاب است.
اگر تصور میکنید سیل قبلاً شروع شده است و با حجم بالا به سمت شما می آید، فوراً منزل را ترک کنید و به ارتفاعات بروید ,همواره گوش به زنگ باشید تا در صورت اعلام وقوع سیلاب برق آسا، به سرعت منزل را ترک کنید.
در صورت آگاهی از خطر وقوع سیل همسایهها و اطرافیان را که در معرض خطر هستند باخبر نمایید.
نکـات ایمنـی بعد از وقوع سیل : ـ سکونت در مرتفع ترین محل امن تا اعلام رفع خطر سیل از طریق مسئولین امـر ـ رعایـت احتیـاط خطـر انتقال جریان الکتریسته از طریق آب پس از باز گشت به منزل ـ بررسی خطر ریزش سقف و دیوار های منـزل ـ جوشـاندن آب قبل از مصرف ودور ریختن غذاهایی که با آب سیل درتماس بوده اند حتما وقتی در سیل گرفتار شدید سریع از ماشین خارج شوید و به منطقه امن و مرتفع پناه ببریدگر پیاده هستید،
از نقاطی که در آن سطح آب از زانو بالاتر است، عبور نکنید.برای حفظ ایمنی خود هنگام وقوع سیل از پلهای چوبی سُست بر روی رودخانهها، عبور نکنید.از توقف در مناطق آب گرفته به هر دلیل بپرهیزید. حتی اگر هوا بارانی نباشد، به سرعت از منطقه دور شوید.