دانستنیهای علمی : چولتا / دیلِنیا - CHULTA خانواده دیلِنیا DILLENIACEAE - چولتا گونه ای از جنس Dillenia است که بومی جنوب آسیا از هند تا بنگلادش و سریلانکا تا جنوب چین و ویتنام و در سراسر تایلند تا مالزی و اندونزی گسترش یافته است. بسیاری از میوه های گرمسیری آسیایی برای زیباسازی محیط استفاده نمی شوند اما چولتا گیاهی است که برای زیبایی نیز کاربرد دارد.
نام های دیگر چولتا: Elephant apple ، Ouu ،
Hondapara Tree
خصوصیات ظاهری چولتا:
چولتا گیاهی همیشه سبز بوته ای یا درختی کوچک تا متوسط تا ارتفاع 15 متر می باشد. برگ ها 15 تا 35 سانتی متر طول داشته و سطح کمی چین دار یا رگ رگ دارد. گل ها درشت با قطر 15 تا 20 سانتی متر بوده و پنچ گلبرگ سفید و بیشمار پرچم زرد رنگ دارند . میوه ها نیز درشت ، زرد مایل به سبز ، با بذر بسیار و خوردنی هستند.
میوه ها 5 تا 12 سانتی متر قطر داشته و دارای 15 برچه است که هر برچه شامل 5 بذر بوده که درون مغز میوه جاسازی شده است. بذرها کوچک و قهوه ای رنگ است. رنگ گلها سفید یا نزدیک سفید می باشد.
شرایط محیط رشد چولتا:
چولتا باید در شرایط آفتاب کامل باشد . میزان آب و رطوبت متوسطی نیاز داشته و باید آبیاری آن بطور منظم باشد. نباید بیش از حد به آن آب داده شود. بذور در گستره ی وسیعی از خاک ها جوانه می زنند که این خاک باید از زهکشی خوبی برخوردار باشد.مقاومت خوبی به سرما داشته و می تواند در جنگل های روشن بدون آسیب جدی استقامت داشته باشد. سرعت رشد چولتا متوسط می باشد.
خواص درمانی چولتا و کاربردها:
میوه ها خیلی آبدار بوده (86 درصد آب) و 10 درصد مواد جامد و درصد کمی مواد غذایی دارد. تنه و برگهای چولتا قابض بوده و در مالزی میوه ها بعنوان طعم دهنده و خوشمزه کردن غذا استفاده می گردد. از میوه چولتا برای ساخت مربا نیز استفاده می شود.
میوه ها تقریبا ضد یبوست هستند و می توانند اسهال آور نیز باشند. میوه آن در درمان دردهای شکمی موثر بوده و مخلوط آن با آب و شکر بعنوان شربت خنک کننده سردرد و تب موثر واقع می گردد.در تایلند از گوشت میوه برای شستشوی سر استفاده می شود. شاخه های آن برای هیزم آتش خیلی مناسب هستند. مغر یا گوشت میوه ترش- تلخ بوده و در آشپزی هندی مورد استفاده قرار می گیرد که غالبا با نارگیل و ادویه جات مخلوط شده و آماده می گردد. میوه های درخت چولتا غذایی اصلی برای حیواناتی از قبیل فیل ها ، میمون ها و آهوها است.
نحوه تکثیر گیاه :
چولتا را از طریق کاشت بذر تکثیر می کنند. بطوری که در پاییز بذر آن را در زمین اصلی می کارند. بذرها باید از میوه های رسیده گرفته شده، تمیز و خشک گردند. بذور نباید زیاد انبار شوند، بذور چولتا زود جوانه می زنند.از طریق خواباندن هوایی یا پیوند روی دانهال های جوان نیز می توان چولتا را تکثیر کردملی کالا.