خواص دارویی دارچین

گیاه دارویی دارچین Cinnamon  با نام علمی Cinnamomum verum)  ) گیاهی معطر بوده که تقریبا تمام ایرانی ها این گیاه را شناخته و از آن بهره میبرند دارچین بعنوان ادویه، چاشنی غذا و شیرینی‌ها مصرف و در ایران کاربرد زیادی در قنادی‌ها به صورت عصاره، اسانس و گَرد دارد، که گَرد ی دارچین در تزئین شُله زرد و هلیم به ویژه غذای نذری استفاده بسیار میشود البته بیشتر صورت دم کرده با چای مصرف میگردد .

دارچین درختچه‌ای از راسته لورالس (Laurales) تیره برگ بویان (Lauraceae) سرده دارچینیان ( (Cinnamomum این درختچه کوچک، همیشه سبز، به ارتفاع ۵ تا ۷ متر که از تمام قسمت‌های آن بویی مطبوع  قابل استشمام می باشد.

گل های آن در فاصله ماههای بهمن تا اوایل فروردین ظاهر و برگ این درخت سبز سیر و دارای گلهایی به رنگ سفید میباشد. دارچین بومی سری‌لانکا و جنوب هند بوده و پوست درختچه آن بعنوان ادویه بکار میرود .

باتوجه به گستردگی جغرافیائی گونه های مختلف دارچین سابقه پیدایش و نامگذاری آنها متفاوت بوده که سابقه مصرف و شناسائی آن به مصر باستان و به حدود 2هزار سال قبل از میلاد برگشته ، اما آنچه که در تاریخ به دارچین چینی مشهور و در حقیقت نوعی از دارچین بنام Cinnamon Aromaticum یا Cassia است که بومی چین بوده و بصورت درخت ۲۰ الی ۳۰ متری بوده که از پوست درخت بعنوان دارچین استفاده شده.

در قسمت های مختلف کتاب تورات نیز به مصرف آن توسط موسی پیامبر هم بعنوان غذا و هم برای بوی خوش اشاره نموده و درنوشته های هرودوت نیز از دارچین بعنوان «چاشنی گرانبها» یاد شده است . ورود دارچین به اروپا از دو طریق بندر اسکندریه در مصر و نیز از طریق بازرگانان پرتغالی در قرن ۱۵ و ۱۶ میلادی برمیگردد. بعد از 2سال که از کاشت درخت گذشته آن را از نزدیک زمین قطع و در سال آینده شاخه‌هائی را که از کناره تنه اصلی رشد نموده را بریده و پوسته آن را خارج و بلافاصله خشک کرده و سپس در قطعات ریز بریده و فروخته شده ودر مورد نوع دارچین چینی از پوست بیرونی استفاده شده.نکته قابل توجه در این گیاه این بوده که  دارچین پودرشده در ظرف پلاستیکی نگهداری نشود وهرچه پوست دارچین کهنه‌تر باشد اسانس کمتری دارد. رایحه و مزه خاص و منحصربه فرد دارچین از ترکیبی که در روغن چوب ان نفهفته یافت میشود.

دارچین انواع متفاوتی دارد مانند:

    Cinnamomum verumیا دارچین‌اصل یا دارچین سیلانی که پوست داخلی آن مصرف و لطیف و نرم بوده.

    C. aromaticum یا دارچین چینی که پوست آن نازک ولی سخت  اما عطر و طعم آن تند تر از انواع دیگر است.

    C. burmannii یا دارچین اندونزی و   C. loureiroi یا دارچین ویتنامی.انواع مختلقی از این گیاه بشمار امده.

ترکیبات شیمیایی دارچین:

در هر صد گرم پودر دارچین:آب ۱۰ گرم،پروتئین ۴ گرم،چربی ۱٫۲ گرم،قند ۲٫۲ گرم،انرژی ۲۴۷ کیلوکالری وکلسیم ۱ گرم وجود دارد. همچنین سرشار از مواد معدنی مورد نیاز بدن از جمله منگنز، آهن و کلسیم و همچنین فیبر می‌باشد.

خواص درمانی دارچین:

این گیاه دارای خواص ضد ویروسی دارد. در برخی  بررسی های علمی بر موثر بودن آن در بیماری نقص ایمنی اکتسابی HIV-  (ایدز)را تاًیید کرده و همچنین اثرات ضد دیابت ان نیز مشخص شده و در برخی  تحقیقات عصاره دارچین خاصیت جلوگیری از بیماری آلزایمر در مدل موش را بیان کرده.کاهش دهنده چربی خون  ، درمان دردهای عضلانی ، درمان سرفه،درمان ورم مفاصل ،گلودرد، مقوی معده ،دارچین برای زیاد شدن نیروی جنسی بکار می رود کلیه را گرم می کند همچنین ضعف کمر و پاها را ازبین برده و کم خونی را درمان می نماید.

تاثیر دیگر دارچین برای درمان بیماری اثرش بر پائین آوردن تب می باشد و حتی امروزه دارچین را بصورت قرص و کپسول درآورده اندکه بعنوان تب بر بکار برده. دارچین رگها را باز و اثر خوبی در گردش خون داشته. رمز جوانی در این گیاه نهفته، مصرف روزانه آن انسان را سلامت و جوان نگه داشته. درمان اختلال های گوارشی، خاصیت آرامش بخشی نیز داراست.

خاصیت عجیب که دارچین دارد قوی کردن مصونیت بدن در مقابل امراض بوده و حتی می توان گفت که اثر پنی سیلین و آنتی بیوتیک را به مقدر زیادی دارا بوده و اگر حس کردید که ضعیف شده اید و مریض شده اید چای دارچین را فراموش نکرده و حتی اگر دچار سرماخوردگی  شده اید یا ضعف شدید دارید چای دارچین بهترین دارو برای درمان این بیماری است.چای دارچین به دلیل خصوصیات درمانی فراوانش در گذشته دکترهای طب قدیم به بیمارانشان تجویز کردند.همین چای حالت تهوع را کاهش میداده

  خاصیت گیاه دارچین در پیشگیری از آلزایمر:دارچین فعالیت مغز را افزایش و از این‌ رو برای تقویت این عضو می‌توان از آن استفاده و با داشتن این خاصیت، خوردن دارچین به منظور از بین بردن فشارهای عصبی و پیشگیری در مورد از دست دادن حافظه کارساز بوده،و بطوری پزشکان به تازگی دریافته‌ند نوعی ترکیب موجود در چوب دارچین موسوم به «CEppt» می‌تواند کلید اصلی پیشگیری از آلزایمر بوده وهمچنین در این رابطه دکتر مایکل اووادیا با انتشار مقاله جدیدی در مجله «پلوس وان» خاطرنشان کرده: ترکیب CEppt از چوب دارچین گرفته و تأثیر آن روی موش‌های آزمایشگاهی و مگس‌های میوه مورد آزمایش شده و بعد از چهار ماه متخصصان متوجه شدند که سرعت رشد بیماری آلزایمر در این جانوران به میزان قابل توجهی کاهش پیدا کرده.

کاربرد دارچین برای جلوگیری از کپک‌زدگی :دارچین که در بسیاری از نان‌ها و شیرینی‌ها به عنوان ادویه استفاده  به عنوان ماده ضدکپک در بسته‌بندی مواد غذایی استفاده و با وجود شیرینی و عطر موجود در این ماده، دارچین می‌تواند عامل نابودی میکروب‌ها گرد که  این ماده در مصر باستان در مومیایی کردن مورد استفاده قرار گرفته شده که به دیل قابلیت ضد میکروبی بوده و برای تولید نوعی بسته بندی ضد کپک استفاده شده بطوری که می‌توان تازگی نان را تا 10 روز نگه داشت.

درمان برفک دهان با عصاره دارچین:نتایج تحقیق انجام گرفته شده در دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی نشان داده که عصاره آبی دارچین روی قارچ کاندیدا آلبیکنس اثر درمانی داشته وقارچ کاندیدا آلبیکنس بیماری برفک دهان را تولید که در این تحقیقات، روش نهایی در عصاره گیری روشی مرکب از خیساندن و هضم کردن با استفاده از نسبت 4 به 1 آب و گلیسیرین به صورت حلال انتخاب شده. نگهداری این عصاره به مدت 24 ساعت و بیشتر در دمای آزمایشگاه و یخچال تولید رسوب ،اما این رسوب از اثر ضدقارچی عصاره نمی‌کاهد. این دهان‌شویه اثری کاملاً مشابه عصاره داشته و از بو و طعم ملایم دارچین برخوردار بوده و نتایج این تحقیق نشان می‌دهند عصاره آبی دارچین اثر ضدقارچی داشته. همچنین این گیاه باعث خوشبو کردن دهان شده.

سفید کننده و جرم گیر دندان: برای این محلول باید یک قاشق مربا خوری پودر دارچین را با ۲ قاشق مرباخوری کف دریا (نام گیاه دارویی) مخلوط و خوب هم زدهده، روزی ۲ مرتبه ابتدا مسواک را تر کرده و به پودر حاصل آغشته سپس آن را به دندان‌ها بکشید.

تسهیل  کننده گردش خون:دارچین جریان خون را تسهیل و جریان خون مناسب نیز باعث اکسیژن‌رسانی مناسب به سلول‌های بدن ‌شود. دارچین ناخالصی‌های خون را نیز برطرف کرده.

التیام‌بخشی:دارچین با داشتن خاصیت التیام‌بخشی برای متوقف کردن خونریزی و به دلیل این خاصیت، در کوتاه کردن دوره درمان و بهبود بیماران کارسازبوده.

درمان عفونت‌ ها:به دلیل خاصیت ضدقارچ، ضدباکتری، ضدویروس و ضدعفونی بودن دارچین، این ماده در مورد التیام عفونت‌های خارجی و داخلی بدن تاثیر داشته. پاشیدن مخلوطی از روغن دارچین، میخک، اکالیپتوس، لیمو و رزماری ۹۹درصد باکتری های موجود در فضا را از بین برده.

درمان درد به کمک دارچین:یکی دیگر از فواید دارچین خاصیت ضدالتهابی آن بوده که این ماده مفید، گرفتگی عضلات را از بین و درد ناشی از آن را نیز تسکین داده وهمین‌طور برای بهبود و آرام کردن سردردهایی که به دلیل سرماخوردگی ایجاد می‌شود نیز می‌توان از دارچین استفاده نمود  و باید توجه داشت که دارچین با کمک به افزایش صحت و سلامت روده، ریسک ابتلا به سرطان روده را بطور قابل ملاحظه ای کاهش می‌دهد.

اثر ضد دیابت:دارچین این قابلیت را داشته که میزان قند خون را کنترل و از این‌رو برای افرادی که مبتلا به دیابت هستند، دارچین ماده‌ای مفید داشته ، چرا که به آن‌ها کمک می‌کند تا مقدار کمتری انسولین مصرف و تحقیقات نشان می‌دهد که دارچین به ویژه برای بیمارانی که از دیابت نوع 2 رنج می‌برند بسیار مفید خواهد بود. دارچین حاوی ترکیباتی بوده که عمل انسولین در انتقال گلوکز به سلول ها را بهبود و با کاهش تدریجی قند خون، از خستگی و تاری دید دیابتی ها کاسته و چون تقریبا بدون کالری بوده افراد چاق و مبتلایان به دیابت می توانند با نظر پزشک متخصص از آن در رژیم غذایی شان استفاده نمایند.

تاثیر مصرف دارچین در کاهش وزن:افرادی که مخلوط عسل و دارچین را نوشیده‌اند اظهار کم‌اشتهایی و بی‌میلی نسبت به کربوهیدرات‌ها را داشته اندو  اضافه‌کردن عسل و دارچین به رژیم غذایی می‌تواند راهی دلپذیر برای کنترل این عارضه و کمک خوبی برای کاهش وزن باشد. مصرف روزانه یک چهارم قاشق چایخوری دارچین سوخت و ساز بدن را بالا برده و در نتیجه می تواند چربی و کالری های مازاد را سوزانده و در واقع وقتی سوخت و ساز بالا رود بدن انرژی خود را از تجزیه چربی ها تامین ،اما اگر سوخت و ساز پایین باشد کالری و اضافه وزنی هم از دست نرفته .

محافظ قلب به کمک دارچین:کلسیم و فیبر موجود در دارچین باغث شده  بدن را در مقابل بیماری‌های قلبی محافظت و از این‌رو افزودن مقدار کمی دارچین به غذا برای افرادی که از ناراحتی‌های قلبی و فشارخون بالا رنج می‌برند، مفید بوده .

 رفع سوءهاضمه:دارچین در بسیاری از غذاهای محلی استفاده ،زیرا علاوه بر عطر و طعم خوب به درمان سوءهاضمه نیز کمک کرده و علاوه بر سوءهاضمه، دارچین برای رفع حالت تهوع، استفراغ، دل درد، اسهال و نفخ نیز مفید بوده

تاثیر گذاری دارچین برمو:

میتوان به عنوان رنگ موی طبیعی از ان استفاده که به موها رنگ قهوه‌ای روشن می‌دهد. با ترکیب یک قاشق چایخوری دارچین با سه قاشق عسل ، داروی معجزه گر ریزش مو بوده میتوان این ترکیب را  به ریشه‌های مو زده و بعد از نیم ساعت زمان آن را شسته.

مضرات مصرف دارچین:

- دارچین به دلیل داشتن طبیعت گرم می‌تواند در افراد گرم مزاج با عوارضی چون خشکی پوست، خارش بدن، گرگرفتگی، خارش گوش و گلو و … همراه ، لذا باید با توجه به مزاج انها مصرف گردد.

 - مصرف مقادیر زیاد دارچین،‌ باعث تپش قلب،‌ بی‌خوابی و افسردگی شده.

  -اثرهای مضر مصرف زیاد دارچین، عبارت است از، التهاب یا ورم کردن پوست، زخم ها و ترک های گوشه دهان و سوزش معده. دارچین، از لخته شدن خون جلوگیری می کند اما زیادی آن در خون سب بروز مشکل های خونی و گردش خون می شود به ویژه اگر با داروهایی مانند آسپرین که باعث رقیق شدن خون می شود مصرف شود مشکل را دو  برابر کرده.

 -اکثر متخصصین زنان و زایمان توصیه  کرده که زنان باردار از مصرف دارچین و فراورده های آن در طول دوران بارداری، حتی به مقدار خیلی کم خودداری  چرا که می تواند منجر به زایمان زودرس و سقط جنین شده.

- مصرف ادویه ها از جمله دارچین در دوره شیردهی باعث ناراحتی معده نوزاد شده و باید محدود شود. معده درد، اسهال یا استفراغ نشانه این است که سیستم گوارشی کودک به این نوع غذاها حساس هستند.

- برخی از این محصولات روغن دارچین برای مصرف ساخته نشده و برای مصارف رایحه درمانی کاربرد داشته. همچنین این روغن شدیداً قوی بوده و استفاده بیش از حد آن می تواند به سیستم عصبی مرکزی فشار آورده و از اینرو نباید زا آن برای مصارف درمانی استفاده کرد مگر تحت نظارت و تحویز مستقیم پزشک انجام گیرد.

-باید توجه داشت که  افرادی که مبتلا به سرطان‌های هورمونی از جمله سرطان پستان هستند، نباید دارچین مصرف کنند.